Orzeczenie · 2026-04-29

III KB 190/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-29
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćprocedura nominacyjnakrajowa rada sądownictwaart. 6 EKPCk.p.k.

Sędzia Sądu Najwyższego D.D. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego K.G. od rozpoznania sprawy III KB 190/25. Wniosek dotyczył ponownego rozpoznania wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie M.F. Sędzia D.D. wskazał, że zarówno on, jak i sędzia K.G., zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Podkreślił, że sędzia K.G., oceniając zasadność postanowienia o wyłączeniu sędziego M.F., musiałby zająć stanowisko w sprawie związanej z jego własną procedurą nominacyjną, co mogłoby budzić wątpliwości co do jego bezstronności (nemo iudex idoneus in propria causa). Sąd Najwyższy, rozważając wniosek, uznał go za zasługujący na uwzględnienie. Powołano się na uchwałę 7 sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), która dopuszcza uruchomienie kontroli bezstronności przez każdego sędziego zasiadającego w składzie orzekającym. Sąd podkreślił, że rozpoznawanie przez sędziego sprawy, w której podważano status innego sędziego z uwagi na wadliwość trybu powołania, gdy taka wadliwość dotyczy również samego sędziego, mogłoby uzasadniać wątpliwości co do jego bezstronności. Odwołano się również do orzecznictwa SN dotyczącego art. 6 ust. 1 EKPC, wskazując, że sędzia ulega wyłączeniu nie tylko gdy istnieją wątpliwości co do jego bezstronności, ale także gdy orzekanie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu rzetelnego procesu sądowego. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego K.G. od rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących oceny niezawisłości i bezstronności, zwłaszcza w kontekście procedur nominacyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą powołania sędziów w Polsce po zmianach z 2017 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy dotyczącej oceny wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego, jeśli sam sędzia podlegający wyłączeniu był powołany w ramach tej samej, potencjalnie wadliwej procedury nominacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Sędzia podlega wyłączeniu, gdy jego udział w sprawie może budzić wątpliwości co do bezstronności, zwłaszcza gdy dotyczy to procedury nominacyjnej, która może być kwestionowana również w odniesieniu do niego samego. Zapewnienie standardów rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC) wymaga wyłączenia w takich sytuacjach.

Czy wniosek o wyłączenie sędziego może być zgłoszony przez innego sędziego zasiadającego w tym samym składzie orzekającym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, każdy sędzia zasiadający w składzie orzekającym może uruchomić kontrolę bezstronności.

Uzasadnienie

Zgodnie z uchwałą 7 sędziów SN (I KZP 2/22), kontrola bezstronności sędziego prowadzona z urzędu może zostać uruchomiona również przez każdego sędziego zasiadającego w jego składzie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
wnioskodawca (D.D.)

Strony

NazwaTypRola
D.D.osoba_fizycznawnioskodawca
K.G.osoba_fizycznasędzia podlegający wyłączeniu
M.F.osoba_fizycznasędzia Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

u.s.p. art. 42a § § 3

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która ukształtowała skład KRS, była przedmiotem analizy w kontekście wadliwości procedury nominacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia K.G. może być postrzegany jako niebezstronny z uwagi na jego własną procedurę nominacyjną, która jest przedmiotem oceny w sprawie. • Zapewnienie standardów rzetelnego procesu sądowego wymaga wyłączenia sędziego w sytuacji potencjalnego konfliktu interesów lub wątpliwości co do bezstronności. • Każdy sędzia składu orzekającego może zainicjować procedurę wyłączenia innego sędziego.

Godne uwagi sformułowania

obaj ww. sędziowie zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • zmuszony byłby do zajęcia stanowiska odnośnie do okoliczności, która jego bezpośrednio dotyczy, albowiem związana jest z tożsamą procedurą nominacyjną. • nemo iudex idoneus in propria causa • mogłoby w odczuciu społecznym uzasadniać wątpliwości co do bezstronności tego sędziego • naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący

D.D.

wnioskodawca

K.G.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących oceny niezawisłości i bezstronności, zwłaszcza w kontekście procedur nominacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą powołania sędziów w Polsce po zmianach z 2017 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, a także kontrowersji wokół procedury powoływania sędziów, co jest tematem szeroko dyskutowanym w przestrzeni publicznej i prawniczej.

Sędzia SN wyłączony od orzekania. Czy procedura nominacyjna podważa bezstronność?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst