III KK 145/14

Sąd Najwyższy2014-06-10
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kara łącznakara pozbawienia wolnościjazda po alkoholuprzekupstwowniosek o skazanie bez rozprawykasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa materialnego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego przy wymiarze kary łącznej, przekraczającej sumę kar jednostkowych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego, który skazał K.W. za usiłowanie przekupstwa policjantów i jazdę po alkoholu. Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek o skazanie bez rozprawy, wymierzył karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku, co przekroczyło sumę kar jednostkowych (8 miesięcy + 3 miesiące = 11 miesięcy). Sąd Najwyższy uznał to za rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego K.W. od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 28 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy uznał K.W. winnym popełnienia dwóch przestępstw: usiłowania udzielenia korzyści majątkowej funkcjonariuszom policji w zamian za odstąpienie od zatrzymania go za jazdę po alkoholu (art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k.) oraz kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Na podstawie tych czynów, Sąd Rejonowy wymierzył kary jednostkowe: 8 miesięcy pozbawienia wolności za pierwsze przestępstwo i 3 miesiące pozbawienia wolności za drugie. Następnie, łącząc te kary na podstawie art. 85 i 86 § 1 k.k., orzekł karę łączną jednego roku pozbawienia wolności. Wykonanie tej kary warunkowo zawiesił na okres 2 lat. Dodatkowo orzeczono przepadek dowodów rzeczowych (banknoty 100 zł), zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku oraz nałożono obowiązek zapłaty 2000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wyrok został wydany w trybie art. 335 § 1 k.p.k. (skazanie bez rozprawy na wniosek prokuratora), na który oskarżony wyraził zgodę. Wyrok uprawomocnił się 6 lutego 2014 r. Prokurator Generalny w swojej kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesnego (art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 86 § 1 k.k.). Główny zarzut dotyczył wymierzenia kary łącznej w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności, podczas gdy suma kar jednostkowych wynosiła 11 miesięcy (8 + 3). Kara łączna nie może być wyższa od sumy kar jednostkowych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy nie dopełnił obowiązku kontroli wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k., w szczególności w zakresie zgodności z prawem materialnym. Wymierzenie kary łącznej przekraczającej sumę kar jednostkowych stanowiło rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara łączna pozbawienia wolności nie może być wyższa od sumy kar jednostkowych podlegających łączeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek o skazanie bez rozprawy, nie skontrolował jego zgodności z prawem materialnym. Wymierzenie kary łącznej w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności, podczas gdy suma kar jednostkowych wynosiła 11 miesięcy, stanowiło rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
K. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (18)

Główne

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Kara łączna pozbawienia wolności nie może być niższa od najsurowszej kary jednostkowej ani wyższa od sumy tych kar.

Pomocnicze

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 229 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 14 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 44 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 7 b

Kodeks karny

k.k. art. 49 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Sąd ma obowiązek skontrolować wniosek o skazanie bez rozprawy. Jeśli uzna, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku, sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara łączna pozbawienia wolności wymierzona w trybie art. 335 § 1 k.p.k. przekroczyła sumę kar jednostkowych, co stanowi rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. Sąd Rejonowy nie dopełnił obowiązku kontroli wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. pod kątem zgodności z prawem materialnym.

Godne uwagi sformułowania

kara łączna została wymierzona w rozmiarze przekraczającym sumę podlegających łączeniu kar jednostkowych Sąd ten niewątpliwie rażąco naruszył przepis art. 86 § 1 k.k. zaniechanie realizacji przez Sąd przyznanych mu uprawnień, jak i nałożonych na niego obowiązków

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący, sprawozdawca

Jarosław Matras

członek

Andrzej Ryński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących łączenia kar, wymogów formalnych wniosku o skazanie bez rozprawy oraz kontroli sądowej nad takimi wnioskami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wymierzenia kary łącznej w trybie uproszczonym, gdy suma kar jednostkowych jest niższa od kary łącznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest skrupulatność sądu nawet w trybach uproszczonych i jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.

Błąd w karze łącznej: Sąd Najwyższy uchyla wyrok za przekroczenie sumy kar jednostkowych!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 145/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 czerwca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jarosław Matras
‎
SSN Andrzej Ryński
Protokolant Teresa Jarosławska
w sprawie
K. W.
‎
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. i art. 178a § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 10 czerwca 2014 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w G.
‎
z dnia 28 stycznia 2014 r.13,
1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania;
2. obciąża Skarb Państwa wydatkami za postępowanie kasacyjne.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r., uznał K. W. za winnego tego, że:
1.
w dniu 5 marca 2013 r. w G. usiłował udzielić korzyści majątkowej w postaci pieniędzy w kwocie 200 złotych funkcjonariuszom policji sierż. sztab. P. K. oraz sierż. sztab. M. N. w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych w zamian za odstąpienie od zatrzymania go w związku z prowadzeniem przez niego pojazdu mechanicznego będąc w stanie nietrzeźwości, to jest występku z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. skazał go na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;
2.
w dniu 5 marca 2013 r. w G. na ul. C. w ruchu lądowym kierował pojazdem marki Mitsubishi Pajero znajdując się w stanie nietrzeźwości, co potwierdzono badaniem urządzeniem typu Alcotest A 2.0-I badanie wykazało 0,60 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, II badanie wykazało 0,66 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu , to jest występku z art. 178a § 1 k.k. i za to na podstawie tego przepisu skazał go na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. połączył wymierzone wobec oskarżonego kary jednostkowe i jako karę łączną wymierzył karę jednego roku pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres 2 lat, nadto na podstawie art. 44 § 2 k.k. w związku z pierwszym przypisanym oskarżonemu przestępstwem orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci dwóch banknotów o nominale 100 zł., a na mocy art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. w związku z przypisaniem oskarżonemu drugiego czynu orzekł wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku i na mocy art. 39 pkt 7 b k.k. w zw. z art. 49 § 2 k.k. nałożył na niego obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego w wysokości 2 000 zł. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Wyrok ten został wydany na posiedzeniu w następstwie uwzględnienia złożonego przez prokuratora w akcie oskarżenia w trybie art. 335 § 1 k.p.k. i zmodyfikowanego pismem z dnia 28 stycznia 2014 r., wniosku (zawierającego identyczne propozycje co do wymiaru kar i środków karnych za obydwa zarzucane oskarżonemu czyny, jak i wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności), na który to wniosek oskarżony wyraził zgodę.
Wydany tej treści i w tym trybie wyrok nie został przez strony zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 6 lutego 2014 r. (k. 65).
W dniu 30 kwietnia 2014 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja od tego wyroku Prokuratora Generalnego, który zaskarżył go w całości na korzyść skazanego i zarzucił temu orzeczeniu:
rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego,
a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. polegające na
uwzględnieniu wadliwie zmodyfikowanego wniosku prokuratora o skazanie K. W. bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzeniu uzgodnionej z nim kary pozbawienia wolności skutkujące rażącym naruszeniem przepisu prawa karnego materialnego - art. 86 § 1 k.k., bowiem uzgodniona kara łączna została wymierzona w rozmiarze 1 roku pozbawienia wolności, to jest w rozmiarze przekraczającym sumę podlegających łączeniu kar jednostkowych orzeczonych za poszczególne przestępstwa , wynoszącej 11 miesięcy pozbawienia wolności.
Podnosząc ten zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest w sposób oczywisty zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Zaskarżony kasacją wyrok wydano z rażącą i oczywistą obrazą tych przepisów, które wskazano w jej zarzucie.
Nie ulega wątpliwości, że powinnością Sądu Rejonowego w G. było – przede wszystkim – rozważenie, czy złożony przez prokuratora, w trybie art. 335 § 1 k.p.k., wniosek o skazanie oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzeniu uzgodnionej z nim kary, odpowiada obowiązującym przepisom prawa. Do tego rodzaju czynności zobowiązał go przepis art. 343 § 7 k.p.k., który stanowi, iż jeżeli sąd uzna, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku, sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Bezspornie Sąd Rejonowy tymże obowiązkom nie sprostał i nie przeprowadził uważnej kontroli przedmiotowego wniosku. Dowodzi tego fakt uwzględnienia tego wniosku przez Sąd, pomimo, że zawarte w nim propozycje, co do wymiaru wobec oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności, były jednoznacznie sprzeczne z treścią art. 86 k.k. Przepis ten określa zasady łączenia kar jednostkowych i orzekania kary łącznej. Zgodnie z treścią jego § 1, kara ta nie może być niższa od najsurowszej kary jednostkowej, z podlegających łączeniu, i nie może być wyższa od sumy tych kar jednostkowych.
Odnosząc te wymogi do ocenianego przypadku, kara łączna wymierzona oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem za obydwa przypisane mu przestępstwa, powinna była być orzeczona w wymiarze mieszczącym się w przedziale od 8 miesięcy pozbawienia wolności (najsurowsza wymierzona mu kara jednostkowa) do 11 miesięcy pozbawienia wolności (suma obydwu wymierzonych mu kar jednostkowych).
Tymczasem – uwzględniając (zgodnie z jego treścią) przedmiotowy wniosek – Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku, wymierzył oskarżonemu karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku, i tym samym przekroczył sumę kar jednostkowych orzeczonych za obydwa przypisane oskarżonemu przestępstwa.
Czyniąc tak Sąd ten niewątpliwie rażąco naruszył przepis art. 86 § 1 k.k. Było to następstwem, wspomnianego już, uchybienia normom art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., poprzez nie dopełnienie przez Sąd obowiązku dokonania kontroli poprawności złożonego przez prokuratora wniosku w trybie art. 335 § 1 k.p.k., również w aspekcie zgodności jego treści z przepisami obowiązującego prawa karnego materialnego.
Oczywiste jest przy tym to, że wcześniejsze dostrzeżenie opisanego błędu obligowało Sąd, do wezwania prokuratora do ponownego zmodyfikowania treści wniosku, w szczególności w zakresie proponowanego wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności i uzyskania, w tym zakresie, zgody oskarżonego. O ile zaś Sąd – dokonując takiej oceny wniosku – uznał by, że nie zachodzą podstawy do jego uwzględnienia, to wówczas był zobowiązany skierować sprawę na rozprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.). Zaniechanie realizacji przez Sąd przyznanych mu – przy rozpoznaniu złożonego przez prokuratora w trybie art. 335 § 1 k.p.k. wniosku – uprawnień, jak i nałożonych na niego, w związku z tym, obowiązków, doprowadziło do tego, iż zaskarżony wyrok, jako dotknięty tak rażącym naruszeniem prawa materialnego nie może się ostać.
Wpływ stwierdzonych uchybień na treści zaskarżonego orzeczenia jest istotny.
Bez ich zaistnienia, nie byłoby w ogóle możliwe – przy uwzględnieniu stwierdzonych wysokości kar jednostkowych pozbawienia wolności podlegających łączeniu – orzeczenie wobec oskarżonego kary łącznej pozbawienia wolności w takim, niedopuszczalnym
in concreto
, wymiarze.
Konsekwencją uznania oczywistej zasadności rozpoznawanej kasacji było uchybienie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Rozstrzygając ponownie Sąd ten będzie miał na względzie powyższe uwagi i spostrzeżenia.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 638 k.p.k.
Z tych wszystkich względów, orzeczono jak wyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI