III KK 100/20

Sąd Najwyższy2020-12-09
SNKarnewykonanie karWysokanajwyższy
wyrok łącznykasacjares iudicatapowaga rzeczy osądzonejk.p.k.Sąd Najwyższyumorzenie postępowania

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego z powodu naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej i umorzył postępowanie.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku łącznego Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (res iudicata), ponieważ sprawa dotyczyła skazań już objętych wcześniejszym prawomocnym wyrokiem łącznym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, wskazując na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego R. H. od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w S. z dnia 23 maja 2019 r. Zarzut kasacji dotyczył rażącego naruszenia przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (res iudicata), polegającego na wydaniu wyroku łącznego obejmującego skazania, które już wcześniej zostały objęte innym prawomocnym wyrokiem łącznym tego samego sądu. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest oczywiście zasadna. Zgodnie z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., wydanie wyroku wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Podkreślono, że w takiej sytuacji wykonaniu podlega poprzedni, prawomocny wyrok łączny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie wyroku łącznego wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) stanowi rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ponowne wydanie wyroku łącznego w sytuacji, gdy sprawa została już prawomocnie osądzona (res iudicata), jest niedopuszczalne i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia wyroku i umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i umorzenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego)

Strony

NazwaTypRola
R. H.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Zakaz ponownego rozpoznawania sprawy, która została już prawomocnie osądzona (res iudicata).

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - wydanie wyroku wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej.

Pomocnicze

k.k. art. 85 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 568a § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 577

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 575 § § 1 in fine

Kodeks postępowania karnego

Skutek wydania nowego wyroku łącznego następuje tylko, gdy spełnione są przesłanki, w tym realna potrzeba.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie wyroku łącznego w sytuacji, gdy skazania zostały już objęte wcześniejszym prawomocnym wyrokiem łącznym, stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).

Godne uwagi sformułowania

res iudicata bezwzględna przyczyna odwoławcza wydanie nowego wyroku łącznego wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej nie powoduje utraty mocy przez poprzedni wyrok łączny

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący

Jacek Błaszczyk

sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) w kontekście wyroków łącznych w sprawach karnych oraz konsekwencji jej naruszenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania kolejnego wyroku łącznego w oparciu o te same skazania, które były już przedmiotem wcześniejszego wyroku łącznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej (res iudicata) w kontekście wyroków łącznych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, choć sam stan faktyczny jest proceduralny.

Sąd Najwyższy: Nie można wydać drugiego wyroku łącznego w tej samej sprawie!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 100/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący)
‎
SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Dorota Szczerbiak
w sprawie
R. H.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 grudnia 2020 r.,
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść,
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w S. ,
z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II K (…),
1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie,
2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
R. H.
został skazany następującymi wyrokami:
1.
Sądu Rejonowego w S.  z dnia 22 sierpnia 2018 roku, sygn. akt II K (…), na karę roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności;
2.
Sądu Rejonowego w S.  z dnia 28 lutego 2017 roku, sygn. akt II K (…), na karę roku ograniczenia wolności, której wykonanie postanowieniem z dnia 5 października 2018 roku zamieniono na zastępczą karę 179 dni pozbawienia wolności;
3.
Sądu Rejonowego w S.  z dnia 5 lipca 2018 roku, sygn. akt II K (…), na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności.
Wyrokiem łącznym z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w S.:
1.
na mocy art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k., połączył orzeczone wobec skazanego R. H.  wyrokami opisanymi w pkt 1, 2 i 3 części wstępnej kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności i wymierzył mu karę łączną roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności;
2.
na mocy art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej w pkt I wyroku kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okres odbytej kary jednostkowej w sprawie II K (…);
3.
na mocy art. 572 k.p.k. w pozostałym zakresie umorzył postępowanie;
4.
na mocy art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów procesu.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 31 maja 2019 roku.
Kasację od tego orzeczenia wywiódł Prokurator Generalny, który zaskarżył wyrok
w całości - na niekorzyść skazanego i zarzucił
rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego - art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na wydaniu w dniu 23 maja 2019 r. wyroku łącznego obejmującego skazania wyrokami Sądu Rejonowego w S.: z dnia 22 sierpnia 2018 roku, sygn. akt II K (…), z dnia 28 lutego 2017 roku, sygn. akt II K (…) oraz z dnia 5 lipca 2018 roku, sygn. akt II K (…), które to skazania zostały już wcześniej objęte prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w S.  z dnia 26 marca 2019 roku wydanym w sprawie, sygn. akt II K (…), co skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej przewidzianej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.
W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Trafnie w niej wskazano, że doszło do rażącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (
res iudicata
)
w związku z wcześniejszym wydaniem wyroku łącznego przez Sąd Rejonowy w S.  w dniu 26 marca 2019 r., sygn. akt II K (…), obejmującego te same wyroki stanowiące przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wobec stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Zgodnie bowiem z wyrażonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem,
wydanie nowego wyroku łącznego wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej nie powoduje utraty mocy przez poprzedni wyrok łączny, albowiem skutek, o którym mowa w art. 575 § 1
in fine
k.p.k., może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, a zatem gdy zachodzi realna potrzeba wydania nowego wyroku łącznego. W wypadku uchylenia wyroku wydanego z naruszeniem art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. wykonaniu podlega poprzedni wyrok łączny, gdyż nie utracił on mocy na podstawie art. 575 § 1 k.p.k. (por. wyrok SN z dnia 30 XI 2011 r., II KK 149/11, OSNKW 2011, z. 12, poz. 113).
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego na mocy art. 638 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI