IV KK 101/13

Sąd Najwyższy2013-04-24
SNKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
kara pozbawienia wolnościwarunkowe zawieszeniekasacjawłaściwość sądukodeks karny wykonawczykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu rejonowego o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności z powodu niewłaściwości sądu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.

Prokurator Generalny wniósł kasację od postanowienia Sądu Rejonowego w C. o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 3 § 1 k.k.w. w zw. z art. 178 § 1 k.k.w., wskazując na niewłaściwość Sądu Rejonowego do wydania takiego postanowienia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że od 1 stycznia 2012 r. właściwy do orzekania w przedmiocie wykonania warunkowo zawieszonej kary jest sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego A. H. od postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 11 czerwca 2012 r., które zarządziło wykonanie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 3 § 1 k.k.w. w zw. z art. 178 § 1 k.k.w., wskazując, że właściwym do wydania takiego postanowienia był Sąd Okręgowy w C., a nie Sąd Rejonowy. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, podkreślając, że zgodnie ze zmienionym od 1 stycznia 2012 r. brzmieniem art. 178 § 1 k.k.w., właściwość sądu w sprawach wykonania orzeczeń i warunkowego zawieszenia wykonania kary określa art. 3 § 1 k.k.w., zgodnie z którym sąd pierwszej instancji jest właściwy również w postępowaniu dotyczącym wykonania orzeczenia. W przedmiotowej sprawie wyrok w pierwszej instancji wydał Sąd Okręgowy w C., zatem to on był właściwy do orzekania w przedmiocie zarządzenia wykonania kary. Sąd Rejonowy, orzekając w tej sprawie, dopuścił się uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, właściwym jest sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Od 1 stycznia 2012 r. właściwość sądu w sprawach wykonania orzeczeń i warunkowego zawieszenia wykonania kary określa art. 3 § 1 k.k.w., zgodnie z którym sąd pierwszej instancji jest właściwy również w postępowaniu dotyczącym wykonania tego orzeczenia. Naruszenie tej zasady stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany A. H.

Strony

NazwaTypRola
A. H.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.k.w. art. 3 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy również w postępowaniu dotyczącym wykonania tego orzeczenia.

k.k.w. art. 178 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Zmieniony od 1 stycznia 2012 r. przepis, który nie przewiduje już właściwości sądu rejonowego w przypadku dozoru, a odsyła do art. 3 § 1 k.k.w.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 4 - naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym właściwości sądu.

u.p.n. art. 58 § ust. 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Pomocnicze

k.k. art. 69 § § 1 i § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 73 § § 2

Kodeks karny

k.k.w. art. 9 § § 3

Kodeks karny wykonawczy

k.k. art. 75 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwość Sądu Rejonowego w C. do zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, podczas gdy właściwy był Sąd Okręgowy w C. jako sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

od 1 stycznia 2012 r. brzmienie art. 178 § 1 k.k.w. nie pozostawia najmniejszej wątpliwości w zakresie ustalenia poprawnej właściwości sądu Sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy również w postępowaniu dotyczącym wykonania tego orzeczenia naruszenie tej reguły, polegające na rozpoznaniu sprawy w tej kwestii przez sąd rejonowy, mimo że właściwym był sąd okręgowy, stanowi uchybienie przewidziane w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.

Skład orzekający

Józef Dołhy

przewodniczący

Jacek Sobczak

sprawozdawca

Józef Szewczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości sądu w sprawach wykonania kar warunkowo zawieszonych po zmianach przepisów od 2012 roku."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji k.k.w. od 1 stycznia 2012 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - właściwości sądu, która ma bezpośrednie przełożenie na prawidłowość postępowania wykonawczego. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa karnego.

Niewłaściwy sąd wydał postanowienie o wykonaniu kary? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 101/13
POSTANOWIENIE
Dnia 24 kwietnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący)
‎
SSN Jacek Sobczak (sprawozdawca)
‎
SSN Józef Szewczyk
Protokolant Jolanta Grabowska
w sprawie
A. H.
‎
skazanego z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk
‎
w dniu 24 kwietnia 2013 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
‎
od postanowienia Sądu Rejonowego w C.
‎
z dnia 11 czerwca 2012 r.,
w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności
uchyla zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego i przekazuje sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt II K ../10  A. H. został skazany za czyn z art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i za to wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 70 § 2 k.k., warunkowo zwieszono na okres 3 lat próby, zaś na mocy art. 73 § 2 k.k. w okresie próby oddano ww. pod dozór kuratora sądowego, nadto orzeczono o kosztach sądowych (k. 493, t. III).
Niniejsze orzeczenie w odniesieniu do ww. skazanego nie zostało zaskarżone przez strony zyskując prawomocność.
Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2012 r., na wniosek kuratora, Sąd Rejonowy w C., na podstawie art. 75 § 2 k.k., art. 9 § 3 k.k.w., zarządził wobec skazanego A. H. wykonanie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie wstrzymano wykonalność tego postanowienia do czasu jego uprawomocnienia. Powyższe postanowienie uprawomocniło się w dniu 20 listopada 2012 r. (k. 36, akta dozoru).
Kasację od postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 11 czerwca 2012 r. wywiódł Prokurator Generalny zaskarżając je w całości na korzyść A. H. Prokurator w szczególności zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, tj. art. 3 § 1 k.k.w. w zw. z art. 178 § 1 k.k.w., poprzez wydanie przez Sąd Rejonowy w C. postanowienia o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności, podczas gdy właściwy do jego wydania był Sąd Okręgowy w C., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna, co skutkowało wydaniem orzeczenia o charakterze kasatoryjnym.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że od 1 stycznia 2012 r. brzmienie art. 178 § 1 k.k.w. nie pozostawia najmniejszej wątpliwości w zakresie ustalenia poprawnej właściwości sądu wypowiadającego się w kwestii zarządzenia warunkowo zawieszonej kary. Dotychczasowe rozwiązania przewidujące, że w sprawie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary w stosunku do osoby skazanej przez sąd powszechny pozostającej pod dozorem właściwy był sąd rejonowy, w którego okręgu dozór był lub miał być wykonywany, nie zostały powtórzone w znowelizowanym art. 178 § 1 k.k.w. Podkreślić zatem trzeba, że od dnia 1 stycznia 2012 r., kwestię właściwości funkcjonalnej sądu w zakresie orzekania w przedmiocie wykonania orzeczeń i warunkowego zawieszenia wykonania kary określa art. 3 § 1 k.k.w., zgodnie z którym:
Sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy również w postępowaniu dotyczącym wykonania tego orzeczeni
a (…).
Jak trafnie zauważył Sąd Najwyższy: „zgodnie z art. 3 § 1 k.k.w., regulującym właściwość funkcjonalną sądu w toku wykonania kary, w sprawach zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary wobec skazanego pozostającego pod dozorem właściwy jest od dnia 1 stycznia 2012 r. sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji, a więc  zależnie od właściwości rzeczowej sąd rejonowy lub sąd okręgowy; naruszenie tej reguły, polegające na rozpoznaniu sprawy w tej kwestii przez sąd rejonowy, mimo że właściwym był sąd okręgowy, stanowi uchybienie przewidziane w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w.” (
postanowienie z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. II KK 211/12, Lex 1220800
).
Skoro zatem w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do A. H. w I instancji orzekał Sąd Okręgowy w C., to ten właśnie Sąd był władny w kwestii zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy w C., który wypowiedział się w dniu 11 czerwca 2012 r. w omawianym przedmiocie,
nota bene
po przeszło półrocznym okresie obowiązywania znowelizowanego przepisu art. 178 § 1 k.k.w., dopuścił się uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Jako Sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości Sądu wyższego rzędu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI