III KK 123/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Okręgowego na korzyść skazanego L. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 stycznia 2014 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 9 października 2013 r. Sąd Rejonowy skazał L. M. m.in. za wyrąb drzewa o wartości 161,84 zł (art. 290 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k.) na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, a także za prowadzenie pojazdu mimo zakazu (art. 244 k.k.) na karę 1 roku pozbawienia wolności. Połączono kary do 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy zmienił wyrok jedynie w zakresie zaliczenia okresu zatrzymania na poczet kary, a w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy. Kasacja Prokuratora Okręgowego zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, wskazując, że po zmianie przepisów ustawą z dnia 27 września 2013 r., czyn z art. 290 § 1 k.k. stał się wykroczeniem (art. 120 § 1 k.w.) ze względu na niską wartość szkody (poniżej 400 zł w 2014 r.). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że Sąd Okręgowy powinien był zastosować ustawę względniejszą (art. 4 § 1 k.k.) i zakwalifikować czyn jako wykroczenie. Uchylono zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania za wyrąb drzewa oraz związane z nim orzeczenia o środku karnym i karze łącznej, przekazując sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o zmianie prawa karnego i wykroczeniowego (prawo intertemporalne), obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli instancyjnej i stosowania ustawy względniejszej.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących czynów przepołowionych (przestępstwo/wykroczenie) w kontekście wartości przedmiotu czynu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyn wyrębu drzewa w lesie o niskiej wartości szkody, po zmianie przepisów, powinien być kwalifikowany jako przestępstwo, czy wykroczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Po zmianie przepisów, czyn wyrębu drzewa o wartości poniżej określonego progu (zależnego od minimalnego wynagrodzenia) stanowi wykroczenie, a nie przestępstwo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zmiana stanu prawnego wprowadzona ustawą z dnia 27 września 2013 r. podwyższyła próg wartości szkody dla wykroczenia z art. 120 § 1 k.w. Wartość drzewa w sprawie (161,84 zł) była niższa od nowego progu (400 zł lub 420 zł w zależności od daty), co oznaczało, że czyn ten stał się wykroczeniem. Zgodnie z art. 4 § 1 k.k., należy stosować ustawę względniejszą.
Czy sąd odwoławczy, rozpoznając sprawę, powinien uwzględnić zmianę stanu prawnego, nawet jeśli nie została ona podniesiona w apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy ma obowiązek uwzględnić zmianę stanu prawnego, która skutkuje rażącą niesprawiedliwością orzeczenia, nawet jeśli nie została ona podniesiona w środku odwoławczym, korzystając z art. 440 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 440 k.p.k. pozwala sądowi odwoławczemu na zmianę lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia na korzyść oskarżonego, gdy utrzymanie go w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe. W tym przypadku, utrzymanie w mocy wyroku skazującego za przestępstwo, które stało się wykroczeniem, było rażąco niesprawiedliwe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Okręgowy | organ_państwowy | wnioskodawca |
| J. C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (24)
Główne
k.k. art. 290 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy wyrębu drzewa w celu przywłaszczenia. Po zmianie przepisów, przy niskiej wartości szkody, czyn ten stał się wykroczeniem.
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy w szerszym zakresie niż granice zaskarżenia, jeśli ustawa to przewiduje, w tym uwzględnienia zmian stanu prawnego.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia sądowi odwoławczemu zmianę zaskarżonego orzeczenia na korzyść oskarżonego lub jego uchylenie, gdy utrzymanie w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe.
k.w. art. 120 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wyrębu drzewa w lesie. Po zmianie przepisów, przy niskiej wartości szkody, czyn ten stał się wykroczeniem.
Dz. U. 2013, poz. 1247 art. 2 § pkt. 5
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Wprowadziła zmianę w art. 120 § 1 k.w. podwyższającą próg wartości szkody dla wykroczenia.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Reguła międzyczasowa nakazująca stosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy.
Pomocnicze
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 85
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 118
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt. 1
Kodeks postępowania karnego
k.w. art. 120 § § 3
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 119 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dz.U.2012.1026
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r.
Dz.U.2013.1074
Rozporządzenie Rady Ministrów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana stanu prawnego sprawiła, że czyn wyrębu drzewa o niskiej wartości stał się wykroczeniem, a nie przestępstwem. • Sąd odwoławczy miał obowiązek zastosować ustawę względniejszą (art. 4 § 1 k.k.). • Sąd odwoławczy powinien był uwzględnić zmianę stanu prawnego niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów (art. 440 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
czyn przepołowiony • ustawa względniejsza • rażąco niesprawiedliwe orzeczenie • istotny wpływ na treść orzeczenia
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący
Józef Dołhy
członek
Andrzej Ryński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zmianie prawa karnego i wykroczeniowego (prawo intertemporalne), obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli instancyjnej i stosowania ustawy względniejszej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących czynów przepołowionych (przestępstwo/wykroczenie) w kontekście wartości przedmiotu czynu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotna jest zmiana przepisów prawnych i jak sądy muszą ją uwzględniać, nawet jeśli strony o tym nie wspomną. Pokazuje też, że drobne przestępstwa mogą stać się wykroczeniami.
“Nawet drobny wyrąb drzewa może przestać być przestępstwem po zmianie prawa – Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.