III KK 14/18

Sąd Najwyższy2019-03-27
SNKarneprawo karne procesoweŚrednianajwyższy
koszty procesukasacjasąd najwyższyumorzenie postępowaniaznikoma społeczna szkodliwośćoskarżyciel prywatnykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej kosztów procesu, uznając, że sąd niższej instancji błędnie obciążył nimi oskarżyciela prywatnego zamiast oskarżonej.

Sąd Rejonowy w P. umorzył postępowanie wobec oskarżonej A. G. – G. z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu (art. 212 § 1 k.k.) i obciążył kosztami procesu oskarżyciela prywatnego D. E. D. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów k.p.k. dotyczących kosztów procesu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej kosztów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 lipca 2017 r. umorzono postępowanie wobec oskarżonej A. G. – G. z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu (art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.). Na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. kosztami procesu obciążono oskarżyciela prywatnego D. E. D. Wyrok uprawomocnił się w dniu 22 lipca 2017 roku. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść oskarżonej, zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 629 k.p.k. w zw. z art. 628 k.p.k. oraz art. 632 k.p.k. poprzez niesłuszne obciążenie oskarżyciela prywatnego kosztami procesu, podczas gdy w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. kosztami tymi powinna zostać obciążona oskarżona. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Zgodnie z art. 632 k.p.k. w razie umorzenia postępowania koszty ponosi oskarżyciel prywatny, jednak art. 628 § 1 k.p.k. (stosowany odpowiednio na mocy art. 629 k.p.k.) modyfikuje tę zasadę w przypadku umorzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., nakazując zasądzenie kosztów od osoby, wobec której postępowanie umorzono. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., kosztami procesu winna zostać obciążona osoba, wobec której postępowanie umorzono, zgodnie z art. 628 § 1 k.p.k. w zw. z art. 629 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 632 k.p.k. statuuje zasadę ponoszenia kosztów przez oskarżyciela prywatnego w sprawach z oskarżenia prywatnego w razie umorzenia postępowania, jednak art. 628 § 1 k.p.k. (stosowany odpowiednio na mocy art. 629 k.p.k.) modyfikuje tę zasadę w przypadku umorzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., nakazując obciążenie kosztami osoby, wobec której postępowanie umorzono.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A. G. – G.osoba_fizycznaoskarżona
D. E. D.inneoskarżyciel prywatny
Robert Tarsalewskiosoba_fizycznaprokurator Prokuratury Krajowej

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 212 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 628 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 629

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 1 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego dotycząca błędnego obciążenia oskarżyciela prywatnego kosztami procesu w sytuacji umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego znikomy stopień społecznej szkodliwości kosztami procesu winna zostać obciążona oskarżona

Skład orzekający

Andrzej Tomczyk

przewodniczący

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących kosztów procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego, w szczególności w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu w sprawie z oskarżenia prywatnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa procesowego karnego – kosztów procesu, co jest istotne dla praktyków. Choć nie zawiera nietypowych faktów, wyjaśnia kluczową kwestię interpretacyjną.

Kto płaci za proces, gdy czyn jest niegroźny? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 14/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 marca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Tomczyk (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego,
‎
w sprawie A. G. – G.
‎
oskarżonej z art. 212 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 27 marca 2019 r.
‎
kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w P.
‎
z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt II K
[…]
,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 lipca 2017 r. (sygn. akt II K
[…]
) umorzono na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z
art.
1 § 2 k.k. z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości postępowanie wobec oskarżonej A. B. G. – G.. Na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. kosztami procesu obciążono D. E. D. (oskarżyciela prywatnego).
Wobec niezaskarżenia orzeczenia przez żadną ze stron, wyrok uprawomocnił się w dniu 22 lipca 2017 roku.
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację na niekorzyść oskarżonej, w trybie art. 521 § 1 k.p.k., wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie - art. 629 k.p.k. w zw. z art. 628 k.p.k. oraz art. 632 k.p.k. polegające na niesłusznym obciążeniu oskarżyciela prywatnego D. E. D. kosztami procesu – w oparciu o art. 632 pkt 1 k.p.k., podczas gdy w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., zgodnie z przepisami art. 628 k.p.k. i 629 k.p.k., kosztami tymi winna zostać obciążona oskarżona”.
Podnosząc powyższy zarzut Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
Przepis art. 632 k.p.k. statuuje zasadę, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania koszty procesu w sprawach z oskarżenia prywatnego ponosi oskarżyciel prywatny. Jednak art. 628 § 1 k.p.k., stosowany odpowiednio na mocy art. 629 k.p.k., modyfikuje tę zasadę wskazując, że w razie umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. sąd zasądza koszty procesu lub stosowne wydatki od osoby, wobec której postępowanie umorzono.
Mając na uwadze powyższe, uznać należało, że obciążenie oskarżonej kosztami rażąco naruszyło przepisy prawa procesowego statuujące zasady orzekania w tym przedmiocie w przypadku umorzenia postępowania z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu.
W tym stanie rzeczy należało uchylić wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 14 lipca 2017 r. w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w celu wydania prawidłowego rozstrzygnięcia o kosztach.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI