III KB 27/23

Sąd Najwyższy2023-12-18
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegokodeks postępowania karnegosąd najwyższysąd apelacyjnypostanowieniewniosek o ponowne rozpoznanie sprawykontradyktoryjność

Sąd Najwyższy pozostawił w aktach sprawy wniosek sędziego o ponowne rozpoznanie sprawy o wyłączenie go od orzekania, uznając brak podstaw prawnych do jego rozpatrzenia.

Sędzia J.D-Ś., wyłączony od rozpoznania sprawy przez Sąd Apelacyjny w Krakowie, złożył do Sądu Najwyższego wniosek o ponowne rozpoznanie tej decyzji. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę III KB 27/23, uznał, że postanowienie o wyłączeniu sędziego wydane na podstawie Kodeksu postępowania karnego nie podlega odrębnemu trybowi odwoławczemu dla sędziego, a jedynie stronom postępowania w ramach apelacji lub kasacji. W związku z tym wniosek został pozostawiony w aktach bez dalszych czynności.

Sąd Najwyższy w składzie Zbigniew Kapiński (Prezes SN) rozpoznał wniosek sędziego J.D-Ś. z dnia 30 listopada 2023 r. zatytułowany „wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy”. Wniosek ten dotyczył postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21 listopada 2023 r. (sygn. II AKo 185/23), którym na podstawie art. 41 § 1 w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. wyłączono sędziego J.D-Ś. od rozpoznania sprawy II AKa 150/23. Sędzia J.D-Ś. powołał się na art. 42a § 13 usp. jako podstawę prawną swojego wniosku skierowanego do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że postanowienie o wyłączeniu sędziego wydane w trybie Kodeksu postępowania karnego nie przewiduje odrębnego trybu odwoławczego dla samego sędziego. Jedyna możliwość kwestionowania takiego orzeczenia przez strony postępowania istnieje w ramach apelacji lub kasacji od orzeczenia kończącego postępowanie. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić pismo sędziego w aktach sprawy bez podejmowania czynności procesowych, zakreślić sprawę jako zakończoną w inny sposób i zwrócić akta spraw sądom niższych instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia nie może złożyć takiego wniosku.

Uzasadnienie

Postanowienie o wyłączeniu sędziego wydane na podstawie k.p.k. nie przewiduje odrębnego trybu odwoławczego dla sędziego. Jedynie strony postępowania mogą kwestionować takie orzeczenie w ramach apelacji lub kasacji od orzeczenia kończącego sprawę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie wniosku w aktach bez podejmowania czynności

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny w Krakowie

Strony

NazwaTypRola
J.D-Ś.osoba_fizycznasędzia
Sąd Apelacyjny w Krakowieinstytucjaorgan orzekający
obrońcainnewnioskodawca o wyłączenie sędziego

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego na wniosek.

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Oświadczenie sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, może złożyć oświadczenie.

k.p.k. art. 447 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Możliwość kwestionowania postanowienia o wyłączeniu w apelacji.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów o apelacji do kasacji.

usp art. 42a § § 13

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Powołana przez sędziego podstawa prawna wniosku, uznana przez SN za nieadekwatną do sytuacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o wyłączeniu sędziego na podstawie k.p.k. nie podlega odrębnemu zaskarżeniu przez sędziego. Jedyną drogą kwestionowania postanowienia o wyłączeniu jest apelacja lub kasacja od orzeczenia kończącego postępowanie, wnoszona przez strony.

Odrzucone argumenty

Sędzia J.D-Ś. powołał się na art. 42a § 13 usp. jako podstawę do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez SN.

Godne uwagi sformułowania

Pismo sędziego należało pozostawić w aktach sprawy bez nadawania mu dalszego biegu i podejmowania czynności procesowych. Instytucja wyłączenia sędziego, określona w przepisach Kodeksu postępowania karnego, nie przewiduje natomiast jakiegokolwiek trybu odwoławczego od wydanego postanowienia (niezależnie od kierunku rozstrzygnięcia).

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

prezes

J.D-Ś.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących wyłączenia sędziego i braku możliwości odwołania się od postanowienia przez samego sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje mechanizmy proceduralne dotyczące wyłączenia sędziego i ograniczenia jego praw procesowych, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy sędzia może odwołać się od decyzji o własnym wyłączeniu? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KB 27/23
ZARZĄDZENIE
Dnia 18 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Zbigniew Kapiński
1) pismo sędziego J.D-Ś. z dnia 30 listopada 2023 r., zatytułowane „wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy” pozostawić w aktach sprawy bez podejmowania czynności procesowych;
2) sprawę III KB 27/23 zakreślić jako zakończoną w inny sposób;
3) zwrócić akta sprawy II AKo 185/23 i akta związanej z nią sprawy II AKa 150/23 Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 21 listopada 2023 r., II AKo 185/23, wydanym na podstawie art. 41 § 1 w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., wyłączył sędziego J.D-Ś. od rozpoznania sprawy II AKa 150/23.
W reakcji na to postanowienie sędzia, którego wyłączono złożył pismo zatytułowane „wniosek o ponowne rozpoznania sprawy”, w którym – jako jego podstawę prawną – wskazano art. 42a § 13 usp. W piśmie tym, skierowanym do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Krakowie, sędzia domaga się tego, by Sąd Najwyższy ponownie rozpoznał sprawę rozstrzygniętą przywołanym na wstępie postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie.
Pismo sędziego należało pozostawić w aktach sprawy bez nadawania mu dalszego biegu i podejmowania czynności procesowych. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie zostało bowiem wydane na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., w następstwie wniosku obrońcy o wyłączenie sędziego złożonego w związku z tą właśnie podstawą wyłączenia i po złożeniu przez sędziego, którego wniosek dotyczył, oświadczenia na podstawie art. 42 § 3 k.p.k. (k. 12-15 akt II AKo 185/23), a nie w trybie i na zasadach określonych w Prawie o ustroju sądów powszechnych. Instytucja wyłączenia sędziego, określona w przepisach Kodeksu postępowania karnego, nie przewiduje natomiast jakiegokolwiek trybu odwoławczego od wydanego postanowienia (niezależnie od kierunku rozstrzygnięcia). Jedyna możliwość procesowego kwestionowania takiego orzeczenia przewidziana jest dla stron postępowania (nie sędziego, którego wniosek dotyczył) i może mieć miejsce wyłącznie w ramach apelacji lub kasacji wnoszonych od orzeczenia w sprawie, w toku której doszło do orzekania w przedmiocie wyłączenia sędziego (art. 447 § 4 k.p.k. także w związku z art. 518 k.p.k.).
[J.J.]
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI