III KK 114/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku, uznając, że trudna sytuacja rodzinna skazanego nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania tej wyjątkowej instytucji prawnej.
Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku pozbawienia wolności, powołując się na trudną sytuację osobistą i rodzinną skazanego, w tym potrzebę zapewnienia utrzymania rodzinie, opieki nad dzieckiem oraz konieczność leczenia dziecka. Sąd Najwyższy, analizując wniosek w kontekście art. 532 § 1 k.p.k., stwierdził, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i nie może być uzasadniona samą czynnością wniesienia kasacji ani jedynie trudną sytuacją rodzinną, która może być podstawą do ubiegania się o odroczenie lub przerwę w odbywaniu kary.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Koszalinie skazujący P. G. na karę pozbawienia wolności. Obrońca w kasacji podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym nienależytej obsady sądu drugiej instancji. Jako podstawę wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku wskazał trudną sytuację osobistą i rodzinną skazanego, związaną z koniecznością zapewnienia utrzymania rodzinie, opieki nad dzieckiem oraz jego leczenia i rehabilitacji. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania wyroku (art. 532 § 1 k.p.k.). Stwierdził, że sama czynność wniesienia kasacji nie uzasadnia wstrzymania, a potrzeba taka pojawia się, gdy można stwierdzić istotne powody do uznania słuszności kasacji lub gdy strona wykaże istnienie szczególnych okoliczności powodujących wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki wykonania orzeczenia. Sąd uznał, że przedstawiona przez obrońcę argumentacja dotycząca sytuacji rodzinnej, choć trudna, nie jest wystarczająca do zastosowania art. 532 k.p.k., sugerując, że takie okoliczności mogą być podstawą do ubiegania się o odroczenie lub przerwę w odbywaniu kary. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że ocena merytoryczna zarzutów kasacyjnych nastąpi dopiero w trakcie rozpoznawania samej kasacji, a stwierdzenie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. jest na tym etapie przedwczesne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama czynność wniesienia kasacji nie uzasadnia wstrzymania wykonania wyroku. Potrzeba taka aktualizuje się, gdy można stwierdzić istotne powody do uznania słuszności kasacji lub gdy strona wykaże istnienie szczególnych okoliczności powodujących wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki wykonania orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania wyroku. Stwierdził, że trudna sytuacja rodzinna, choć może być podstawą do ubiegania się o odroczenie lub przerwę w odbywaniu kary, nie jest wystarczająca do zastosowania art. 532 § 1 k.p.k. w kontekście wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wniosku nie uwzględnić
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. G. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | wnioskodawca |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania istotnych powodów do uznania słuszności kasacji lub szczególnych okoliczności powodujących wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki wykonania orzeczenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy nienależytej obsady sądu drugiej instancji jako bezwzględnej podstawy odwoławczej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja osobista i rodzinna skazanego jako podstawa do wstrzymania wykonania wyroku. Zarzut nienależytej obsady sądu jako podstawa do wstrzymania wykonania wyroku przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji.
Godne uwagi sformułowania
instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki okoliczności te mogą być podstawą w pierwszej kolejności do ubiegania się o odroczenie wykonania kary, bądź w przypadku osadzenia w zakładzie karnym, o udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności Przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie może być całościowa i merytoryczna ocena trafności i zasadności podniesionych w kasacji zarzutów
Skład orzekający
Andrzej Stępka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania wyroku w sprawach karnych na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., zwłaszcza w kontekście sytuacji rodzinnej skazanego."
Ograniczenia: Dotyczy wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji. Nie przesądza ostatecznie o zasadności zarzutów kasacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących wstrzymania wykonania kary, pokazując, jakie kryteria musi spełnić wnioskodawca, aby uzyskać takie wstrzymanie, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Trudna sytuacja rodzinna nie wystarczy do wstrzymania kary. Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można liczyć na przerwę w odbywaniu wyroku.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KK 114/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2023 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie P. G. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt V Ka 271/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 1 lutego 2021 r., sygn. akt II K 528/19, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE W kasacji od wyroku Sądu odwoławczego obrońca skazanego podniósł szereg zarzutów dotyczących rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, a także powołał się na wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., dotyczącej nienależytej obsady Sądu drugiej instancji rozpoznającego apelację obrońców. Na uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia obrońca podniósł warunki osobiste i rodzinne skazanego, związane przede wszystkim z potrzebą zapewnienia utrzymania rodzinie, udzielenia pomocy w opiece nad małym dzieckiem oraz z koniecznością leczenia i kontynuowania rehabilitacji dziecka. Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zaakcentować, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji. Potrzeba ta aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi, już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2014 r., II KK 361/13, LEX nr 1427396). Mimo przedstawienia we wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności argumentacji dotyczącej możliwych poważnych konsekwencji odbywania przez niego tej kary, przesłanki te nie mogły przekonać o konieczności zastosowania instytucji z art. 532 k.p.k. W skardze uzasadniano konieczność wstrzymania wykonania orzeczenia przede wszystkim sytuacją osobistą i rodzinną skazanego. Sąd Najwyższy nie neguje, że w przypadku P. G. sytuacja ta jest trudna i złożona. Jednakże okoliczności z nią związane mogą być podstawą w pierwszej kolejności do ubiegania się o odroczenie wykonania kary, bądź w przypadku osadzenia w zakładzie karnym, o udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2023 r., V KK 477/22, LEX nr 3507362). P rzedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie może być całościowa i merytoryczna ocena trafności i zasadności podniesionych w kasacji zarzutów, gdyż ta może zostać rozstrzygnięta dopiero w trakcie rozpoznawania tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Brak bowiem możliwości uznania na tym etapie, jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy, iż zarzuty podniesione w kasacji wskazują na tak poważne błędy w kontroli apelacyjnej dotyczącej czynienia ustaleń faktycznych przez Sąd I instancji, że powinny one prowadzić do uchylenia wyroku Sądu odwoławczego i powtórzenia tego postępowania, chociaż oczywiście nie można wykluczyć takiej możliwości. W związku zarzutem z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. trzeba podnieść, nie przesądzając ostatecznie tej kwestii, że przyjęcie na obecnym etapie postępowania bezwzględnej podstawy odwoławczej byłoby przedwczesne. Ustalenie, czy jest ona rzeczywista, wymaga zarówno analizy akt sprawy jak i pogłębionych rozważań prawnych, co może nastąpić tylko przy merytorycznym rozpoznaniu samej kasacji. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI