Orzeczenie · 2017-09-08

III K 819/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2017-09-08
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaokręgowy
przywłaszczenieart. 284 kkzamiarzamiar ewentualnyzamiar bezpośredniprawo karnepostępowanie odwoławczeuniewinnieniekoszty procesu

Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego P. M., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w P. i uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 284 § 2 kk. Sąd Rejonowy pierwotnie uznał oskarżonego za winnego przywłaszczenia powierzonego mu pojazdu marki H. (...) o wartości 70.970 zł, wymierzając karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok, podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych, wnosząc o uniewinnienie. Sąd Okręgowy, analizując środek odwoławczy, stwierdził, że kluczowe dla sprawy jest ustalenie sądu pierwszej instancji, iż oskarżony działał umyślnie z zamiarem ewentualnym popełnienia przestępstwa. Sąd odwoławczy podkreślił, że przestępstwo z art. 284 § 2 kk wymaga działania z zamiarem bezpośrednim, a nie ewentualnym. Z uwagi na zakaz reformationis in peius (art. 434 § 1 kpk), sąd odwoławczy nie mógł dokonywać ustaleń faktycznych na niekorzyść oskarżonego, nawet jeśli dostrzegłby ku temu przesłanki. W konsekwencji, niepełne wyczerpanie znamion przestępstwa z art. 284 § 2 kk, wynikające z ustaleń sądu pierwszej instancji, doprowadziło do obrazy prawa materialnego. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zmiany kwalifikacji prawnej czynu na podstawie art. 455 kpk, gdyż opis czynu nie zawierał ustaleń faktycznych warunkujących inną kwalifikację. Z uwagi na wyczerpanie możliwości dowodowych, sprawa nie została skierowana do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy sprostował również oczywistą omyłkę pisarską w nazwisku oskarżonego. Na koniec, zasądzono koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz obciążono Skarb Państwa kosztami procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia z art. 284 § 2 kk, w szczególności wymogu zamiaru bezpośredniego oraz stosowania zakazu reformationis in peius w postępowaniu odwoławczym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku zamiaru bezpośredniego przywłaszczenia, przy jednoczesnym działaniu z zamiarem ewentualnym, w kontekście zakazu pogarszania sytuacji oskarżonego w postępowaniu odwoławczym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przekazanie powierzonego pojazdu innej osobie niż najemca, niezgodnie z umową, wyczerpuje znamiona przestępstwa przywłaszczenia z art. 284 § 2 kk, jeśli sprawca działał z zamiarem ewentualnym, a nie bezpośrednim?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przestępstwo z art. 284 § 2 kk wymaga działania z zamiarem bezpośrednim przywłaszczenia, a nie z zamiarem ewentualnym.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że sąd pierwszej instancji błędnie zastosował prawo materialne, ponieważ ustalenia faktyczne wskazywały na działanie oskarżonego z zamiarem ewentualnym, podczas gdy dla przypisania winy z art. 284 § 2 kk konieczny jest zamiar bezpośredni. Z uwagi na zakaz reformationis in peius, sąd odwoławczy nie mógł dokonać ustaleń na niekorzyść oskarżonego, co skutkowało koniecznością uniewinnienia.

Czy sąd odwoławczy, związany zakazem reformationis in peius, może dokonywać ustaleń faktycznych na niekorzyść oskarżonego, jeśli apelacja została wniesiona wyłącznie na jego korzyść?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie może dokonywać ustaleń faktycznych na niekorzyść oskarżonego w sytuacji, gdy środek odwoławczy został wniesiony wyłącznie na jego korzyść.

Uzasadnienie

Zakaz reformationis in peius (art. 434 § 1 kpk) oznacza, że sytuacja prawna oskarżonego nie może ulec pogorszeniu w postępowaniu odwoławczym, jeśli apelacja została wniesiona tylko na jego korzyść. Dotyczy to również ustaleń faktycznych.

Czy sąd odwoławczy może poprawić błędną kwalifikację prawną czynu na podstawie art. 455 kpk, jeśli opis czynu przypisanego oskarżonemu nie zawiera ustaleń faktycznych warunkujących przyjęcie innej kwalifikacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, poprawa kwalifikacji prawnej czynu na podstawie art. 455 kpk jest możliwa tylko wtedy, gdy czyn pozostaje tożsamy z opisem sądu niższej instancji, a ustalenia faktyczne zawarte w opisie czynu uzasadniają inną kwalifikację.

Uzasadnienie

Istota art. 455 kpk nie polega na dowolnej zmianie kwalifikacji, lecz na poprawieniu błędów subsumpcji, gdy czyn pozostaje tożsamy z opisem sądu niższej instancji, a ustalenia faktyczne zawarte w tym opisie uzasadniają inną kwalifikację. W tej sprawie opis czynu nie zawierał takich ustaleń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku i uniewinnienie
Strona wygrywająca
P. M.

Strony

NazwaTypRola
P. M.osoba_fizycznaoskarżony
J. M.inneProkurator Prokuratury Rejonowej P. w P.
(...)spółkaoskarżyciel posiłkowy
adw. M. M.inneobrońca z urzędu

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 105 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w zaskarżonym wyroku.

k.p.k. art. 434 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakaz reformationis in peius - zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego, gdy apelacja wniesiona tylko na jego korzyść.

kk art. 284 § § 2

Kodeks karny

Przestępstwo przywłaszczenia mienia powierzonego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 455

Kodeks postępowania karnego

Możliwość poprawienia błędnej kwalifikacji prawnej czynu przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia.

Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 art. 17 § ust. 2 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Podstawa do zasądzenia od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zamiaru bezpośredniego przywłaszczenia, a jedynie zamiar ewentualny, co nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 284 § 2 kk. • Sąd odwoławczy jest związany zakazem reformationis in peius i nie może dokonywać ustaleń na niekorzyść oskarżonego.

Odrzucone argumenty

Argumenty prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego o bezzasadności apelacji i utrzymaniu wyroku w mocy.

Godne uwagi sformułowania

Nie można popełnić omawianego przestępstwa z zamiarem ewentualnym. • W braku środka odwoławczego na niekorzyść oskarżonego jego sytuacja w postępowaniu odwoławczym nie może ulec pogorszeniu w żadnym punkcie. • Formułowanie zatem tego zarzutu z jednoczesnym kwestionowaniem przepisów postępowania w tym samym zakresie jest nieskuteczne.

Skład orzekający

Małgorzata Ziołecka

przewodniczący

Ewa Taberska

sędzia

Hanna Bartkowiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia z art. 284 § 2 kk, w szczególności wymogu zamiaru bezpośredniego oraz stosowania zakazu reformationis in peius w postępowaniu odwoławczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zamiaru bezpośredniego przywłaszczenia, przy jednoczesnym działaniu z zamiarem ewentualnym, w kontekście zakazu pogarszania sytuacji oskarżonego w postępowaniu odwoławczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczową różnicę między zamiarem bezpośrednim a ewentualnym w kontekście przestępstwa przywłaszczenia, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Dodatkowo, podkreśla znaczenie zakazu reformationis in peius.

Przywłaszczenie czy nie? Sąd Okręgowy uniewinnia, bo zabrakło zamiaru bezpośredniego!

Dane finansowe

WPS: 70 000 PLN

naprawienie szkody: 70 970 PLN

przepadek korzyści majątkowej: 180 PLN

zwrot kosztów obrony z urzędu: 516,6 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst