III K 87/18

Sygn. akt III K 87/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2018 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. , w III -cim Wydziale Karnym w składzie : Przewodnicząca: SSO Magdalena Zapała-Nowak Protokolant: sekretarz sądowy Monika Nowicka w obecności Prokuratora Okręgowego Katarzyny Tomczyk po rozpoznaniu w dniu 03.12.2018 roku sprawy B. D. syna Z. i E. z domu M. urodzonego (...) w P. skazanego: 1. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 21 maja 2007 roku w sprawie sygn. akt (...) za przestępstwa popełnione w dniu 16 kwietnia 2006 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 157§1 kk , art. 157§2 kk , art. 190§1 kk , art. 288§1 kk na kary jednego roku pozbawienia wolności, po 6 miesięcy pozbawienia wolności, za przestępstwo popełnione 25 kwietnia 2006 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 157§1 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności, za przestępstwo popełnione w dniu 2 czerwca 2006 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 190 §1 kk na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 roku w sprawie sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w P. zmienił wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie o obowiązku naprawienia szkody, skazany odbywał tę karę w okresie 30 lipca 2013 roku do 29 listopada 2013 roku, z zaliczeniem na poczet kary okresu od 18 listopada 2008 roku do 19 lipca 2010 roku, 2. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 26 października 2007 roku w sprawie sygn. akt (...) za przestępstwo popełnione w dniu 2 stycznia 2007 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 158 §1 kk na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, popełnione w dniu 2 stycznia 2007 roku wyczerpujące dyspozycję art. 193 kk na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz za ciąg przestępstw popełnionych w dniu 2 stycznia 2007 roku i wyczerpujących dyspozycję art.190 §1 kk na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat oraz karę 100 stawek dziennych grzywny, przyjmując wartość jednej stawki na kwotę 10 złotych, w dniu 1 lutego 2008 roku w sprawie sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w P. utrzymał powyższy wyrok w mocy, postanowieniem z dnia 1 lutego 2013 roku w sprawie sygn. akt (...) Sąd Rejonowy w B. zarządził skazanemu wykonanie powyższej kary pozbawienia wolności, jednocześnie skrócono wykonanie kary o okres 70 dni odpowiadający grzywnie uiszczonej w trybie art. 71 §1 kk , skazany karę w tej sprawie odbywał w okresie od 29 listopada 2013 roku do 5 września 2015 roku, zaliczono na poczet kary okres od 19 lipca 2010 roku do 3 sierpnia 2010 roku, 3. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 13 kwietnia 2012 roku w sprawie sygn. akt (...) za przestępstwo popełnione w dniu 16 marca 2011 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 178a §4 kk i art. 64§1 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 10 lat oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie wyciągu wyroku na stronie internetowej Sądu Rejonowego w P. przez okres 1 miesiąca, w dniu 19 czerwca 2012 roku w sprawie (...) Sąd Okręgowy w P. (...) utrzymał w mocy powyższy wyrok, skazany odbywał karę w tej sprawie od 30 lipca 2012 roku do 30 lipca 2013 roku, 4. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 września 2012 roku w sprawie sygn. akt (...) za przestępstwo popełnione w dniu 16 marca 2011 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 177§1 kk i art. 178 §1 kk na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 10 lat, 5. prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 kwietnia 2013 roku, w sprawie sygn. akt (...) , utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 17 września 2013 roku w sprawie sygn. akt (...) za przestępstwo popełnione w dniu 21 grudnia 2010 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 156§3 kk i art.64§1 kk na karę 12 lat pozbawienia wolności, na poczet orzeczonej kary zaliczono okres tymczasowego aresztowania od 27 czerwca 2011 roku do 30 lipca 2012 roku, orzeka, co następuje : I. rozwiązuje kary łączne pozbawienia wolności orzeczone w wyrokach opisanych w punktach 1 i 2, II. na podstawie art. 85 §1 dkk , art. 86 §1 dkk (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015 roku) w zw. z art. 19 ust.1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U z 2015 roku poz. 396) orzeczone w punktach 1 i 2 jednostkowe kary pozbawienia wolności łączy i wymierza skazanemu B. D. karę łączną 4 (czterech ) lat pozbawienia wolności, III. na podstawie art. 63 §1 dkk na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza skazanemu B. D. okres od 18 listopada 2008 roku do 19 lipca 2010 roku, od 19 lipca 2010 roku do 3 sierpnia 2010 roku, od 30 lipca 2013 roku do 29 listopada 2013 roku, od 29 listopada 2013 roku do 5 września 2015 roku i uznaję karę za wykonaną w całości, IV. na podstawie art. 85 §1 dkk , art. 86 §1 dkk (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015 roku) w zw. z art. 19 ust.1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U z 2015 roku poz. 396) orzeczone w punktach 3 i 5 jednostkowe kary pozbawienia wolności łączy i wymierza skazanemu B. D. karę łączną 12 (dwunastu) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, V. na podstawie art. 63§1 dkk na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zalicza skazanemu B. D. okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 27 czerwca 2011 roku do 30 lipca 2013 roku i od 5 września 2015 roku, VI. na podstawie art. 85§1 dkk , art.86§1 dkk , art. 90§2 dkk (w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lipca 2015 roku), art. 19 ust.1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U z 2015 roku poz. 396) orzeczone w punktach 3 i 4 środki karne zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego łączy i wymierza skazanemu B. D. środek karny łącznego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres lat 10 (dziesięciu), VII. odmawia objęcia wyrokiem łącznym kary pozbawienia wolności opisanej w punkcie 4, VIII. stwierdza, że w pozostałym zakresie wyroki opisane w punktach 1, 2, 3 i 5 podlegają odrębnemu wykonaniu, IX. zwalnia skazanego B. D. od obowiązku zwrotu kosztów sądowych, które przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt III K 87/18 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny : 1.prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 21 maja 2007 roku w sprawie sygn. akt (...) za przestępstwa popełnione w dniu 16 kwietnia 2006 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 157§1 kk , art. 157§2 kk , art. 190§1 kk , art. 288§1 kk na kary jednego roku pozbawienia wolności, po 6 miesięcy pozbawienia wolności, za przestępstwo popełnione 25 kwietnia 2006 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 157§1 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności, za przestępstwo popełnione w dniu 2 czerwca 2006 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 190 §1 kk na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 roku w sprawie sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w P. zmienił wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie o obowiązku naprawienia szkody, skazany odbywał tę karę w okresie 30 lipca 2013 roku do 29 listopada 2013 roku, z zaliczeniem na poczet kary okresu od 18 listopada 2008 roku do 19 lipca 2010 roku, ( dowód: odpisy wyroków k. 35, k.36) 2. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 26 października 2007 roku w sprawie sygn. akt (...) za przestępstwo popełnione w dniu 2 stycznia 2007 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 158 §1 kk na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, popełnione w dniu 2 stycznia 2007 roku wyczerpujące dyspozycję art. 193 kk na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz za ciąg przestępstw popełnionych w dniu 2 stycznia 2007 roku i wyczerpujących dyspozycję art.190 §1 kk na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat oraz karę 100 stawek dziennych grzywny, przyjmując wartość jednej stawki na kwotę 10 złotych, wyrokiem z dnia 1 lutego 2008 roku w sprawie sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w P. utrzymał powyższy wyrok w mocy, postanowieniem z dnia 1 lutego 2013 roku w sprawie sygn. akt (...) Sąd Rejonowy w B. zarządził skazanemu wykonanie powyższej kary pozbawienia wolności, jednocześnie skrócono wykonanie kary o okres 70 dni odpowiadający grzywnie uiszczonej w trybie art. 71 §1 kk , skazany karę w tej sprawie odbywał w okresie od 29 listopada 2013 roku do 5 września 2015 roku, zaliczono na poczet kary okresy od 19 lipca 2010 roku do 3 sierpnia 2010 roku, ( dowód : odpisy wyroków k. 37, k.38, odpis postanowienia k. 39) 3. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 13 kwietnia 2012 roku w sprawie sygn. akt (...) za przestępstwo popełnione w dniu 16 marca 2011 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 178a §4 kk i art. 64§1 kk na karę 1 roku pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 10 lat oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie wyciągu wyroku na stronie internetowej Sądu Rejonowego w P. przez okres 1 miesiąca, wyrokiem z dnia 19 czerwca 2012 roku w sprawie (...) Sąd Okręgowy w P. (...) utrzymał w mocy powyższy wyrok, skazany odbywał karę w tej sprawie od 30 lipca 2012 roku do 30 lipca 2013 roku, ( dowód : odpisy wyroków k. 29, k. 30, obliczenie kary k. 31, k.32) 4. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 września 2012 roku w sprawie sygn. akt (...) za przestępstwo popełnione w dniu 16 marca 2011 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 177§1 kk i art. 178 §1 kk na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 10 lat, ( dowód : odpis wyroku k. 28) 5. prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 kwietnia 2013 roku, w sprawie sygn.akt (...) , utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 17 września 2013 roku w sprawie sygn.akt (...) za przestępstwo popełnione w dniu 21 grudnia 2010 roku i wyczerpujące dyspozycję art. 156§3 kk i art.64§1 kk na karę 12 lat pozbawienia wolności, na poczet orzeczonej kary zaliczono okres tymczasowego aresztowania od 27 czerwca 2011 roku do 30 lipca 2012 roku, ( dowód : odpisy wyroków k. 22-24, obliczenie kary k.25) Przed osadzeniem B. D. zamieszkiwał z matką i siostrą, pracując dorywczo w branży budowlanej. Relacje między członkami rodziny były bardzo dobre. W warunkach izolacji penitencjarnej skazany przebywa od 30 czerwca 2011 roku. Karę odbywa w zakładzie karnym typu zamkniętego dla recydywistów penitencjarnych w systemie zwykłym. Przez około jednego roku – uczestniczył w systemie programowego oddziaływania, nie wywiązywał się jednak z zadań nałożonych w IPO. Nie jest zainteresowany ponownym opracowaniem programu. Zachowanie skazanego w warunkach zakładu karnego należy ocenić jako zmienne – w przeszłości naganne, wielokrotnie karany dyscyplinarnie za min. użycie środka psychoaktywnego, kierowanie gróźb pod adresem funkcjonariuszy. Obecnie stara się przestrzegać porządku i dyscypliny. Wielokrotnie nagradzany min. w celu zachęcenia do poprawy zachowania: w akcji pomocy dzieciom, czy konkursie czytelniczym, wiedzy o motoryzacji. Od 30 lipca 2018 roku ponownie, nieodpłatnie zatrudniony na stanowisku introligatora. ( dowód : opinia o skazanym k. 46-51) Sąd Okręgowy zważył, co następuje : W przedmiotowej sprawie wszystkie wyroki zapadły do dnia 1 lipca 2015 roku. Zgodnie zatem z treścią art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw z dnia 20 lutego 2015 roku ( Dz.U z 2015 roku poz. 396) przepisów rozdziału IX ustawy, o której mowa w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejściem w życie niniejszej ustawy, chyba, że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Innymi słowy należy stosować przepisy o karze łącznej obowiązujące do dnia 1 lipca 2015 roku. Zgodnie z treścią art. 85§1 dkk jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, choćby nieprawomocny do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, Sąd orzeka karę łączną. Z kolei art. 90 § 2 dkk wskazuje, że w razie orzeczenia za zbiegające się przestępstwa pozbawienia praw publicznych, zakazów lub obowiązku tego samego rodzaju, stosuje się odpowiednio o karze łącznej. W przedmiotowej sprawie zaszła potrzeba orzeczenia dwóch kar łącznych. Pierwsza wynikająca z połączenia kar ze sprawy (...) i (...) jako, że przestępstwa z tych spraw zapadły do 21 maja 2007 roku, czyli do dnia wyroku w sprawie sygn. akt (...) . Druga kara łączna wyniknęła z połączenia kar ze spraw (...) i (...) . Przestępstwa z tych spraw zostały popełnione przed 13 kwietnia 2012 roku, to jest w dniu 16 marca 2011 roku i 21 grudnia 2010 roku. Wymierzając kary w wyroku łącznym pamiętać należy o tym, że Sąd nie powinien brać pod uwagę tych okoliczności, które legły u podstaw wymiaru poszczególnych kar wymierzonych prawomocnymi wyrokami podlegającymi połączeniu. Oznaczałoby to bowiem „podwójne„ premiowanie skazanego /gdyby chodziło o uwzględnienie okoliczności łagodzących/ lub „podwójne” jego napiętnowanie/ gdyby chodziło o uwzględnienie okoliczności obciążających/. Wymierzając karę łączną Sąd rozważa przede wszystkim to, czy pomiędzy poszczególnymi czynami, za które wymierzono kary, istnieje ścisły związek podmiotowo – przedmiotowy, czy też związek ten jest dość odległy lub w ogóle go brak, a ponadto, czy okoliczności, które zaistniały już po wydaniu poprzednich wyroków przemawiają za korzystnym lub niekorzystnym kształtowaniem kary łącznej. Zastosowanie zasady absorpcji, asperacji, czy kumulacji przy orzekaniu tak kary łącznej, jak i wydawaniu wyroku łącznego uwarunkowane jest przede wszystkim relacjami jakie zachodzą pomiędzy prawomocnie osądzonymi czynami, objętymi tymże skazaniem. Relacje te sprowadzają się do określenia jak bliski związek przedmiotowo – podmiotowy łączy te czyny oraz, w jakich odstępach czasu zostały one popełnione. Im bliższe są te relacje, tym bardziej wyrok łączny powinien być zbliżony do dopuszczalnego minimum uwarunkowanego wysokością kar orzeczonych za przestępstwa objęte tym wyrokiem /por. Kodeks postępowania karnego . Komentarz pod redakcją Piotra Hofmańskiego, Elżbiety Sadzik, Kazimierza Zgryzka – teza 6 do art. 571 KPK – Legalis 2007, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1983 r., IV KR 213/83, OSNKW 1984/5-6/65, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 09 maja 2001 r., II AKa 63/01/. Na wymiar kary łącznej w wyroku łącznym poza zasadami określonymi w art. 86 kk istotny wpływ ma zachowanie się skazanego w zakładzie karnym albo w środowisku, w którym znajduje się po prawomocnym skazaniu /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 1985 r., II KR 245/85, OSNKW 1986/5-6/39/. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, uwzględniając związek podmiotowo – przedmiotowy, odstępy czasowe między poszczególnymi czynami oraz przeciętną opinię z zakładu karnego Sąd uznał, że nie ma podstaw do zastosowania zasady absorpcji w zakresie kar pozbawienia wolności. W zakresie pierwszej kary łącznej B. D. był skazany za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko wolności, przeciwko mieniu. W zakresie drugiej kary łącznej skazany za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i przeciwko życiu i zdrowiu. Również i czas przestępstw nie skłania do wymierzenia tejże zasady, albowiem przestępstw tych ( co do pierwszej kary łącznej B. D. dopuścił się w kwietniu 2006 roku i w styczniu 2007 roku). Z kolei w zakresie drugiej kary łącznej skazany dopuścił się ich odpowiednio w grudniu 2010 roku i w marcu 2011 roku. Należy również podkreślić kary ze spraw (...) i (...) zostały już odbyte. Dlatego też biorąc pod uwagę wyżej wymienione czynniki sąd w zakresie kary łącznej pierwszej orzekł karę 4 lat pozbawienia wolności. Jednocześnie na jej poczet zaliczył skazanemu okresy odbyte w karach ze spraw (...) i (...) i uznał tę karę za wykonaną w całości. Z kolei co do drugiej kary łącznej – orzeczonej w punkcie IV wyroku Sąd uznał, że zasadne będzie wymierzenie kary łącznej z zastosowaniem częściowej asperacji. Wymierzył zatem karę łączną 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności ( mając możliwość wymierzenia jej od 12 lat do 13 lat pozbawienia wolności). Jednocześnie pojawiła się potrzeba połączenia kary łącznej dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego opisanych w punktach 3 i 4 wyroku – czyli ze spraw (...) i (...) , jako, że przestępstwa zostały popełnione w tym samym dniu, 16 marca 2011 roku ( w istocie dotyczą tego samego zdarzenia) i zanim zapadł wyrok w sprawie IIK 262/11, to jest przed 13 kwietnia 2012 roku. Biorąc pod uwagę, że oba przestępstwa zostały popełnione w tym samym dniu, były wymierzone przeciwko temu samemu dobru prawnemu, wymiar orzeczonego zakazu Sąd wymierzył łączny środek zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres lat 10. W ocenie Sądu w/w kary łączne 4 lat i 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczony łączny środek zakazu powinny spełnić swoje cele wobec skazanego, jak i w zakresie właściwego kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Jednocześnie Sąd odmówił objęcia wyrokiem łącznym kary ze sprawy (...) . Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. skazanemu została wymierzona kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat. Kara ta nie została skazanemu zarządzona, a wyrok uprawomocnił się 29 września 2012 roku. Zgodnie z obowiązującymi przepisami zarządzenie wykonania kary warunkowo zawieszonej może nastąpić nie później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby – art. 75§4 kk . W rezultacie Sąd nie jest uprawniony do połączenia węzłem kary łącznej pozbawienia wolności w sytuacji, gdy i okres próby zakończył swój bieg i jednocześnie w ciągu kolejnych 6 miesięcy od zakończenia okresu próby kara ta nie została zarządzona. Kara ta nie podlega wykonaniu i nigdy do wykonania nie może być wprowadzona. ( tak np. wyrok SN z dnia 14 lutego 2018 roku IVKK 552/17) Stosownie do wymogów określonych w art. 577 kpk na poczet orzeczonej kary łącznej 4 lat pozbawienia wolności Sąd zaliczył B. D. okres od 18 listopada 2008 roku do 19 lipca 2010 roku, od 19 lipca 2010 roku do 3 sierpnia 2010 roku, od 30 lipca 2013 roku do 29 listopada 2013 roku i od 29 listopada 2013 roku do 5 września 2015 roku, zaś na poczet kary łącznej 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności okres od 27 czerwca 2011 roku do 30 lipca 2013 roku i od 5 września 2015 roku. Z uwagi na fakt, iż wyroki opisane: w pkt. 1,2,3,5 poza karami pozbawienia wolności zawierają jeszcze inne rozstrzygnięcia – to w tym pozostałym zakresie podlegają odrębnemu wykonaniu. Z uwagi na wymiar orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności, brak odpłatnego zatrudnienia w zakładzie karnym, Sąd uznał, iż obowiązek uiszczenia kosztów sądowych w sprawie byłby dla skazanego zbyt uciążliwy, dlatego też, na podstawie art. 624 § 1 kpk , zwolnił go od ich ponoszenia, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.