III KK 112/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie kasacji obrońcy skazanych P.B. i R.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie, złożono wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S., powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. Obrońca kwestionował procedurę powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r., co w jej mniemaniu uzasadniało wątpliwości co do bezstronności. Następnie złożono wniosek o wyłączenie sędziego P.K. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego S.S. Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie sędziego P.K. za niedopuszczalny, stwierdzając, że odwołuje się do twierdzeń niezgodnych z ustawą zasadniczą. Podkreślono, że obowiązujący system powoływania sędziów nie może być podstawą do wyłączenia, a przepisy dotyczące powołania sędziów były częściowo uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd wskazał również, że uchwała Sądu Najwyższego przywołana przez obrońcę utraciła moc wiążącą na mocy wyroku TK. W konsekwencji, wniosek o wyłączenie sędziego został pozostawiony bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego (art. 41 k.p.k.) w kontekście wadliwości procedury powołania oraz stosowania art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym i odwołuje się do kwestii ustrojowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na kwestionowaniu procedury jego powołania na urząd, jest dopuszczalny w świetle obowiązującego porządku prawnego i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na kwestionowaniu procedury jego powołania na urząd, jest niedopuszczalny, gdyż odwołuje się do twierdzeń niezgodnych z ustawą zasadniczą i przepisów, które utraciły moc wiążącą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że obowiązujący system powoływania sędziów nie może stanowić podstawy do wyłączenia, a przepisy dotyczące powołania sędziów były częściowo uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Przywołana przez obrońcę uchwała SN również utraciła moc wiążącą. W związku z tym, wniosek o wyłączenie sędziego na tej podstawie jest niedopuszczalny.
Czy wadliwość powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwość powołania sędziego w sposób opisany przez obrońcę nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., gdyż przepis ten dotyczy wadliwości ilościowych lub ustrojowych kompetencji składu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. może być łączone wyłącznie z wadliwością ukształtowania składu w sensie ilościowym lub z ukształtowaniem składu przez sędziów, którzy nie mieli ustrojowych kompetencji do rozpoznawania określonych kategorii spraw, co potwierdza utrwalone orzecznictwo.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.B. | osoba_fizyczna | skazany |
| R.S. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanych | inne | wnioskodawca |
| obrońca skazanych, adw. P.M. | inne | wnioskodawca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Uzasadnienie musi odnosić się do zachowania lub postawy sędziego, względnie innych okoliczności faktycznych, z których wynikałoby, że sędzia jest nastawiony w określony sposób do uczestników postępowania lub do sprawy. Wątpliwość musi zachodzić in concreto, a nie in abstracto. Kwestionowanie procedury powołania sędziego nie stanowi podstawy do wyłączenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 2 - wadliwość ukształtowania składu w sensie ilościowym lub ukształtowanie składu przez sędziów, którzy nie mieli ustrojowych kompetencji do rozpoznawania określonych kategorii spraw.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) - kwestionowana przez obrońcę procedura powołania sędziego.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy powoływania sędziów.
Konstytucja RP art. 144 § ust. 3 pkt 17
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy kompetencji Prezydenta RP.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego, oparty na kwestionowaniu procedury jego powołania, jest niedopuszczalny, gdyż odwołuje się do twierdzeń niezgodnych z Konstytucją RP. • Przepisy dotyczące powołania sędziów, na które powołuje się obrońca, były częściowo uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. • Uchwała Sądu Najwyższego przywołana przez obrońcę utraciła moc wiążącą na mocy wyroku TK. • Uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczy wadliwości ilościowych lub ustrojowych kompetencji składu, a nie wadliwości procedury powołania sędziego.
Odrzucone argumenty
Wystąpienie wątpliwości co do bezstronności sędziego SN S.S. z powodu procedury jego powołania na urząd. • Kwestionowanie procedury powołania sędziego SN P.K. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r. • Wskazanie na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
Wniosek o wyłączenie uznać należy za niedopuszczalny, gdyż odwołuje się do twierdzeń niezgodnych z ustawą zasadniczą. • Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k., zachodzi bowiem zawsze in concreto, a nie in abstracto. • Z natury rzeczy zatem nie można zakwalifikować do kategorii określonej w art. 41 § 1 k.p.k. okoliczności należącej do obowiązującego porządku ustrojowego. • Uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. może być bowiem sensownie łączone wyłącznie z wadliwością ukształtowania składu w sensie ilościowym, względnie z ukształtowaniem składu przez sędziów, którzy nie mieli ustrojowych kompetencji do rozpoznawania określonych kategorii spraw.
Skład orzekający
Marek Siwek
sędzia SN
S.S.
sędzia SN
P.K.
sędzia SN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego (art. 41 k.p.k.) w kontekście wadliwości procedury powołania oraz stosowania art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym i odwołuje się do kwestii ustrojowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i procedurą powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Sąd Najwyższy: Wniosek o wyłączenie sędziego z powodu 'wadliwego' powołania jest niedopuszczalny!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.