Orzeczenie · 2025-05-28

III KK 140/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-05-28
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sądukrajowa rada sądownictwakpkkasacjaprocedura karna

W niniejszej sprawie skazany R. G. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazał art. 41 § 1 k.p.k., podnosząc, że powołanie sędziego Motuka na urząd nastąpiło z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Skazany argumentował, że taka procedura może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, stwierdził, że zasługuje on na uwzględnienie. Sąd podzielił stanowisko, że sędzia Marek Motuk został powołany w wyniku procedury, która była przedmiotem krytyki w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Podkreślono, że przepis art. 41 § 1 k.p.k. musi być interpretowany w sposób gwarantujący prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą, zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPCz i art. 47 Karty Praw Podstawowych. Sąd uznał, że orzekanie sędziego powołanego w wadliwej procedurze wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem tych standardów. W konsekwencji, w celu zapewnienia stronie prawa do bezstronnego i niezależnego sądu oraz ochrony Skarbu Państwa przed ewentualną odpowiedzialnością odszkodowawczą, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Marka Motuka od rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach, gdzie procedura powołania budzi wątpliwości prawne, zwłaszcza w kontekście zmian w składzie KRS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sądzie najwyższej instancji, związanej z konkretną ustawą nowelizującą KRS.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na sposób jego powołania do pełnienia urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wyłączenie sędziego zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Procedura powołania sędziego do Sądu Najwyższego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie określonym ustawą z 2017 r. może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności i niezależności sędziego, co narusza standardy konstytucyjne i europejskie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
R. G.

Strony

NazwaTypRola
R. G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis musi być wykładany w sposób gwarantujący stronie prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. określająca skład KRS, który brał udział w procedurze powołania sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Procedura powołania sędziego do Sądu Najwyższego z udziałem KRS w składzie określonym ustawą z 2017 r. może naruszać standardy niezależności i bezstronności sądu. • Wykładnia art. 41 § 1 k.p.k. musi uwzględniać prawo strony do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą.

Godne uwagi sformułowania

istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności • prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą • orzekanie sędziego Sądu Najwyższego powołanego do tego Sądu w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Marek Motuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach, gdzie procedura powołania budzi wątpliwości prawne, zwłaszcza w kontekście zmian w składzie KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sądzie najwyższej instancji, związanej z konkretną ustawą nowelizującą KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, co jest tematem szeroko dyskutowanym.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego: czy procedura powołania podważa bezstronność?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst