II KO 34/22
Podsumowanie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania kasacji z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności, wynikającej z bliskich relacji towarzyskich i sąsiedzkich z osobami powiązanymi ze sprawą.
Sędzia Sądu Najwyższego złożył wniosek o własne wyłączenie od rozpoznania kasacji, wskazując na bliskie, wieloletnie kontakty towarzyskie i sąsiedzkie z córką sędziego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku, oraz z jej ojcem, sędzią w stanie spoczynku. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności te mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym i uwzględnił wniosek o wyłączenie.
Sędzia Sądu Najwyższego Marek Pietruszyński złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania kasacji w sprawie R. G. sygn. akt II KK 578/21. Jako powód wskazał bliskie, trwające od ponad 20 lat kontakty towarzyskie i sąsiedzkie z córką sędziego J. D., która orzekała w zaskarżonym wyroku Sądu Okręgowego w W., oraz z jej ojcem, sędzią Sądu Najwyższego w stanie spoczynku. Sędzia Pietruszyński uznał, że te relacje mogą budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na posiedzeniu, przychylił się do argumentacji sędziego. Powołując się na art. 41 § 1 k.p.k., podkreślił, że bezstronność sędziego należy rozumieć obiektywnie, uwzględniając także zewnętrzny odbiór sytuacji. Sąd uznał, że wskazane przez sędziego Pietruszyńskiego okoliczności – znajomość, relacje rodzinno-sąsiedzkie i długi okres znajomości – mogłyby potencjalnie wywołać wątpliwość co do bezstronności w ocenie postronnego obserwatora. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć Sędziego Marka Pietruszyńskiego od rozpoznania przedmiotowej kasacji.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, takie relacje mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pojęcie bezstronności sędziego należy rozumieć obiektywnie, uwzględniając także zewnętrzny odbiór sytuacji. Wskazane przez sędziego relacje towarzyskie, sąsiedzkie i długi okres znajomości, oceniane łącznie, mogły potencjalnie wywołać wątpliwość co do bezstronności w ocenie postronnego obserwatora.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
Sędzia Marek Pietruszyński
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. G. | osoba_fizyczna | skazany |
| Marek Pietruszyński | osoba_fizyczna | sędzia składający wniosek o wyłączenie |
| J. D. | osoba_fizyczna | sędzia orzekający w sądzie niższej instancji |
| J. D. | osoba_fizyczna | sędzia w stanie spoczynku |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Bezstronność należy rozumieć jako obiektywną, uwzględniającą zewnętrzny odbiór sytuacji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie bliskich, wieloletnich relacji towarzyskich i sąsiedzkich sędziego z osobami powiązanymi ze sprawą (sędzią orzekającym w niższej instancji i sędzią w stanie spoczynku). Potencjalna wątpliwość co do bezstronności sędziego w odbiorze zewnętrznym, wynikająca z tych relacji. Konieczność zapewnienia obiektywnej bezstronności sędziego.
Godne uwagi sformułowania
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu możliwy w odbiorze zewnętrznym (...) sposób oceny tej sytuacji przez zewnętrznego, postronnego obserwatora, który choćby potencjalnie mógłby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie
Skład orzekający
Paweł Wiliński
przewodniczący
Marek Pietruszyński
sędzia wyłączony
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o wyłączeniu sędziego ze względu na wątpliwość co do bezstronności, zwłaszcza w kontekście relacji osobistych i zewnętrznego odbioru sytuacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie złożonego przez samego sędziego z powodu bliskich relacji osobistych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest nie tylko faktyczna, ale i postrzegana bezstronność sędziego, co ma kluczowe znaczenie dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Dotyczy ona relacji międzyludzkich w kontekście prawnym.
“Czy sąsiedzka kawa może wyłączyć sędziego z orzekania? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt II KO 34/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie R. G. skazanego z art. 291 § 1 k.k. i in po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 marca 2022 r. żądania sędziego w przedmiocie wyłączenia sędziego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć Sędziego Sądu Najwyższego Marka Pietruszyńskiego od rozpoznania kasacji obrońcy skazanego R. G., sygn. akt II KK 578/21, od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt VI Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II K (…). UZASADNIENIE W dniu 15 marca 2022 r. Sędzia Sądu Najwyższego Marek Pietruszyński złożył w sprawie o sygn. akt II KK 578/21 wniosek o wyłączenie od rozpoznania kasacji obrońcy skazanego R. G. wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt VI Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II K (…). Wskazał, że w wydaniu zaskarżonego kasacją wyroku udział brała sędzia tego Sądu J. D., córka J. D., sędziego Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, z którymi Sędzia Sądu Najwyższego Marek Pietruszyński oraz członkowie jego najbliższej rodziny utrzymują od ponad 20 lat bliskie kontakty towarzyskie, wynikające także z faktu, że są najbliższymi sąsiadami. Tym samym - w ocenie Sędziego Sądu Najwyższego Marka Pietruszyńskiego - w sprawie zaistniała okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, mając na uwadze zewnętrzny odbiór sytuacji, co do bezstronności przy rozpoznaniu wniesionej kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wskazane w tym przepisie pojęcie bezstronności należy rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (por. wyroki TK: z 27.01.1999 r., K 1/98, OTK-A 1999/1, poz. 3, oraz z 20.07.2004 r., SK 19/02, OTK-A 2004/7, poz. 67; uchwała SN z 26.04.2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007/5, poz. 39; wyroki SN: z 8.01.2009 r., III KK 257/08, LEX nr 532400, oraz z 18.03.2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543). W świetle powyższego, w ocenie Sądu Najwyższego, przedstawione przez Sędziego Sądu Najwyższego Marka Pietruszyńskiego argumenty wskazują na możliwy w odbiorze zewnętrznym - a to poprzez ocenę stopnia znajomości, relacji rodzinno- sąsiedzkich oraz długi okresu znajomości - taki sposób oceny tej sytuacji przez zewnętrznego, postronnego obserwatora, który choćby potencjalnie mógłby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Okoliczności te, oceniane łącznie z faktem złożenia wniosku przez samego Sędziego, przesądzają o jego zasadności i prowadzą do wyłączenia Sędziego Sądu Najwyższego Marka Pietruszyńskiego od rozpoznania kasacji obrońcy skazanego R. G., sygn. akt II KK 578/21, od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt VI Ka (...), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II K (…) . Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę