III KB 42/26

Sąd Najwyższy2026-03-30
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyniezawisłość sędziowskabezstronnośćobrońcawniosekodrzuceniekodeks postępowania karnegoustawa o Sądzie Najwyższym

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając go za niespełniający wymogów formalnych i merytorycznych.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego A.R. Wniosek został odrzucony z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności braku wskazania, w jaki sposób okoliczności powołania sędziego miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Sąd podkreślił również, że przepis o zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.

Sąd Najwyższy, w składzie Prezes SN Zbigniew Kapiński, rozpoznał wniosek obrońcy skazanego o zbadanie spełnienia przez sędziego SN A.R. wymogów niezawisłości i bezstronności, zgodnie z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN. Wniosek został odrzucony, ponieważ pochodził od strony postępowania, został sporządzony i wniesiony przez obrońcę skazanego z zachowaniem terminu i wymogów pisma procesowego. Sąd uznał, że wniosek nie spełniał wymogów merytorycznych, gdyż nie wskazywał na sposób postępowania sędziego po powołaniu ani jak okoliczności te miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Sąd wyjaśnił, że powoływanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 29 § 11 uSN, obligujący do zawiadomienia organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku, odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców, co wynika z rozróżnienia ról procesowych w ustawie o Sądzie Najwyższym. W związku z tym, zawiadomienie Okręgowej Rady Adwokackiej nie było obligatoryjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych.

Uzasadnienie

Wniosek nie wskazuje w sposób konkretny, w jaki sposób okoliczności powołania sędziego miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie. Samo powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą nie jest wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
skazanyinnestrona postępowania
obrońca skazanegoinneobrońca
SSN A.R.innesędzia

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 6-9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

k.p.c. art. 87 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

uSN art. 29 § § 8 zd. czwarte

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 8 zd. pierwsze

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 119 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 24

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 99 § § 2

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 11

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 85 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 20 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. Przepis o zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.

Godne uwagi sformułowania

wniosek pochodzi od strony postępowania sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczność ta [...] miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

przewodniczący

A.R.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących badania niezawisłości i bezstronności sędziów, a także rozróżnienie ról pełnomocnika i obrońcy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania przed Sądem Najwyższym w przedmiocie badania niezawisłości sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością sędziowską, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i ustrojowym.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o test niezawisłości sędziego – kluczowe rozróżnienie między obrońcą a pełnomocnikiem.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KB 42/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 30 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Zbigniew Kapiński
W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez
SSN A.R.
wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN,
stwierdziwszy, że:
- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego (art. 29 § 7 uSN),
- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 87
1
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),
- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i
- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),
1) wniosek odrzucić;
2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt III KK 644/24;
3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.R.;
4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób.
UZASADNIENIE
Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić.
Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczność ta – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN.
W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.
Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.
[WB]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI