III KB 22/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy oskarżonego M.K. dotyczył zbadania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego A.B. wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. III KK 554/22. Wnioskodawca argumentował, że sędzia A.B. został powołany w trybie uznanym za wadliwy przez uchwałę połączonych Izb SN, co w jego ocenie wiąże sędziego z opcją polityczną promującą ten model. Podkreślono również orzekanie sędziego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz orzecznictwo ETPCz w podobnych sprawach. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek, uznając go za niespełniający wymogów formalnych określonych w ustawie o Sądzie Najwyższym. Sąd wskazał, że instytucja ta służy ocenie indywidualnych okoliczności powołania i postępowania sędziego, a nie kwestionowaniu systemowych rozwiązań prawnych. Podkreślono, że zarzuty muszą dotyczyć konkretnego sędziego i jego wpływu na wynik sprawy, a nie ogólnych wad procedury nominacyjnej. Dodatkowo, Sąd zauważył, że uchwała połączonych Izb SN, na którą powoływał się wnioskodawca, została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Trybunał Konstytucyjny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska SN co do wymogów formalnych wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego SN oraz interpretacji art. 29 uSN.
Dotyczy specyficznej procedury uregulowanej w ustawie o Sądzie Najwyższym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty na systemowych wadach procedury powoływania sędziów, spełnia wymogi formalne określone w ustawie o Sądzie Najwyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ instytucja ta służy ocenie indywidualnych okoliczności powołania i postępowania sędziego, a nie kwestionowaniu systemowych rozwiązań prawnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, gdyż koncentruje się na systemowych wadach powoływania sędziów, a nie na indywidualnych okolicznościach dotyczących konkretnego sędziego i ich wpływie na wynik sprawy. Podkreślono, że zarzuty muszą dotyczyć konkretnego sędziego i jego wpływu na wynik sprawy, a nie ogólnych wad procedury nominacyjnej.
Czy uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA1-4110-1/20) jest nadal obowiązująca w kontekście oceny powołania sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała ta została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Trybunał Konstytucyjny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że uchwała połączonych Izb SN, na którą powoływał się wnioskodawca, została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 20 kwietnia 2020 r. (U 2/20), co oznacza, że nie ma ona mocy obowiązującej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| obrońca oskarżonego M.K. | inne | wnioskodawca |
| A.B. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Najwyższego |
Przepisy (6)
Główne
uSN art. 29 § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dopuszcza badanie spełnienia przez sędziego SN wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek strony lub uczestnika postępowania, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
uSN art. 29 § 9
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wniosek powinien spełniać wymogi pisma procesowego, zawierać żądanie stwierdzenia przesłanek z art. 29 § 5 uSN oraz powoływać okoliczności uzasadniające żądanie wraz z dowodami.
uSN art. 29 § 10
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Niespełnienie wymogów formalnych skutkuje odrzuceniem wniosku bez wezwania do usunięcia braków.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazany jako podstawa zarzutu nienależytej obsady sądu.
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa, której przepisy dotyczące powoływania sędziów były kwestionowane przez wnioskodawcę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ koncentruje się na systemowych wadach powoływania sędziów, a nie na indywidualnych okolicznościach dotyczących konkretnego sędziego. • Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego, o których mowa w art. 29 § 5 uSN, powinny mieć charakter indywidualny, a nie generalny. • Uchwała połączonych Izb SN z 23 stycznia 2020 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Trybunał Konstytucyjny. • Argumentacja wnioskodawcy dotycząca akceptacji przez sędziego rozwiązań prawnych poprzedniej władzy wykonawczej jest niezrozumiała po zmianach władzy.
Odrzucone argumenty
Sędzia A.B. został powołany w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co w świetle uchwały składu połączonych Izb SN powoduje nienależytą obsadę sądu. • Przyjęcie powołania na sędziego SN przez A.B. świadczy o jego akceptacji dla upolitycznionego systemu wyłaniania sędziów, co wiąże go z opcją polityczną. • Orzekanie sędziego A.B. w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, która była ukształtowana w nieprawidłowy sposób, świadczy o braku bezstronności. • Podejmowanie się orzekania w SN mimo uchwały połączonych Izb SN i orzecznictwa ETPCz narusza standard niezawisłości i bezstronności. • Okoliczności te mogą doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, mającej wpływ na wynik sprawy M.K.
Godne uwagi sformułowania
celem tej instytucji nie jest umożliwienie kwestionowania przewidzianego przez ustawodawcę systemu powoływania sędziów, ale ocena indywidualnych okoliczności dotyczących powołania konkretnego sędziego oraz jego zachowania po powołaniu • okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na tle art. 29 § 5 uSN należy zatem rozumieć nie okoliczności o charakterze generalnym, odwołujące się do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów (...), lecz indywidualne okoliczności powołania, odnoszące się do konkretnego sędziego • uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., na którą powołuje się wnioskodawca, została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Trybunał Konstytucyjny • Argumentacja wnioskodawcy, wskazująca na rzekomą akceptację przez SSN A.B. rozwiązań ustawowych przyjętych przez poprzednią władzę wykonawczą (...) jawi się jako całkowicie niezrozumiała, zwłaszcza po zmianach władzy dokonanych pod koniec 2023 r.
Skład orzekający
Krzysztof Wesołowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska SN co do wymogów formalnych wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego SN oraz interpretacji art. 29 uSN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury uregulowanej w ustawie o Sądzie Najwyższym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, a także kontrowersji wokół powoływania sędziów w Polsce, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy można kwestionować sędziego SN z powodu wadliwego systemu powoływania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.