III KK 127/24

Sąd Najwyższy2024-04-23
SNKarneprzestępstwa przeciwko dokumentomŚrednianajwyższy
art. 272 k.k.kasacjaSąd Najwyższypoświadczenie nieprawdypełnomocnictwoakt notarialnypodstęppostępowanie karneśrodek zaskarżenia

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za wyłudzenie poświadczenia nieprawdy, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Obrońca skazanego za wyłudzenie poświadczenia nieprawdy (art. 272 k.k.) złożyła kasację, zarzucając błędne zastosowanie tego przepisu przez sądy niższych instancji. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzut powielał argumentację apelacyjną już rozpoznaną przez Sąd Okręgowy i że Sąd Najwyższy nie jest instancją odwoławczą. Podkreślono, że wyłudzenie poświadczenia nieprawdy obejmuje nadanie pozorów prawdziwości nieprawdziwemu oświadczeniu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Z. K., który został uznany za winnego wyłudzenia poświadczenia nieprawdy w akcie notarialnym (art. 272 k.k.) poprzez podstępne wprowadzenie w błąd notariusza co do obowiązywania pełnomocnictwa. Sąd Rejonowy wymierzył karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, a Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Kasacja zarzucała błędne zastosowanie art. 272 k.k., twierdząc, że działanie to musi mieć charakter wyjątkowo przebiegłych zabiegów, a nie tylko samo poświadczenie nieprawdy. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że jest ona nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i nie służy powielaniu postępowania odwoławczego. Sąd wskazał, że zarzut kasacji powielał argumentację apelacyjną już rozpoznaną przez Sąd Okręgowy, który prawidłowo ocenił, że skazany nie tylko złożył nieprawdziwe oświadczenie, ale nadał mu pozór prawdziwości, co uzasadniało przyjęcie znamion przestępstwa z art. 272 k.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego, zasądzając jednocześnie wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, samo poświadczenie nieprawdy w dokumencie mającym znaczenie prawne, jeśli nadano mu pozór prawdziwości, realizuje znamię „podstępnego wprowadzenia w błąd” w rozumieniu art. 272 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest instancją odwoławczą i nie służy powielaniu argumentacji już rozpoznanej. Wskazał, że skazany nie ograniczył się do złożenia nieprawdziwego oświadczenia, ale nadał mu pozór prawdziwości, co uzasadniało przyjęcie znamion przestępstwa z art. 272 k.k. Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzut apelacyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznaskazany
obrońca Z. K.inneobrońca
prokuratororgan_państwowyinna
adwokat M. K.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 272

Kodeks karny

Przepis ten obejmuje sytuacje, gdy sprawca podstępnie wprowadza w błąd funkcjonariusza publicznego co do okoliczności mających znaczenie dla sporządzenia dokumentu, nadając nieprawdziwemu oświadczeniu pozory prawdziwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu w przypadku oczywistej bezzasadności.

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Warunki dopuszczalności kasacji (uchybienia z art. 439 k.p.k. lub inne rażące naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia).

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Granice rozpoznania kasacji (w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów).

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek rozpoznania zarzutów apelacyjnych przez sąd odwoławczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest środkiem nadzwyczajnym i nie służy powielaniu postępowania odwoławczego. Zarzut kasacji powiela argumentację apelacyjną już rozpoznaną przez sąd odwoławczy. Skazany nadał nieprawdziwemu oświadczeniu pozory prawdziwości, co wyczerpuje znamiona art. 272 k.k.

Odrzucone argumenty

Błędne zastosowanie art. 272 k.k. przez sądy obu instancji, gdyż działanie to nie miało charakteru wyjątkowo przebiegłych zabiegów.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym od kończącego postępowanie prawomocnego wyroku sądu odwoławczego postępowanie kasacyjne nie może służyć powielaniu postępowania odwoławczego Sąd Najwyższy nie jest sądem kolejnej instancji skazany nie ograniczył się jedynie do złożenia nieprawdziwego oświadczenia, ale oświadczeniu temu nadał pozór prawdziwości

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa z art. 272 k.k. w kontekście nadawania pozorów prawdziwości nieprawdziwym oświadczeniom oraz ograniczenia postępowania kasacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnego przepisu karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy interpretacji znamion przestępstwa wyłudzenia poświadczenia nieprawdy, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje również ograniczenia i cel kasacji jako środka zaskarżenia.

Sąd Najwyższy przypomina: Kasacja to nie druga apelacja. Jak nie popełnić błędu przy zaskarżaniu wyroku?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 127/24
POSTANOWIENIE
Dnia 23 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 kwietnia 2024 r.,
sprawy
Z. K.
skazanego z art. 272 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 17 listopada 2023 r., sygn. akt IV Ka 1562/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia
w Krakowie
z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 1415/22/S,
p o s t a n o w i ł
1.
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego;
2.
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokat M. K. – Kancelaria Adwokacka w K. – 885,60 zł (osiemset osiemdziesiąt pięć złotych i sześćdziesiąt groszy) za sporządzenie i wniesienie kasacji z urzędu.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 1415/22/S, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie uznał Z. K. za winnego tego, że w dniu 14 października 2021 r. w K. wyłudził poświadczenie nieprawdy w akcie notarialnym Repertorium A nr
[…]
w postaci umowy darowizny nieruchomości przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego w osobie notariusza B. M. z Kancelarii Notarialnej w K. co do obowiązywania pełnomocnictwa udzielonego mu przez P. P. , sporządzonego w dniu 30 grudnia 2015 r. przed notariuszem w D.  P. S. Repertorium A nr
[…]
, a tym samym co do umocowania do działania jako pełnomocnik w imieniu P. P., tj. czynu z art. 272 k.k. i na tej podstawie prawnej wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczenie to zawiera także rozstrzygnięcia o kosztach.
W apelacji od całości opisanego wyroku obrońca oskarżonego zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 272 k.k., poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że samo poświadczenie nieprawdy w dokumencie mającym znaczenie prawne realizuje znamię „podstępnego wprowadzenia w błąd”, podczas gdy działanie to musi mieć charakter wyjątkowo przebiegłych i przemyślanych zabiegów. Odwołując się do tego zarzutu skarżąca wniosła o zmianę wyroku przez uniewinnienie oskarżonego i rozstrzygnięcie o kosztach.
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2023 r., sygn. akt IV Ka 1562/23, Sąd Okręgowy w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Opisany wyrok został zaskarżony w całości kasacją obrońcy skazanego, w której zarzucono „naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 272 k.k., poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, iż samo poświadczenie nieprawdy w dokumencie mającym znaczenie prawne realizuje znamię <<podstępnego wprowadzenia w błąd>>, podczas gdy działanie to musi mieć charakter wyjątkowo przebiegłych i przemyślanych zabiegów”.
W następstwie tego zarzutu skarżąca wniosła o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie uchylenia wyroku Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Na wstępie należy przypomnieć, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym od kończącego postępowanie prawomocnego wyroku sądu odwoławczego. Zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. może być ona wniesiona z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Oznacza to, że wskazana obraza prawa winna odnosić się, co do zasady, do postępowania przez sądem odwoławczym i zapadłego w jego toku orzeczenia. Podkreślić trzeba, że postępowanie kasacyjne nie może służyć powielaniu postępowania odwoławczego, a Sąd Najwyższy nie jest sądem kolejnej instancji.
Powyższe uwagi stały się konieczne, ponieważ kasacja dosłownie powiela zarzut apelacyjny, który został przez Sąd Okręgowy w Krakowie rozpoznany. Stosownie do art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Tymczasem zarzut podnoszony przez obrońcę wskazuje na błędne zastosowanie art. 272 k.k., chociaż Sąd odwoławczy przepisu tego nie stosował – rozstrzygnięcie tego Sądu ograniczało się przecież do utrzymania w mocy wyroku sądu pierwszej instancji. Nie sposób także z uzasadnienia kasacji wyczytać, by rzeczywistą intencją skarżącej było podniesienie zarzutu braku, czy nienależytego rozpoznania wniesionej apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.), skoro motywacyjna część nadzwyczajnego środka zaskarżenia ogranicza się do stwierdzenia, że „nie sposób zaakceptować interpretację Sądu II instancji” oraz wskazania kilku orzeczeń sądowych. Dodać również trzeba, że jak trafnie wywiódł Sąd odwoławczy, skazany nie ograniczył się jedynie do złożenia nieprawdziwego oświadczenia, ale oświadczeniu temu nadał pozór prawdziwości posługując się odwołanym wcześniej pełnomocnictwem i innymi niezbędnymi dokumentami, co w realiach rozważanej sprawy uzasadniło przyjęcie, że doszło do wyłudzenia poświadczenia nieprawdy w rozumieniu art. 272 k.k. (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2014 r., II KK 138/14 i wyroki Sądów Apelacyjnych w Szczecinie z dnia 6 kwietnia 2017 r., II AKa 44/17, w Gdańsku z dnia 31 maja 2021 r., II AKa 6/20 i we Wrocławiu z dnia 29 września 2022 r., II AKa 85/22).
Kierując się powyższym, kasację należało uznać za oczywiście bezzasadną, co pozwoliło na jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
[J.J.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI