Orzeczenie · 2015-04-15

III KK 106/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2015-04-15
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kara łącznanowelizacja prawakodeks wykroczeńkodeks karnyminimalne wynagrodzeniesąd najwyższykasacjawykładnia prawa

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w G., które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w G. o odmowie zamiany kary 8 miesięcy pozbawienia wolności na karę 30 dni aresztu. Kara ta została orzeczona za kradzież mienia o wartości 317,80 zł, popełnioną w 2008 r. Nowelizacja Kodeksu wykroczeń z 2013 r. zmieniła definicję wykroczenia kradzieży, podnosząc próg wartości mienia do 1/4 minimalnego wynagrodzenia. W dniu wejścia w życie nowelizacji (9 listopada 2013 r.) minimalne wynagrodzenie wynosiło 1600 zł, co oznaczało, że kradzież mienia do 400 zł stała się wykroczeniem. Sądy niższych instancji uznały, że przepis przejściowy (art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej) nie ma zastosowania, ponieważ wartość mienia z daty czynu (281,50 zł) była niższa niż 1/4 minimalnego wynagrodzenia z daty czynu (1126 zł). Sąd Najwyższy uznał tę interpretację za błędną. Stwierdził, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej, należy porównać wartość mienia z daty czynu z wartością mienia określoną według nowej definicji wykroczenia, obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy. Kluczowe jest minimalne wynagrodzenie obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej (9 listopada 2013 r.), które wynosiło 1600 zł, a 1/4 tej kwoty to 400 zł. Ponieważ wartość skradzionego mienia (317,80 zł) mieściła się w tym progu, kara pozbawienia wolności powinna ulec zamianie na karę aresztu. Sąd Najwyższy podkreślił, że błędna wykładnia przepisów miała istotny wpływ na treść postanowień, dlatego uchylił zaskarżone orzeczenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wiążąc sądy niższych instancji z przedstawioną wykładnią.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących nowelizacji prawa karnego i wykroczeń, w szczególności art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania karnego oraz zasady stosowania minimalnego wynagrodzenia przy ocenie czynu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zamiany kary pozbawienia wolności na karę aresztu w związku ze zmianą definicji wykroczenia kradzieży.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis przejściowy ustawy nowelizującej Kodeks wykroczeń (art. 50 ust. 1) nakazuje stosowanie wysokości minimalnego wynagrodzenia obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy, czy też w dniu popełnienia czynu, przy zamianie kary pozbawienia wolności na karę aresztu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis przejściowy nakazuje stosowanie wysokości minimalnego wynagrodzenia obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej wymaga porównania wartości mienia z daty czynu z wartością określoną według nowej definicji wykroczenia, obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy. Kluczowe jest minimalne wynagrodzenie obowiązujące w tym dniu, a nie w dniu popełnienia czynu.

Czy art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej ma zastosowanie do kary łącznej pozbawienia wolności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten ma zastosowanie również do kary łącznej pozbawienia wolności, obejmującej karę za czyn, który według nowej ustawy stanowi wykroczenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejszą uchwałę (I KZP 3/14), potwierdzając, że art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej obejmuje również kary łączne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
A. P. (pośrednio, poprzez możliwość zamiany kary)

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaskazana
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (13)

Główne

Dz. U. z 25 października 2013 r., poz. 1247 art. 50 § 1

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten nakazuje zamianę kary pozbawienia wolności na karę aresztu, jeżeli czyn objęty prawomocnym wyrokiem skazującym za przestępstwo stanowi wykroczenie według nowej ustawy. Do oceny, czy czyn stanowi wykroczenie, należy stosować wysokość minimalnego wynagrodzenia obowiązującą w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

Dz. U. z 25 października 2013 r., poz. 1247 art. 2 § 2

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Nadał art. 119 § 1 k.w. nowe brzmienie dotyczące wartości mienia przy kradzieży.

Dz. U. z 25 października 2013 r., poz. 1247 art. 2 § 4

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Dodał § 9 do art. 47 k.w. definiujący minimalne wynagrodzenie.

k.w. art. 119 § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 47 § 9

Kodeks wykroczeń

Dz. U. Nr 200, poz. 1679

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

Dz. U. z 17 września 2012 r., poz. 1026 art. 1 § § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów

Określało wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę na 1600 zł w dniu 9 listopada 2013 r.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.w. art. 2 § 1

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej przez sądy niższych instancji, polegająca na stosowaniu wysokości minimalnego wynagrodzenia z daty czynu zamiast z daty wejścia w życie ustawy. • Naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. przez nienależytą kontrolę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna okazała się oczywiście zasadna • Sąd odwoławczy dokonał bowiem błędnej wykładni art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej. • Skoro „według niniejszej ustawy” określa się, czy czyn „stanowi wykroczenie”, to trzeba było sięgnąć do art. 2 pkt 2 i 4 tej ustawy, ale na dzień wejścia jej w życie, to jest 9 listopada 2013 r. • Minimalne wynagrodzenie z daty czynu (jeżeli jest takie samo jak w dacie orzekania) ma decydujące znaczenie, lecz przy rozpoznawaniu sprawy (z oskarżenia albo obwinienia) o ten czyn.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Krzysztof Cesarz

sprawozdawca

Roman Sądej

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących nowelizacji prawa karnego i wykroczeń, w szczególności art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania karnego oraz zasady stosowania minimalnego wynagrodzenia przy ocenie czynu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zamiany kary pozbawienia wolności na karę aresztu w związku ze zmianą definicji wykroczenia kradzieży.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów przejściowych i dat wejścia w życie ustaw, co może mieć bezpośredni wpływ na wymiar kary. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa i jego ewolucji.

Czy kradzież sprzed lat może skończyć się aresztem zamiast więzienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy przepis.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst