III KK 111/21

Sąd Najwyższy2021-07-27
SNKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
kara łącznawyrok łącznykasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawagranice karyk.k.k.p.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego z powodu rażącego naruszenia przepisów dotyczących wymiaru kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w B., który połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec K. P. i wymierzył karę łączną 11 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej przekraczającej dopuszczalne granice. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd rejonowy omyłkowo podał wyższą karę łączną w jednym z wyroków składowych, co doprowadziło do wymierzenia kary łącznej w wymiarze wyższym niż przewiduje prawo. W związku z tym wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego K. P. (dawniej K.) od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lipca 2020 r. Sąd Rejonowy połączył cztery kary pozbawienia wolności orzeczone wobec skazanego i wymierzył karę łączną 11 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okresy zatrzymań i kar już odbytych. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego (art. 410 k.p.k.) i materialnego (art. 86 § 1 k.k.), polegające na pominięciu istotnych okoliczności dotyczących wymiaru kary łącznej orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 11 marca 2014 r. Prokurator Generalny wskazał, że zamiast 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, błędnie przyjęto karę 6 lat i 4 miesięcy, co skutkowało orzeczeniem kary łącznej przekraczającej ustawowe granice. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że sąd rejonowy rażąco naruszył art. 86 § 1 k.k., wymierzając karę łączną 11 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy dopuszczalny wymiar kary łącznej mieścił się w granicach od 5 lat i 4 miesięcy do 10 lat i 11 miesięcy. Uchybienie to wynikało z omyłki sądu rejonowego, który błędnie przytoczył w części wstępnej wyroku łącznego treść wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 11 marca 2014 r., podając karę 6 lat i 4 miesięcy zamiast 5 lat i 4 miesięcy. Wobec stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok łączny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B., aby ten wydał orzeczenie zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd orzekający karę łączną rażąco naruszył art. 86 § 1 k.k., wymierzając karę wyższą niż dopuszczalna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd rejonowy wymierzył karę łączną 11 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy maksymalna dopuszczalna kara łączna, obliczona na podstawie sumy kar podlegających połączeniu, wynosiła 10 lat i 11 miesięcy. Uchybienie to wynikało z omyłki w części wstępnej wyroku, gdzie błędnie podano wysokość jednej z kar składowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku łącznego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
K. P. (dawniej K.)osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, która nie może przekroczyć określonych wielkości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 569 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 85 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Możliwość rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres zaskarżenia kasacją.

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej w wymiarze przekraczającym dopuszczalne prawem granice. Omyłka sądu przy ustalaniu wysokości jednej z kar składowych, która doprowadziła do błędnego wymiaru kary łącznej.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego rażące i mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisu prawa karnego materialnego kara łączna w wymiarze przekraczającym określone w tym przepisie granice

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

Andrzej Tomczyk

sprawozdawca

Paweł Wiliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wymiaru kary łącznej (art. 86 § 1 k.k.), znaczenie omyłek sądowych w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączenia kar, gdzie doszło do omyłki sądu. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak drobna omyłka w dokumentacji sądowej może prowadzić do poważnych naruszeń prawa i jak Sąd Najwyższy koryguje takie błędy, dbając o prawidłowe stosowanie przepisów o karze łącznej.

Omyłka w sądzie kosztowała skazanego dodatkowe lata więzienia – Sąd Najwyższy naprawia błąd.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 111/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 lipca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Paweł Wiliński
Protokolant Elżbieta Wawer
w sprawie K. P. (dawniej K.),
w przedmiocie wyroku łącznego,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 27 lipca 2021 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w B.
z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt XI K (…),
uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B..
UZASADNIENIE
W wyroku łącznym Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt XI K (…), przyjęto, że K. P. (dawniej K.) został skazany następującymi prawomocnymi wyrokami:
„1. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego VI Zamiejscowy Wydział Karny
‎
w N. w S.  z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt VI K (…), na karę łączną 6 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, którą to karę łączną będzie odbywał od dnia 7 sierpnia 2020 r. do 16 sierpnia 2021 r.;
2. wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt II K (…) za przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i in., na karę łączną 3 lat pozbawienia wolności, którą to karę będzie odbywał od 16 sierpnia 2021 r. do 15 sierpnia 2024 r.;
3. wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 7 maja 2018 r., sygn. akt
‎
II K (…), za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. i in. na karę roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, którą to karę odbywa od dnia 12 października 2018 r. do 7 sierpnia 2020 r.;
4. wyrokiem Sądu Rejonowego w B.  z dnia 9 września 2019 r., sygn. akt IV K (…), za przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i in. na karę 9 miesięcy pozbawienia wolności, którą to karę będzie odbywał od dnia 15 sierpnia 2024 r. do 12 maja 2025 r.”
Sąd ten, na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone tak opisanymi wyrokami
‎
i wymierzył w ich miejsce karę łączną 11 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okresy zatrzymań i kar już odbytych:
- w sprawie VI K (…) od 30 grudnia 2008 r. do 21 października 2009 r., od
‎
4 listopada 2009 r. do 12 listopada 2009 r., od 6 kwietnia 2013 r. do 20 września
‎
2016 r., od 15 grudnia 2008 r. do 17 grudnia 2008 r., od 9 września 2008 r. do
‎
10 września 2008 r.;
- w sprawie II K (…) od 12 października 2018 r.
Nadto zwolnił skazanego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, które przejął na rzecz Skarbu Państwa.
Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 16 września 2020 r.
Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w całości, na korzyść K. P.  (dawniej K.), zarzucając „rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego – art. 410 k.p.k., polegające na pominięciu przez sąd wynikającej z materiału dowodowego i mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności co do wymiaru kary łącznej orzeczonej wobec K. P. (dawniej K.) wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w S., VI Wydziału Zamiejscowego z siedzibą w N. z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt VI K (…) i w konsekwencji błędnym przyjęciu, iż wyrokiem tym wymierzono karę łączną 6 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności zamiast 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, w następstwie czego doszło do wadliwego, bo z rażącym naruszeniem art. 86 § 1 k.k. orzeczenia kary łącznej w wymiarze przekraczającym określone w tym przepisie granice”.
Podnosząc tak sformułowany zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, a wobec tego możliwe było uwzględnienie jej w trybie w art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym
‎
i mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszeniem przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej, sąd wymierza tę karę w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, która nie może przekroczyć określonych wielkości.
Uwzględniając powyższe unormowanie trzeba zatem stwierdzić, że orzekając w sprawie K. P.  (dawniej K.), Sąd Rejonowy mógł orzec karę łączną pozbawienia wolności w granicach od 5 lat i 4 miesięcy (najwyższa z wymierzonych kar podlegających łączeniu) do 10 lat i 11 miesięcy (suma łączonych kar).
Wymierzając skazanemu karę łączną 11 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, rażąco naruszył art. 86 § 1 k.k., z tym skutkiem, że ukształtował tę karę na poziomie wyższym niż dopuszczalny tym przepisem.
Celowe będzie zauważyć, że przedmiotowe uchybienie zaistniało nie z powodu nieznajomości przez Sąd elementarnych reguł wymierzania kary łącznej, ale ze względu na wadliwe przytoczenie w części wstępnej wyroku łącznego treści wyroku łącznego Sądu Rejonowego VI Zamiejscowy Wydział Karny w N. w S.  z dnia 11 marca 2014 r., sygn. VI K (…). Mianowicie omyłkowo podano, że wyrokiem tym K. K. wymierzono karę łączną 6 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, zamiast 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Omyłkowo również podano nazwę sądu, z odpisu wyroku z dnia 11 marca 2014 r. wynika, że był to Sąd Rejonowy w S., VI Wydział Zamiejscowy z siedzibą w N..
Stwierdzenie opisanego wyżej uchybienia nakazywało uchylić zaskarżony wyrok łączny i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi, który wyda orzeczenie zgodne z prawem.
Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI