Orzeczenie · 2020-09-24

III KK 108/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-09-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
znaki graniczneart. 277 k.k.rozgraniczenie nieruchomościwznowienie granicprawo geodezyjnekasacjaSąd Najwyższygranice działek

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Rejonowego w W. na niekorzyść oskarżonego Z.M. od wyroku Sądu Okręgowego w S., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w W. i uniewinnił oskarżonego od popełnienia czynu z art. 277 k.k. (usunięcie znaków granicznych). Sąd Rejonowy skazał oskarżonego na grzywnę, uznając go winnym usunięcia betonowych elementów stanowiących znaki graniczne. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uniewinnił oskarżonego, uznając, że usunięte słupki nie były znakami granicznymi w rozumieniu prawa, gdyż nie zostały umieszczone w wyniku rozgraniczenia lub wznowienia granic. Sąd Najwyższy uznał kasację prokuratora za zasadną. Wskazał, że sąd odwoławczy, wydając orzeczenie reformatoryjne i uniewinniające, musi spełnić wymogi sądu pierwszej instancji, w tym dokonać wszechstronnej oceny dowodów i sporządzić szczegółowe uzasadnienie. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy nie spełnił tych wymogów, a jego interpretacja pojęcia znaku granicznego była wadliwa. Podkreślono, że znaki graniczne mogą obejmować również te umieszczone w wyniku wznowienia granic, a ich moc prawna wynika z umieszczenia w terenie, a nie tylko z procedury ich posadowienia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia znaku granicznego w kontekście art. 277 k.k., wymogi proceduralne sądu odwoławczego przy wydawaniu orzeczeń reformatoryjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji usunięcia znaków granicznych, ale zasady interpretacji przepisów i wymogów proceduralnych mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy znaki umieszczone na gruncie w wyniku prac geodezyjnych związanych z podziałem działki, a nie bezpośrednio w wyniku rozgraniczenia lub wznowienia granic, mogą być uznane za znaki graniczne podlegające ochronie z art. 277 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, znaki graniczne mogą obejmować również te umieszczone w wyniku wznowienia granic, a ich moc prawna wynika z umieszczenia w terenie, a nie tylko z procedury ich posadowienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że definicja znaku granicznego obejmuje trwałe elementy zagospodarowania terenu umieszczone w punkcie granicznym. Podkreślono, że znaki te nabierają znaczenia prawnego od chwili ich umieszczenia, a ustawa chroni ich rolę wskazywania przebiegu granicy. Wadliwa interpretacja Sądu Okręgowego polegała na zawężeniu pojęcia znaku granicznego.

Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego od popełnionego czynu, spełnił wymogi proceduralne dotyczące oceny dowodów i sporządzenia uzasadnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie spełnił wymogów proceduralnych, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wydanie orzeczenia reformatoryjnego obliguje sąd odwoławczy do uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, kompleksowej oceny dowodów zgodnie z art. 7 k.p.k. oraz sporządzenia uzasadnienia spełniającego wymogi art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., zwłaszcza w odniesieniu do dowodów stanowiących podstawę odmiennych ustaleń. Sąd Okręgowy nie dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
Z.M.osoba_fizycznaoskarżony
M.B.osoba_fizycznawłaściciel działki
J.M.osoba_fizycznawłaściciel działki (poprzedni)
R. i J.B.osoba_fizycznawłaściciele działki (poprzedni)
Prokurator Rejonowy w W.organ_państwowyskarżący (kasacja)
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyudział prokuratora

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 277

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

p.g.k. art. 29

Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 39

Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości art. § 6

Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości art. § 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości art. § 2 pkt 3

Rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości art. § 17 § ust. 1 i 2

k.c. art. 152

Kodeks cywilny

u.g.n. art. 92

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy wadliwie ocenił materiał dowodowy i dokonał błędnych ustaleń faktycznych. • Sąd Okręgowy nieprawidłowo zinterpretował pojęcie znaku granicznego. • Sąd Okręgowy nie spełnił wymogów proceduralnych przy wydawaniu orzeczenia reformatoryjnego.

Godne uwagi sformułowania

aby orzeczenie zmieniające zaskarżone rozstrzygnięcie co do istoty mogło się ostać, wydający je sąd odwoławczy musi mieć świadomość, że orzekając w ten sposób, wkroczył w obszar co do zasady zastrzeżony dla sądu pierwszej instancji. • Taka sytuacja zobowiązuje do spełnienia wszystkich tych wymagań, jakie ustawodawca postawił sądowi meriti. • Znaki graniczne – w myśl art. 29 ust. 1 p.g.k. – służą do utrwalenia położenia punktów i linii granicznych na gruncie. • Z przepisu tego nie wynika, jak przyjęto w zaskarżonym wyroku, że dla uznania za znak graniczny musi on zostać naniesiony bezpośrednio wskutek rozgraniczenia nieruchomości lub wznowienia granic. • Moc prawna znaku granicznego wynika nie z jego treści, a z umieszczenia go w terenie.

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Marek Pietruszyński

sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia znaku granicznego w kontekście art. 277 k.k., wymogi proceduralne sądu odwoławczego przy wydawaniu orzeczeń reformatoryjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji usunięcia znaków granicznych, ale zasady interpretacji przepisów i wymogów proceduralnych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy nietypowego przestępstwa usunięcia znaków granicznych, a Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne i proceduralne, co jest cenne dla praktyków prawa karnego i cywilnego.

Czy wykopanie słupków granicznych to przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia, co chroni prawo.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst