III KK 122/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść R. D., który został skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego wbrew decyzji o cofnięciu uprawnień (art. 180a k.k.). Sąd Rejonowy w Świnoujściu skazał R. D. na grzywnę i zakaz prowadzenia pojazdów, uznając, że decyzja Prezydenta Miasta S. o cofnięciu uprawnień była nadal wiążąca w dniu popełnienia czynu (12 listopada 2020 r.). Sąd Najwyższy stwierdził rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7 i 410 k.p.k.) przez Sąd Rejonowy. Kluczową kwestią było ustalenie, czy decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień była skuteczna w dacie popełnienia czynu. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w S. z dnia 3 lipca 2019 r. obowiązywał do 5 sierpnia 2020 r. (rok od uprawomocnienia się wyroku). Decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia 12 września 2019 r., wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, mogła jedynie wykonać sądowy zakaz, ale nie mogła go przedłużyć. Ponieważ R. D. zwrócił prawo jazdy 29 listopada 2019 r., okres zakazu sądowego upłynął 5 sierpnia 2020 r. W związku z tym, decyzja administracyjna, która została wydana na podstawie tego zakazu i uzależniała jego wykonanie od daty zwrotu prawa jazdy, straciła moc wiążącą po 5 sierpnia 2020 r. Jazda R. D. w dniu 12 listopada 2020 r. nie naruszała zatem ważnej decyzji administracyjnej. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazując, że należy zbadać, czy zachodzą przesłanki do skazania za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., biorąc pod uwagę uczynione uwagi prawne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących biegu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i skutków wygaśnięcia sądowego zakazu dla decyzji administracyjnych o cofnięciu uprawnień.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 43 k.k. oraz specyficznej sytuacji, gdy sąd nie nałożył obowiązku zwrotu prawa jazdy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy jazda pojazdem mechanicznym w dniu 12 listopada 2020 r. stanowiła przestępstwo z art. 180a k.k., jeśli decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, na podstawie której wydano zakaz, wygasła wraz z końcem sądowego zakazu prowadzenia pojazdów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jazda pojazdem w tej dacie nie stanowiła przestępstwa z art. 180a k.k., ponieważ decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień nie miała już mocy wiążącej po wygaśnięciu sądowego zakazu prowadzenia pojazdów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień, wydana na podstawie sądowego zakazu prowadzenia pojazdów, nie może skutecznie przedłużyć okresu obowiązywania tego zakazu po jego wygaśnięciu. Bieg zakazu sądowego rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia wyroku, a nie od daty zwrotu prawa jazdy, jeśli sąd nie nałożył takiego obowiązku. W związku z tym, jazda po wygaśnięciu zakazu sądowego, a tym samym wygaśnięciu podstawy decyzji administracyjnej, nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 180a k.k.
Jaki jest wpływ obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu na bieg okresu orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zgodnie z art. 43 § 3 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do 5 grudnia 2020 r.), do chwili wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, okres orzeczonego zakazu nie biegnie. Jeśli sąd nie nałożył takiego obowiązku, bieg terminu zakazu rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że jeśli sąd nie nałożył na skazanego obowiązku zwrotu prawa jazdy, bieg terminu zakazu prowadzenia pojazdów rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia wyroku. W analizowanej sprawie sąd nakazowy nie nałożył takiego obowiązku, a zatem zakaz zaczął biec od daty uprawomocnienia się wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. D. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 180a
Kodeks karny
k.k. art. 42 § § 1a pkt 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 43 § § 3
Kodeks karny
Do dnia 5 grudnia 2020 r. obowiązywał przepis stanowiący, że do chwili wykonania obowiązku zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, okres orzeczony zakazem nie biegnie. Jeśli sąd nie nałożył takiego obowiązku, bieg terminu zakazu rozpoczynał się z dniem uprawomocnienia wyroku.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o kierujących pojazdami
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.k.w. art. 182 § § 2
Kodeks postępowania karnego wykonawczego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień, wydana na podstawie sądowego zakazu prowadzenia pojazdów, nie może skutecznie przedłużyć okresu obowiązywania tego zakazu po jego wygaśnięciu. • Jeśli sąd nie nałożył obowiązku zwrotu prawa jazdy, bieg terminu zakazu prowadzenia pojazdów rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia wyroku. • W dacie czynu (12 listopada 2020 r.) decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień nie miała mocy wiążącej, ponieważ sądowy zakaz prowadzenia pojazdów wygasł 5 sierpnia 2020 r.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym • zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem art. 7 k.pk. i art. i 410 k.p.k. • takie ustalenie terminu, w jakim oskarżony miał cofnięte uprawnienia do prowadzenia pojazdów, w związku z wydaniem przez Sąd Rejonowy w S. wyrokiem nakazowym z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt II K […], rocznego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, było samowolne i pozbawione podstawy prawnej. • cofnięcie R. D. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi przez Prezydenta Miasta S. decyzją z dnia 12 września 2019 r., nr […], na czas wykraczający poza dzień 5 sierpnia 2020 r., gdy moc tracił sądowy zakaz prowadzenia pojazdów, było nieuprawnione. • nie można jednocześnie wykluczyć, że jego zachowanie, polegające na kierowaniu pojazdem bez wymaganych uprawnień w dniu 12 listopada 2020 r., wypełniało znamiona wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Kazimierz Klugiewicz
członek
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i skutków wygaśnięcia sądowego zakazu dla decyzji administracyjnych o cofnięciu uprawnień."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 43 k.k. oraz specyficznej sytuacji, gdy sąd nie nałożył obowiązku zwrotu prawa jazdy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie terminów obowiązywania zakazów i decyzji administracyjnych, a błąd w tym zakresie może prowadzić do uniewinnienia od zarzutu przestępstwa. Jest to ważna lekcja dla kierowców i prawników.
“Jazda bez prawa jazdy po wygaśnięciu zakazu? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy decyzja administracyjna przestaje obowiązywać.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.