III KK 117/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w sprawie Łukasza P., skazanego za zaboru dwóch samochodów osobowych z parkingu strzeżonego, rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę. Skazany, pracując jako stróż na parkingu strzeżonym, użył kluczyków pozostawionych przez właścicieli i zabrał dwa samochody na krótki czas. Sąd Rejonowy skazał go za ciąg przestępstw z art. 289 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. na karę roku pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy, uznając apelację obrońcy za bezzasadną. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie art. 289 § 1 k.k., twierdząc, że posiadacz zależny nie może dokonać zaboru. Sąd Najwyższy oddalił kasację, podkreślając, że prowadzący parking strzeżony jest jedynie dzierżycielem pojazdu oddanego na przechowanie, a nie jego posiadaczem. Zabór pojazdu mechanicznego w rozumieniu art. 289 § 1 k.k. wymaga pozbawienia władztwa osoby uprawnionej i przejęcia go przez sprawcę. Ponieważ skazany nie był uprawniony do używania pojazdów, jego działanie stanowiło zabór, a nie wykroczenie samowolnego użycia cudzej rzeczy ruchomej. Sąd uznał, że taka wykładnia jest zgodna z celami społecznymi i funkcjonalnymi ochrony prawnej pojazdów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia zaboru pojazdu mechanicznego w kontekście umów przechowania i roli prowadzącego parking strzeżony.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika parkingu strzeżonego, który bez uprawnienia używa powierzonych mu pojazdów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prowadzący parking strzeżony, któremu powierzono pojazd na przechowanie, może być uznany za sprawcę przestępstwa zaboru pojazdu mechanicznego w celu krótkotrwałego użycia (art. 289 § 1 k.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pod warunkiem, że nie jest uprawniony do używania pojazdu i pozbawia władztwa nad nim osobę uprawnioną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że prowadzący parking strzeżony jest jedynie dzierżycielem pojazdu, a nie jego posiadaczem. Zabór pojazdu wymaga pozbawienia władztwa osoby uprawnionej i przejęcia go przez sprawcę. Jeśli sprawca nie jest uprawniony do używania pojazdu, jego działanie stanowi zabór.
Czy osoba, której powierzono pojazd na przechowanie, może być uznana za posiadacza zależnego w rozumieniu prawa karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka jest dzierżycielem, a nie posiadaczem zależnym.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił pojęcie posiadania zależnego od dzierżenia, wskazując, że przechowawca (lub jego reprezentant) pełni jedynie rolę zastępczą w zakresie fizycznego kontaktu z rzeczą i jest pozbawiony prawa dysponowania nią.
Czy bezprawne krótkotrwałe użycie cudzego pojazdu mechanicznego przez osobę, której powierzono go na przechowanie, stanowi wykroczenie z art. 127 k.w. (samowolne użycie cudzej rzeczy ruchomej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli działanie to spełnia znamiona zaboru w rozumieniu art. 289 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy sprawca nie jest posiadaczem pojazdu i musi go zabrać spod władztwa osoby uprawnionej, jego działanie nie jest samowolnym użyciem rzeczy, lecz zaboru.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Łukasz P. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | obrońca |
| Prokurator Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | prokurator |
| Prokurator Okręgowy w G. | organ_państwowy | prokurator |
| właściciele pojazdów | inne | pokrzywdzony |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 289 § 1
Kodeks karny
Podmiotem przestępstwa może być prowadzący parking strzeżony lub osoba go reprezentująca, którym pojazd oddano na przechowanie. Zabór pojazdu mechanicznego charakteryzuje pozbawienie władztwa osoby uprawnionej i przejęcie władztwa przez sprawcę. Nie zachodzi zabór, gdy sprawca jest uprawniony do użytkowania pojazdu.
Pomocnicze
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
Zastosowano przy ocenie ciągu przestępstw.
k.w. art. 127
Kodeks wykroczeń
Sąd rozważał, czy zachowanie skazanego mogło być zakwalifikowane jako wykroczenie, ale uznał, że w tym przypadku doszło do przestępstwa zaboru.
k.c. art. 338
Kodeks cywilny
Użyte do zdefiniowania pojęcia dzierżyciela.
k.c. art. 838
Kodeks cywilny
Wspomniane w kontekście sytuacji, gdy użycie rzeczy oddanej na przechowanie jest konieczne dla jej ochrony.
k.c. art. 839
Kodeks cywilny
Wspomniane w kontekście sytuacji, gdy użycie rzeczy oddanej na przechowanie jest konieczne dla jej ochrony.
k.p.k. art. 537 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do oddalenia kasacji.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zwolnienia skazanego od kosztów sądowych.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
W związku z art. 624 § 1 k.p.k. przy zwolnieniu od kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowadzący parking strzeżony jest jedynie dzierżycielem pojazdu, a nie jego posiadaczem zależnym. • Zabór pojazdu mechanicznego wymaga pozbawienia władztwa osoby uprawnionej i przejęcia go przez sprawcę. • Działanie sprawcy, który nie jest uprawniony do używania pojazdu, stanowi zabór, a nie wykroczenie samowolnego użycia rzeczy.
Odrzucone argumenty
Oskarżony, jako posiadacz zależny oddanych na przechowanie samochodów osobowych, nie mógł dopuścić się ich zaboru w celu krótkotrwałego użycia. • Zachowanie oskarżonego kwalifikuje się co najwyżej jako wykroczenie z art. 127 k.w. (samowolne użycie cudzej rzeczy ruchomej).
Godne uwagi sformułowania
Podmiotem przestępstwa określonego w art. 289 § 1 k.k. może być zarówno prowadzący parking strzeżony, jak i osoba go reprezentująca, którym taki pojazd oddano na przechowanie. • Pojęcie zaboru występujące w komentowanym przepisie interpretować należy tak samo, jak pojęcie zaboru stanowiące znamię przestępstwa kradzieży. • Przechowawca – wbrew temu, co utrzymuje skarżący – nie jest posiadaczem zależnym, ale dzierżycielem w rozumieniu art. 338 k.c. • Odmienny punkt widzenia na zakres odpowiedzialności karnej prowadzącego parking strzeżony (lub osoby go reprezentującej) prowadziłby do następstw społecznie niepożądanych, a wręcz niedorzecznych.
Skład orzekający
R. Malarski
przewodniczący-sprawozdawca
K. Cesarz
sędzia
H. Komisarski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zaboru pojazdu mechanicznego w kontekście umów przechowania i roli prowadzącego parking strzeżony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika parkingu strzeżonego, który bez uprawnienia używa powierzonych mu pojazdów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia istotne rozróżnienie między dzierżeniem a posiadaniem w kontekście przestępstwa zaboru pojazdu, co ma praktyczne znaczenie dla osób prowadzących parkingi i ich klientów.
“Czy pracownik parkingu strzeżonego może ukraść samochód, który miał pilnować?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.