III KK 145/14

Sygn. akt III KK 145/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jarosław Matras SSN Andrzej Ryński Protokolant Teresa Jarosławska w sprawie K. W. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. i art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 10 czerwca 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 stycznia 2014 r.13, 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania; 2. obciąża Skarb Państwa wydatkami za postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE 2 Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r., uznał K. W. za winnego tego, że: 1. w dniu 5 marca 2013 r. w G. usiłował udzielić korzyści majątkowej w postaci pieniędzy w kwocie 200 złotych funkcjonariuszom policji sierż. sztab. P. K. oraz sierż. sztab. M. N. w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych w zamian za odstąpienie od zatrzymania go w związku z prowadzeniem przez niego pojazdu mechanicznego będąc w stanie nietrzeźwości, to jest występku z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. skazał go na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; 2. w dniu 5 marca 2013 r. w G. na ul. C. w ruchu lądowym kierował pojazdem marki Mitsubishi Pajero znajdując się w stanie nietrzeźwości, co potwierdzono badaniem urządzeniem typu Alcotest A 2.0-I badanie wykazało 0,60 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, II badanie wykazało 0,66 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu , to jest występku z art. 178a § 1 k.k. i za to na podstawie tego przepisu skazał go na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. połączył wymierzone wobec oskarżonego kary jednostkowe i jako karę łączną wymierzył karę jednego roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres 2 lat, nadto na podstawie art. 44 § 2 k.k. w związku z pierwszym przypisanym oskarżonemu przestępstwem orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci dwóch banknotów o nominale 100 zł., a na mocy art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. w związku z przypisaniem oskarżonemu drugiego czynu orzekł wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku i na mocy art. 39 pkt 7 b k.k. w zw. z art. 49 § 2 k.k. nałożył na niego obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego w wysokości 2 000 zł. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wyrok ten został wydany na posiedzeniu w następstwie uwzględnienia złożonego przez prokuratora w akcie oskarżenia w trybie art. 335 § 1 k.p.k. i zmodyfikowanego pismem z dnia 28 stycznia 2014 r., wniosku (zawierającego identyczne propozycje co do wymiaru kar i środków karnych za obydwa zarzucane 3 oskarżonemu czyny, jak i wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności), na który to wniosek oskarżony wyraził zgodę. Wydany tej treści i w tym trybie wyrok nie został przez strony zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 6 lutego 2014 r. (k. 65). W dniu 30 kwietnia 2014 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja od tego wyroku Prokuratora Generalnego, który zaskarżył go w całości na korzyść skazanego i zarzucił temu orzeczeniu: rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. polegające na uwzględnieniu wadliwie zmodyfikowanego wniosku prokuratora o skazanie K. W. bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzeniu uzgodnionej z nim kary pozbawienia wolności skutkujące rażącym naruszeniem przepisu prawa karnego materialnego - art. 86 § 1 k.k., bowiem uzgodniona kara łączna została wymierzona w rozmiarze 1 roku pozbawienia wolności, to jest w rozmiarze przekraczającym sumę podlegających łączeniu kar jednostkowych orzeczonych za poszczególne przestępstwa , wynoszącej 11 miesięcy pozbawienia wolności. Podnosząc ten zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest w sposób oczywisty zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Zaskarżony kasacją wyrok wydano z rażącą i oczywistą obrazą tych przepisów, które wskazano w jej zarzucie. Nie ulega wątpliwości, że powinnością Sądu Rejonowego w G. było – przede wszystkim – rozważenie, czy złożony przez prokuratora, w trybie art. 335 § 1 k.p.k., wniosek o skazanie oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzeniu uzgodnionej z nim kary, odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Do tego rodzaju czynności zobowiązał go przepis art. 343 § 7 k.p.k., który stanowi, iż jeżeli sąd uzna, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku, sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Bezspornie Sąd Rejonowy tymże obowiązkom nie sprostał i nie przeprowadził uważnej kontroli przedmiotowego wniosku. Dowodzi tego fakt uwzględnienia tego wniosku przez Sąd, pomimo, że zawarte w nim propozycje, co do wymiaru wobec oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności, 4 były jednoznacznie sprzeczne z treścią art. 86 k.k. Przepis ten określa zasady łączenia kar jednostkowych i orzekania kary łącznej. Zgodnie z treścią jego § 1, kara ta nie może być niższa od najsurowszej kary jednostkowej, z podlegających łączeniu, i nie może być wyższa od sumy tych kar jednostkowych. Odnosząc te wymogi do ocenianego przypadku, kara łączna wymierzona oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem za obydwa przypisane mu przestępstwa, powinna była być orzeczona w wymiarze mieszczącym się w przedziale od 8 miesięcy pozbawienia wolności (najsurowsza wymierzona mu kara jednostkowa) do 11 miesięcy pozbawienia wolności (suma obydwu wymierzonych mu kar jednostkowych). Tymczasem – uwzględniając (zgodnie z jego treścią) przedmiotowy wniosek – Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku, wymierzył oskarżonemu karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku, i tym samym przekroczył sumę kar jednostkowych orzeczonych za obydwa przypisane oskarżonemu przestępstwa. Czyniąc tak Sąd ten niewątpliwie rażąco naruszył przepis art. 86 § 1 k.k. Było to następstwem, wspomnianego już, uchybienia normom art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., poprzez nie dopełnienie przez Sąd obowiązku dokonania kontroli poprawności złożonego przez prokuratora wniosku w trybie art. 335 § 1 k.p.k., również w aspekcie zgodności jego treści z przepisami obowiązującego prawa karnego materialnego. Oczywiste jest przy tym to, że wcześniejsze dostrzeżenie opisanego błędu obligowało Sąd, do wezwania prokuratora do ponownego zmodyfikowania treści wniosku, w szczególności w zakresie proponowanego wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności i uzyskania, w tym zakresie, zgody oskarżonego. O ile zaś Sąd – dokonując takiej oceny wniosku – uznał by, że nie zachodzą podstawy do jego uwzględnienia, to wówczas był zobowiązany skierować sprawę na rozprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.). Zaniechanie realizacji przez Sąd przyznanych mu – przy rozpoznaniu złożonego przez prokuratora w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wniosku – uprawnień, jak i nałożonych na niego, w związku z tym, obowiązków, doprowadziło do tego, iż zaskarżony wyrok, jako dotknięty tak rażącym naruszeniem prawa materialnego nie może się ostać. 5 Wpływ stwierdzonych uchybień na treści zaskarżonego orzeczenia jest istotny. Bez ich zaistnienia, nie byłoby w ogóle możliwe – przy uwzględnieniu stwierdzonych wysokości kar jednostkowych pozbawienia wolności podlegających łączeniu – orzeczenie wobec oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności w takim, niedopuszczalnym in concreto, wymiarze. Konsekwencją uznania oczywistej zasadności rozpoznawanej kasacji było uchybienie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Rozstrzygając ponownie Sąd ten będzie miał na względzie powyższe uwagi i spostrzeżenia. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 638 k.p.k. Z tych wszystkich względów, orzeczono jak wyżej.