Orzeczenie · 2015-04-15

III KK 106/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2015-04-15
SNKarneprawo karne materialneWysokanajwyższy
kara łącznanowelizacja prawakodeks wykroczeńkodeks karnyminimalne wynagrodzeniezamiana karyaresztpozbawienie wolnościkasacjaSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w G., które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w G. Odmówiono w nich zamiany kary 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za kradzież mienia o wartości 317,80 zł na karę 30 dni aresztu, mimo że nowelizacja Kodeksu wykroczeń (weszła w życie 9 listopada 2013 r.) zmieniła definicję wykroczenia kradzieży, podnosząc próg wartości do 400 zł (1/4 minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu wejścia w życie ustawy). Sądy niższych instancji błędnie zastosowały nowe przepisy, opierając się na wysokości minimalnego wynagrodzenia z daty czynu (2008 r.), zamiast z daty wejścia w życie ustawy nowelizującej (2013 r.). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając rażące naruszenie prawa procesowego przez nienależytą kontrolę odwoławczą i naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, podkreślając, że przepis art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej ma zastosowanie również do kar łącznych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych przy nowelizacjach prawa karnego i wykroczeniowego, w szczególności dotyczących zmiany kwalifikacji czynu i stosowania nowych progów wartościowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących kradzieży mienia o niskiej wartości oraz stosowania kar łącznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej, który stanowi o zamianie kary pozbawienia wolności na karę aresztu, jeśli czyn stanowi wykroczenie, powinien być interpretowany z uwzględnieniem wysokości minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu popełnienia czynu, czy w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Interpretacja art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej wymaga odniesienia się do wysokości minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu wejścia w życie tej ustawy, a nie w dniu popełnienia czynu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sformułowanie 'według niniejszej ustawy' nakazuje stosowanie kryteriów (w tym wysokości minimalnego wynagrodzenia) obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, a nie w dacie popełnienia czynu. Błędna wykładnia przez sądy niższych instancji doprowadziła do utrzymania w mocy postanowienia o odmowie zamiany kary.

Czy przepis art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej ma zastosowanie do kary łącznej, która obejmuje karę pozbawienia wolności orzeczoną za przestępstwo, które po nowelizacji stało się wykroczeniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej ma zastosowanie także w sytuacji orzeczenia podlegającej wykonaniu kary łącznej, obejmującej karę pozbawienia wolności wymierzoną za przestępstwo, które według tej ustawy stanowi wykroczenie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejszą uchwałę SN (I KZP 3/14), potwierdzając, że nowa regulacja dotycząca zamiany kar ma zastosowanie również do kar łącznych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
A. P. (pośrednio, poprzez możliwość zamiany kary)

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaskazana
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (12)

Główne

ustawa nowelizująca art. 50 § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten nakazuje zamianę kary pozbawienia wolności na karę aresztu, jeżeli według ustawy nowelizującej czyn stanowi wykroczenie. Kluczowe jest ustalenie, czy czyn ten jest wykroczeniem według przepisów obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, z uwzględnieniem wysokości minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w tym dniu.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

ustawa nowelizująca art. 2 § pkt 2

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

ustawa nowelizująca art. 2 § pkt 4

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

Określa karę za kradzież lub przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej, jeżeli jej wartość nie przekracza 1/4 minimalnego wynagrodzenia.

k.w. art. 47 § § 9

Kodeks wykroczeń

Definiuje minimalne wynagrodzenie za pracę jako wynagrodzenie ustalone na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r.

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

k.w. art. 2 § § 1

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej przez sądy niższych instancji, polegająca na zastosowaniu wysokości minimalnego wynagrodzenia z daty czynu zamiast z daty wejścia w życie ustawy. • Nienależyta kontrola odwoławcza Sądu Okręgowego, który nie wychwycił błędu Sądu Rejonowego.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna okazała się oczywiście zasadna • Sąd odwoławczy dokonał bowiem błędnej wykładni art. 50 ust. 1 ustawy nowelizującej. • Skoro 'według niniejszej ustawy' określa się, czy czyn 'stanowi wykroczenie', to trzeba było sięgnąć do art. 2 pkt 2 i 4 tej ustawy, ale na dzień wejścia jej w życie, to jest 9 listopada 2013 r. • Minimalne wynagrodzenie z daty czynu (jeżeli jest takie samo jak w dacie orzekania) ma decydujące znaczenie, lecz przy rozpoznawaniu sprawy (z oskarżenia albo obwinienia) o ten czyn.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Krzysztof Cesarz

sprawozdawca

Roman Sądej

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych przy nowelizacjach prawa karnego i wykroczeniowego, w szczególności dotyczących zmiany kwalifikacji czynu i stosowania nowych progów wartościowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących kradzieży mienia o niskiej wartości oraz stosowania kar łącznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów przejściowych i dat wejścia w życie ustaw, co ma bezpośredni wpływ na kwalifikację czynów i wymiar kar. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa w kontekście zmian legislacyjnych.

Czy kradzież za 317 zł to nadal przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię interpretacji przepisów.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst