Orzeczenie · 2017-02-02

III K 72/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Miejsce
Piotrków Trybunalski
Data
2017-02-02
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
kredytbankpoświadczenie nieprawdywspółsprawstwooszustwodokumentsąd okręgowykara pozbawienia wolnościgrzywna

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę S. M., oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 294 § 1 kk. Oskarżonemu zarzucono, że działając wspólnie i w porozumieniu z T. S., doprowadził (...) Bank (...) SA do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przy zawarciu kredytu inwestycyjnego w kwocie 2 700 000 zł. Miało to nastąpić poprzez podpisanie dokumentu KP nr (...) z dnia 28 kwietnia 2011 roku, który zawierał nieprawdziwe oświadczenie o uzyskaniu zaliczki na zakup stacji paliw w kwocie 500 000 zł, podczas gdy wpłata taka nie miała miejsca. Dokument ten miał istotne znaczenie dla uzyskania kredytu przez T. S. jako udokumentowanie wymaganej wpłaty własnej. Sąd Okręgowy, w miejsce pierwotnego zarzutu, uznał oskarżonego S. M. za winnego tego, że w okresie od 28 kwietnia 2011 roku do 27 maja 2011 roku, działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, poświadczył własnym podpisem nieprawdę w dokumencie KP Nr (...) z dnia 28 kwietnia 2011 roku co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla uzyskania kredytu – tj., że otrzymał od T. S. zaliczkę w kwocie 500 000 zł. na zakup Stacji Paliw, choć wiedział, że w rzeczywistości wpłata ta nie miała miejsca. Oskarżony przedłożył ten dokument w banku, co skutkowało udzieleniem kredytu T. S. Sąd zakwalifikował czyn jako wyczerpujący dyspozycję art. 271 § 1 kk, art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Za ten czyn, na podstawie art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk i art. 33 § 2 kk, orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku oraz karę grzywny w ilości 80 stawek dziennych, każda po 10 złotych. Na podstawie art. 69 § 1 i § 2 kk oraz art. 70 § 1 kk, wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres próby dwóch lat. Zasądzono również od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłatę i zwrot wydatków. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zebrane dowody potwierdzają poświadczenie nieprawdy w dokumencie KP, gdyż S. M. nie otrzymał zaliczki od T. S. Sąd oparł się na wyjaśnieniach S. M., zeznaniach T. S. i E. C., uznając je za wiarygodne w tym zakresie. Kluczowym warunkiem uzyskania kredytu była wpłata własna w wysokości 500 000 zł. Sąd uznał, że S. M. wiedział o potrzebie przedłożenia dokumentu w banku i że po przyznaniu kredytu na jego konto wpłynie część środków. Jednakże, sąd nie dopatrzył się wystarczających dowodów na to, że S. M. działał z zamiarem wyłudzenia kredytu. Brak było dowodów na porozumienie co do niespłacenia kredytu. Sąd podkreślił, że T. S. spłacał raty kredytu przez ponad rok, a na stacji ustanowiono hipotekę zabezpieczającą spłatę. W związku z tym, zachowanie S. M. oceniono wyłącznie w kategoriach czynu z art. 271 § 1 kk i art. 297 § 1 kk. Sąd ocenił stopień społecznej szkodliwości czynu jako dość wysoki, naruszający wiarygodność dokumentów i uczciwy obrót gospodarczy. Przy wymiarze kary uwzględniono dyrektywy z art. 53 § 1 kk, w tym rodzaj i charakter naruszonego dobra, sposób popełnienia czynu, zamiar, motywację, a także właściwości i warunki osobiste oskarżonego. Na korzyść oskarżonego przemawiały przyznanie się do czynu (na etapie postępowania przygotowawczego), wyrażenie żalu i niekaralność. Na niekorzyść – działanie w warunkach współsprawstwa i realizacja dwoma przepisami ustawy. Sąd uznał, że cele kary zostaną osiągnięte w warunkach wolności kontrolowanej. Sąd nie uwzględnił wniosku banku o naprawienie szkody z uwagi na brak dowodów na wyłudzenie kredytu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących oszustwa (art. 286 kk) i poświadczenia nieprawdy w celu uzyskania kredytu (art. 297 kk), rozróżnienie między tymi przestępstwami oraz zasady odpowiedzialności współsprawców.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było wykazanie braku zamiaru wyłudzenia kredytu. Orzeczenie może być mniej przydatne w sprawach, gdzie taki zamiar jest ewidentny.

Zagadnienia prawne (4)

Czy poświadczenie nieprawdy w dokumencie w celu uzyskania kredytu, bez zamiaru jego niespłacenia, stanowi przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak z góry powziętego zamiaru niespłacenia kredytu oznacza brak możliwości kwalifikacji czynu z art. 286 § 1 kk. Zachowanie takie należy oceniać w kontekście art. 297 § 1 kk.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dla przypisania oszustwa konieczne jest ustalenie, że sprawca już w momencie ubiegania się o kredyt działał z zamiarem jego niezwrócenia. W tej sprawie brak było dowodów na taki zamiar, a T. S. spłacał kredyt przez ponad rok, co sugeruje brak pierwotnego zamiaru wyłudzenia.

Czy poświadczenie nieprawdy w dokumencie mającym istotne znaczenie dla uzyskania kredytu, które zostało przedłożone w banku, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 297 § 1 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przedłożenie poświadczającego nieprawdę dokumentu w celu uzyskania kredytu, niezależnie od skutku, stanowi przestępstwo z art. 297 § 1 kk.

Uzasadnienie

Przepis art. 297 § 1 kk kryminalizuje działanie polegające na przedłożeniu nierzetelnego dokumentu w celu uzyskania świadczenia, np. kredytu. Dokonanie przestępstwa następuje w chwili przedłożenia dokumentu, niezależnie od tego, czy skutkowało to uzyskaniem świadczenia.

Czy poświadczenie nieprawdy w dokumencie przez osobę uprawnioną do jego wystawienia, które zostało następnie przedłożone w banku w celu uzyskania kredytu, stanowi przestępstwo z art. 271 § 1 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne w dokumencie wystawionym przez osobę uprawnioną jest przestępstwem z art. 271 § 1 kk.

Uzasadnienie

Przepis art. 271 § 1 kk reguluje odpowiedzialność osoby, która poświadcza nieprawdę w dokumencie co do okoliczności mającej znaczenie prawne. W tym przypadku, S. M. jako prowadzący przedsiębiorstwo, poświadczył nieprawdę w dokumencie KP.

Jak ocenić odpowiedzialność karną w przypadku działania wspólnie i w porozumieniu, gdy jeden ze współsprawców realizuje część znamion, a drugi inne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Każdy ze współsprawców ponosi odpowiedzialność za całość popełnionego przestępstwa, jeśli dążyli do tego samego celu wspólnymi siłami i w ramach wspólnego porozumienia.

Uzasadnienie

Istotą współsprawstwa jest porozumienie co do dokonania przestępstwa. Odpowiedzialność ponosi każdy, kto realizuje część znamion lub nawet nie realizuje żadnego, ale jego czynności stanowią istotny wkład we wspólne przedsięwzięcie, dążąc do wspólnego celu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Warunkowo umorzono
Strona wygrywająca
S. M.

Strony

NazwaTypRola
S. M.osoba_fizycznaoskarżony
T. S.osoba_fizycznawspółsprawca
(...) Bank (...) SAinstytucjapokrzywdzony

Przepisy (17)

Główne

k.k. art. 297 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 271 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 335

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 2 § 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 3 § 1

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 115 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 53 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 53 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na zamiar wyłudzenia kredytu. • Spłata kredytu przez ponad rok świadczy o braku pierwotnego zamiaru jego niespłacenia. • Ustanowienie hipoteki zabezpieczało spłatę kredytu.

Odrzucone argumenty

Oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z T. S. w celu wyłudzenia kredytu. • Poświadczenie nieprawdy w dokumencie KP stanowiło oszustwo z art. 286 § 1 kk.

Godne uwagi sformułowania

brak z góry powziętego zamiaru niespłacenia „wyłudzonego” kredytu oznacza brak możliwości kwalifikacji czynu z przepisu art. 286§1 kk • zachowaniu sprawcy, któremu towarzyszy jedynie cel związany z uzyskaniem kredytu, dla realizacji którego przedłożono poświadczające nieprawdę dokumenty, można co najwyżej oceniać w kontekście art. 297 kk • przestępstwa określone w art. 297§1 kk i art. 271§1 kk są przestępstwami formalnymi (bezskutkowymi)

Skład orzekający

Katarzyna Sztandar

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oszustwa (art. 286 kk) i poświadczenia nieprawdy w celu uzyskania kredytu (art. 297 kk), rozróżnienie między tymi przestępstwami oraz zasady odpowiedzialności współsprawców."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było wykazanie braku zamiaru wyłudzenia kredytu. Orzeczenie może być mniej przydatne w sprawach, gdzie taki zamiar jest ewidentny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między oszustwem a poświadczeniem nieprawdy w kontekście uzyskiwania kredytu bankowego, co jest istotne dla praktyków prawa finansowego i karnego.

Czy poświadczenie nieprawdy dla kredytu to od razu oszustwo? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.

Dane finansowe

WPS: 2 700 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst