III KK 148/23

Sąd Najwyższy2024-07-05
SNKarnepostępowanie wykonawczeŚrednianajwyższy
pomoc prawna z urzędukoszty sądoweSąd Najwyższykasacjawynagrodzenie adwokataTrybunał Konstytucyjny

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy o uzupełnienie wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, uznając, że przyznana kwota była prawidłowa.

Obrońca z urzędu skazanego M. N. złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 2023 r. w przedmiocie kosztów pomocy prawnej, domagając się dodatkowej kwoty 1.476,00 zł brutto tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji. Argumentował to wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2024 r. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 626 § 2 k.p.k., uznał, że przyznane już wynagrodzenie było prawidłowe i uwzględniało obowiązujący stan prawny, w tym orzecznictwo TK.

Wniosek obrońcy z urzędu skazanego M. N. dotyczył uzupełnienia postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2023 r. w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu kasacyjnym. Obrońca domagał się przyznania dodatkowej kwoty 1.476,00 zł brutto (w tym VAT) ponad już zasądzoną kwotę, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. (SK 90/22), który uznał za niekonstytucyjne przepisy określające wynagrodzenie adwokata z urzędu w niższej wysokości niż minimalne stawki. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na posiedzeniu bez udziału stron, nie uwzględnił go. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 626 § 2 k.p.k., w przypadku braku rozstrzygnięcia o kosztach lub konieczności ich dodatkowego ustalenia, orzeczenie wydaje sąd właściwy. Sąd Najwyższy podkreślił, że w postanowieniu z dnia 4 października 2023 r. rozstrzygnięto już o kosztach, przyznając obrońcy kwotę 1.476 zł brutto. Sąd wskazał, że przy ustalaniu tej kwoty uwzględniono wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. (SK 66/19), a także prawidłowo zastosowano stawkę minimalną za czynność sporządzenia i wniesienia kasacji, biorąc pod uwagę, że w pierwszej instancji orzekał sąd okręgowy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzi konieczność dodatkowego ustalania wynagrodzenia, gdyż przyznana kwota była zgodna z obowiązującym stanem prawnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie podlega uwzględnieniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przyznane wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu było prawidłowe i uwzględniało obowiązujący stan prawny, w tym orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Nie zachodziła konieczność dodatkowego ustalania kosztów, gdyż pierwotne rozstrzygnięcie było zgodne z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
M. N.osoba_fizycznaskazany
obrońca z urzęduinnepełnomocnik
Skarb Państwaorgan_państwowypodmiot zobowiązany do zapłaty kosztów

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 626 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 262 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1

Przepis uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 4 ust. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 11 ust. 3 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. do ustalania kosztów postępowania wykonawczego. Pierwotne rozstrzygnięcie o kosztach było zgodne z obowiązującym stanem prawnym, w tym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Przyznana kwota wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu była prawidłowa i uwzględniała właściwe stawki minimalne.

Odrzucone argumenty

Konieczność uzupełnienia rozstrzygnięcia o kosztach na podstawie późniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Niewłaściwe zastosowanie stawek minimalnych przy ustalaniu wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

nie uwzględnić wniosku nie zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia wynagrodzenia przyznane, należne wynagrodzenie uwzględnia stan prawny ukształtowany również wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, stosowanie art. 626 § 2 k.p.k. w kontekście kosztów postępowania wykonawczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzupełnienie, gdy pierwotne rozstrzygnięcie było zgodne z prawem w momencie jego wydania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na interpretację przepisów dotyczących kosztów pomocy prawnej z urzędu i stosowania orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Czy wyrok TK automatycznie podwyższa wynagrodzenie adwokata z urzędu?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 148/23
POSTANOWIENIE
Dnia 5 lipca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk
w sprawie
M. N.
skazanego z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in.,
po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2024 r.
w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron,
wniosku obrońcy z urzędu o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2023 r. w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za udzielenie skazanemu pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym
na podstawie art. 626 § 2 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W dniu 10 czerwca 2024 r. obrońca z urzędu skazanego M. N.
w postępowaniu kasacyjnym w przedmiotowej sprawie – adw. P. W. na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 262 § 2 k.p.k. wniósł o uzupełnienie rozstrzygnięcia o kosztach zawartego w pkt. 3 postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2023 r. poprzez przyznanie obrońcy od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w dodatkowej kwocie 1.200,00 zł plus VAT, tj. 1.476,00 zł. Jednocześnie oświadczył, że koszty te nie zostały przez reprezentowanego uiszczone w całości ani w części. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., SK 90/22, uznający za niekonstytucyjny (niezgodny z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) przepis § 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zażądał podwyższenia o kwotę 1.476,00 zł brutto przyznanego w pkt. 3 ww. postanowienia wynagrodzenia (
k. 51-52
).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
:
Zgodnie z art. 626 § 2 k.p.k., jeśli w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również, gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu. Przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym w związku z wyraźnym odesłaniem (art. 637a k.p.k.).
W orzeczeniu kończącym postępowanie kasacyjne w sprawie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2023 r.) rozstrzygnięto co do zasady o kosztach sądowych związanych z tym postępowaniem (w tym zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. P. W.– Kancelaria Adwokacka w K.– kwotę 1.476 zł
brutto
(1.200 zł
netto
), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego M. N.

pkt. 3), uwzględniając

wbrew twierdzeniom obrońcy

tożsamy do powołanego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia (zob. ostatni akapit k
. 8-9; k. 31-32 akt SN
). Sąd Najwyższy wskazując na treść przepisu § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu i § 11 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie przyjął prawidłową stawkę minimalną za czynność w postaci sporządzenia i wniesienia kasacji, skoro w przedmiotowej sprawie w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd okręgowy (Sąd Okręgowy w Krakowie), a mianowicie 1. 200 zł, naliczając stosowną kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie właściwych przepisów.
W tej sytuacji

wbrew oczekiwaniom obrońcy

nie zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia wynagrodzenia za udzielenie skazanemu pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym (w podwójnej wysokości) bowiem przyznane, należne wynagrodzenie uwzględnia stan prawny ukształtowany również wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r., SK 90/22.
[PGW]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI