Orzeczenie · 2026-03-30

III KB 42/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-30
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyniezawisłość sędziowskabezstronnośćobrońcawniosekodrzuceniekodeks postępowania karnegoustawa o Sądzie Najwyższym

Sąd Najwyższy, w składzie Prezes SN Zbigniew Kapiński, rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o zbadanie spełnienia przez sędziego SN A.R. wymogów niezawisłości i bezstronności, zgodnie z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN. Wniosek został odrzucony, ponieważ pochodził od strony postępowania, został sporządzony i wniesiony przez obrońcę skazanego z zachowaniem terminu i wymogów pisma procesowego. Sąd uznał, że wniosek nie spełniał wymogów merytorycznych, gdyż nie wskazywał na sposób postępowania sędziego po powołaniu ani jak okoliczności te miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Sąd wyjaśnił, że powoływanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 29 § 11 uSN, obligujący do zawiadomienia organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku, odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców, co wynika z rozróżnienia ról procesowych w ustawie o Sądzie Najwyższym. W związku z tym, zawiadomienie Okręgowej Rady Adwokackiej nie było obligatoryjne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących badania niezawisłości i bezstronności sędziów, a także rozróżnienie ról pełnomocnika i obrońcy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego postępowania przed Sądem Najwyższym w przedmiocie badania niezawisłości sędziego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, sporządzony przez obrońcę skazanego, spełnia wymogi formalne i merytoryczne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych.

Uzasadnienie

Wniosek nie wskazuje w sposób konkretny, w jaki sposób okoliczności powołania sędziego miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie. Samo powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą nie jest wystarczające.

Czy przepis art. 29 § 11 ustawy o Sądzie Najwyższym, dotyczący zawiadomienia organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, obejmuje swoim zakresem obrońców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców.

Uzasadnienie

Ustawa o Sądzie Najwyższym rozróżnia role pełnomocników i obrońców. Sformułowanie 'pełnomocnik' w art. 29 § 11 uSN nie może być rozumiane szerzej jako obejmujące także obrońcę, zwłaszcza w postępowaniu karnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
skazanyinnestrona postępowania
obrońca skazanegoinneobrońca
SSN A.R.innesędzia

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 6-9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

k.p.c. art. 87 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

uSN art. 29 § § 8 zd. czwarte

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 8 zd. pierwsze

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 119 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 24

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 99 § § 2

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 11

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 85 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 20 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. • Przepis o zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.

Godne uwagi sformułowania

wniosek pochodzi od strony postępowania • sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę • czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego • nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczność ta [...] miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności • przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

A.R.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących badania niezawisłości i bezstronności sędziów, a także rozróżnienie ról pełnomocnika i obrońcy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania przed Sądem Najwyższym w przedmiocie badania niezawisłości sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością sędziowską, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i ustrojowym.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o test niezawisłości sędziego – kluczowe rozróżnienie między obrońcą a pełnomocnikiem.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst