III KK 144/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy, uznając go za bezprzedmiotowy z uwagi na wcześniejsze wyłączenie innego sędziego.
Sprawa dotyczyła wniosku sędziego SN M.B. o wyłączenie od rozpoznania wniosku innego sędziego SN J.B. o wyłączenie od sprawy głównej. Sędzia M.B. powołała się na swój udział w innej, powiązanej sprawie, która została wznowiona i zarejestrowana pod sygnaturą sprawy głównej. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze postanowienie i przepisy k.p.k., uznał wniosek sędziego M.B. za bezprzedmiotowy i pozostawił go bez rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego SN M.B. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu wniosku sędziego SN J.B. o wyłączenie od sprawy o sygn. akt III KK 144/25. Sędzia J.B. został wyznaczony do rozpoznania kasacji wniesionej w tej sprawie. Złożył on wniosek o wyłączenie, a do rozpoznania tego wniosku została wylosowana sędzia M.B. Sędzia M.B. złożyła następnie oświadczenie o wyłączenie od rozpoznania wniosku sędziego J.B., wskazując na swój udział w innej, powiązanej sprawie (III KK 203/23), która została wznowiona i zarejestrowana pod sygnaturą III KK 144/25. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze postanowienie z dnia 13 czerwca 2025 r. oraz art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., uznał, że sędzia M.B. podlega wyłączeniu od udziału w rozpoznaniu sprawy o wyłączenie sędziego J.B. Tym samym, wniosek sędziego M.B. został uznany za bezprzedmiotowy i pozostawiony bez rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek taki może być pozostawiony bez rozpoznania jako bezprzedmiotowy, jeśli wyłączenie sędziego, którego dotyczy wniosek, nastąpiło z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek sędziego M.B. o wyłączenie od rozpoznania wniosku sędziego J.B. był bezprzedmiotowy, ponieważ sędzia M.B. podlegała wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. z uwagi na swój udział w powiązanej sprawie, która została wznowiona i zarejestrowana pod tą samą sygnaturą co sprawa główna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawić wniosek bez rozpoznania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.U. | osoba_fizyczna | skazany |
| J.U. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanych | inne | wnioskodawca |
| sędzia SN M.B. | inne | wnioskodawca |
| sędzia SN J.B. | inne | wnioskodawca |
| sędzia SN A.D. | inne | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 42 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie sędziego, który brał udział w wydaniu wyroku, który został uchylony, w postępowaniu ponownym.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.
k.p.k. art. 118 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek sędziego M.B. o wyłączenie był bezprzedmiotowy, ponieważ podlegała ona wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. Pojęcie 'sprawy' w przepisach o wyłączeniu obejmuje postępowania incydentalne. Sędzia, który brał udział w wydaniu uchylonego wyroku, jest wyłączony od udziału w postępowaniu incydentalnym w postępowaniu ponownym.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „sprawy", o jakim mowa w art. 40 i 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku, który został uchylony, w postępowaniu ponownym, zgodnie z treścią art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., wyłączony jest nie tylko od udziału w podejmowaniu decyzji z zakresu merytorycznego rozpoznania sprawy (wyrokowania), ale też wszelkich kwestii incydentalnych związanych z toczącym się postępowaniem nastąpiło ex lege jej wyłączenie od udziału w sprawie
Skład orzekający
Anna Dziergawka
członek
M.B.
sprawozdawca
J.B.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w postępowaniu karnym, w szczególności rozumienie pojęcia 'sprawy' oraz stosowanie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. w kontekście postępowań incydentalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, ale zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje zawiłości proceduralne w Sądzie Najwyższym i interpretację przepisów o wyłączeniu sędziego, co jest ciekawe dla prawników procesualistów.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: kiedy wniosek o wyłączenie sędziego staje się bezprzedmiotowy?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KK 144/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka w sprawie skazanych W.U. i J.U. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 17 lipca 2025 r., wniosku sędziego SN M,B. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu wniosku sędziego SN J.B. o wyłączenie od rozpoznania sprawy o sygn. akt III KK 144/25 na podstawie art. 42 § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł pozostawić wniosek sędziego SN M.B. bez rozpoznania UZASADNIENIE Sędzia SN J.B. został wyznaczony do rozpoznania sprawy o sygn. akt III KK 144/25 w przedmiocie rozpoznania kasacji wniesionej przez obrońców skazanych W.U. i J.U. od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt III Ka 145/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt X K 59/19. W dniu 24 marca 2025 r. sędzia SN J.B. złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania wskazanej wyżej sprawy, zaś do rozpoznania tego wniosku została wylosowana sędzia SN M.B. W dniu 24 kwietnia 2025 r. sędzia SN M.B. złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że była członkiem składu orzekającego w sprawie o sygn. akt III KK 203/23, zaś postępowanie w tej sprawie zostało wznowione i na nowo zarejestrowane pod sygn. akt III KK 144/25. Tym samym w ocenie sędziego SN M.B. mogą zachodzić okoliczności wskazane w art. 41 § 1 k.p.k. przy rozpoznawaniu osobistego wniosku sędziego SN J.B. Pismem z dnia 9 maja 2025 r. obrońca skazanych złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN A.D. od rozpoznania sprawy o wyłączenie SSN M.B. (KRI 1033). Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy na podstawie art. 42 § 2 k.p.k. pozostawił wniosek obrońcy skazanych bez rozpoznania, wskazując w uzasadnieniu, że sędzia SN M.B. podlega wyłączeniu od udziału w rozpoznaniu sprawy KRI 915, na podstawie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Mając na uwadze stanowisko zawarte w postanowieniu Sądu Najwyższego wydanym w przedmiotowej sprawie w dniu 13 czerwca 2025 r., wniosek sędziego SN M.B. należało pozostawić bez rozpoznania, jako bezprzedmiotowy. Zgodnie z treścią art. 118 § 1 k.p.k. znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia. Z uwagi na powyższe, oświadczenie sędziego SN M.B., mimo odwołania się w jego treści do art. 41 § 1 k.p.k., należało potraktować jako oświadczenie złożone w trybie art. 42 § 2 k.p.k., skoro wyraźnie wskazano w nim, że powodem jego złożenia jest udział sędziego SN M.B. w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt III KK 203/23. W tym miejscu podkreślić trzeba, że pojęcie „sprawy", o jakim mowa w art. 40 i 41 § 1 k.p.k. odnosi się zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22, której nadano moc zasady prawnej). W związku z powyższym konsekwentnie zauważa się, że sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku, który został uchylony, w postępowaniu ponownym, zgodnie z treścią art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., wyłączony jest nie tylko od udziału w podejmowaniu decyzji z zakresu merytorycznego rozpoznania sprawy (wyrokowania), ale też wszelkich kwestii incydentalnych związanych z toczącym się postępowaniem (zob. m.in. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, komentarz do art. 40, teza 6). Przyjąć zatem należy, że sędzia SN M.B. podlega wyłączeniu od udziału w rozpoznaniu sprawy o wyłączenie sędziego J. B. (KRI 915) na podstawie art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. Zatem z chwilą złożenia przez sędziego SN M.B. oświadczenia na piśmie, zgodnie z treścią art. 42 § 2 k.p.k., nastąpiło ex lege jej wyłączenie od udziału w sprawie, a na jej miejsce wstępuje inny sędzia. Tym samym postępowanie o wyłączenie sędziego SN M.B. (zarejestrowane pod numerem KRI 949) o wyłączenie jej od udziału w sprawie o wyłączenie sędziego J. B. (KRI 915), należało uznać za bezprzedmiotowe. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI