II AKA 57/16

Sąd Apelacyjny w BiałymstokuBiałystok2016-05-17
SAOSKarnewyrok łącznyWysokaapelacyjny
kara łącznakodeks karnynowelizacjaprawo karnesąd apelacyjnysąd okręgowyobrona z urzędukoszty procesu

Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego dotyczący kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał apelację obrońcy skazanego D. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie wydania wyroku łącznego. Głównym zarzutem było zastosowanie przepisów o karze łącznej w brzmieniu sprzed nowelizacji z 1 lipca 2015 r., podczas gdy jeden z wyroków skazujących uprawomocnił się po tej dacie. Sąd Apelacyjny uznał zarzut za zasadny, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania aktualnych przepisów prawa.

Sprawa dotyczyła wyroku łącznego wydanego przez Sąd Okręgowy w Olsztynie dla skazanego D. M. Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał apelację obrońcy skazanego, który zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę prawa materialnego, a konkretnie art. 19 ust. 1 ustawy nowelizującej Kodeks karny z dnia 20 lutego 2015 r. Obrońca argumentował, że kara łączna powinna zostać orzeczona na podstawie przepisów obowiązujących po 1 lipca 2015 r., a nie tych sprzed tej daty. Sąd Apelacyjny przyznał rację apelującemu, stwierdzając, że Sąd Okręgowy błędnie ustalił daty uprawomocnienia się wszystkich wyroków skazujących. W szczególności, wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II K 953/14) uprawomocnił się dopiero 30 września 2015 r., co obligowało do zastosowania przepisów w nowym brzmieniu. Z uwagi na tę obrazę prawa materialnego, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie, który będzie musiał ponownie ocenić wniosek o wydanie wyroku łącznego, stosując właściwe przepisy prawne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli choćby jedno z prawomocnych skazań nastąpiło po dniu wejścia w życie nowelizacji (1 lipca 2015 r.), należy stosować przepisy w nowym brzmieniu.

Uzasadnienie

Ustawa nowelizująca Kodeks karny z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 396) wprowadziła zmiany w zakresie kary łącznej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 tej ustawy, przepisy dotyczące kary łącznej w nowym brzmieniu stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie ustawy (przed 1 lipca 2015 r.), chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie tej ustawy. W tej sprawie jeden z wyroków uprawomocnił się po 1 lipca 2015 r., co obligowało sąd do zastosowania przepisów w nowym brzmieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

D. M. (obrona)

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznaskazany
Sąd Okręgowy w Olsztynieinstytucjasąd pierwszej instancji
Małgorzata Gasińska Werpachowskaosoba_fizycznaprokurator
D. C.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (30)

Główne

Dz. U. z 2015 r., poz. 396 art. 19 § 1

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw

Przepisów rozdziału IX Kodeksu karnego, dotyczących zbiegu przestępstw oraz łączenia kar i środków karnych, w brzmieniu nadanym tą ustawą, nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem jej wejścia w życie (tj. przed 1 lipca 2015 r.), chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie tej ustawy.

Pomocnicze

k.k. art. 279 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 280 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 275 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 278 § 5

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 281

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86

Kodeks karny

k.k. art. 284 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 193

Kodeks karny

k.k. art. 217 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 224 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 222 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 226 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 577

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm. art. 29 § 1

Ustawa - Prawo o adwokaturze

Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm. § 14 ust. 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 r. § 21

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

k.p.k. art. 618 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dz. U. z 2015 roku, poz. 1801 § 4 ust. 1, 2 i 3, §17 ust. 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów o karze łącznej w brzmieniu sprzed nowelizacji z 1 lipca 2015 r. było błędne, ponieważ jeden z wyroków skazujących uprawomocnił się po tej dacie, co wymagało zastosowania przepisów aktualnych.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania obrazę przepisów prawa materialnego przepisów rozdziału IX Kodeksu karnego (...) nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem jej wejścia w życie (...), chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie tej ustawy. na skutek błędnych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy uznał, że wszystkie wyroki dotyczące tego skazanego uprawomocniły się przed dniem 1 lipca 2015r. i orzekł w sprawie nieprawidłowo, bo na podstawie przepisów w „starym” brzmieniu.

Skład orzekający

Nadzieja Surowiec

przewodniczący

Andrzej Czapka

sędzia

Janusz Sulima

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących kary łącznej po nowelizacji Kodeksu karnego z 2015 r. i zastosowanie ich w przypadku, gdy część wyroków uprawomocniła się przed, a część po wejściu w życie nowych przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących kary łącznej i ich stosowania w czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych po istotnej nowelizacji Kodeksu karnego, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach karnych.

Zmiana przepisów o karze łącznej: Kiedy stosować stare, a kiedy nowe prawo?

Sektor

karne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKa 57/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2016 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie Przewodniczący SSA Nadzieja Surowiec Sędziowie SSA Andrzej Czapka SSA Janusz Sulima (spr.) Protokolant Magdalena Zabielska przy udziale prokuratora Małgorzaty Gasińskiej Werpachowskiej po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. sprawy D. M. s. M. o wydanie wyroku łącznego z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II K 221/15 I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. D. C. 147,60 zł, w tym 27,60 zł podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu w instancji odwoławczej. UZASADNIENIE D. M. został skazany prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 15 stycznia 2004 roku, sygn. akt II K 977/03, za przestępstwo popełnione w nocy z 26/27 sierpnia 2003 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 279 § 1 k.k. , na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 3 lat tytułem próby; 2. Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 października 2004 roku, sygn. akt II K 213/04, za przestępstwa: a) popełnione w dniu 5 kwietnia 2004 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 280 § 2 k.k. , art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , b) popełnione w dniu 5 kwietnia 2004 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 280 § 1 k.k. , art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to przy uznaniu, że czyny te stanowią ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. wymierzono karę 3 lata i 3 miesiące pozbawienia wolności; c) popełniony w dniu 5 kwietnia 2004 roku wyczerpujący dyspozycję z art. 280 § 2 k.k. , art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności. Na mocy art. 91 § 2 k.k. w miejsce wymierzonych kar jednostkowych wymierzono karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; 3. Sądu Rejonowego w Olsztynie 2 marca 2010 roku, sygn. akt VII K 34/10, za przestępstwo popełnione w dniu 6 września 2007 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. , na karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat tytułem próby oraz grzywnę w wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 złotych; 4. Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 16 grudnia 2009 roku, sygn. akt II K 385/09, za przestępstwo popełnione w połowie października 2008 roku, wyczerpujący dyspozycję z art. 284 § 3 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; 5. Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2011 roku, sygn. akt VII K 1035/10, za przestępstwa: a) popełnione w dniu 29 marca 2010 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 278 § 1 k.k. w zw.. z art. 64 § 1 k.k. , na karę 1 roku pozbawienia wolności; b) popełnione w dniu 28 kwietnia 2010 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 281 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności. Na mocy art. 85 k.k. w zw. z art. 86 k.k. Sąd połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzekł karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; Wyrokiem łącznym z dnia 21 listopada 2014 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie, sygn. akt II K 156/14, połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w punktach 3 i 4 orzekając wobec skazanego karę łączną 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności; 6. Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2015 roku, sygn. akt II K 953/14, za przestępstwa: a) popełnione w dniu 7 listopada 2012 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 193 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. , na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności; b) popełnione w dniu 7 listopada 2012 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, c) popełnione w dniu 19 marca 2013 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 kk . w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, d) popełnione w dniu 19 marca 2013 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 226 § 1 k.k. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, e) popełnione w dniu 19 marca 2013 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 226 § 1 k.k. na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności, Na mocy art. 85 k.k. w zw. z art. 86 k.k. Sąd połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzekł karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, na poczet której zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w dniu 19 marca 2013 r.; 7. Sądu Rejonowego w Olkuszu z dnia 28 kwietnia 2015 roku, sygn. akt II K 995/14, za przestępstwa: a) popełnione w dniu 5 kwietnia 2014 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. , na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; b) popełnione w dniu 23 czerwca 2014 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 224 § 2 k.k. i z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 kk . na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, c) popełnione w dniu 23/24 czerwca 2014 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, Na mocy art. 85 k.k. w zw. z art. 86 k.k. Sąd połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzekł karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 5 lat. Wyrokiem łącznym z dnia 15 stycznia 2016r. wydanym w sprawie II K 221/15 Sąd Okręgowy w Olsztynie: I. na podstawie art. 85 k.k. , art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu przed 1 lipca 2015 r. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, (Dz. U. z 2015 r., poz. 396) i art. 89§ 1 a k.k. połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Olsztynie w sprawie II K 953/14 oraz Sądu Rejonowego w Olkuszu w sprawie II K 995/14 (opisanymi pod pozycjami 6 i 7) i wymierzył D. M. karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył D. M. okres rzeczywistego pozbawienia wymienionego wolności w sprawie II K 953/14 Sądu Rejonowego w Olsztynie, to jest w dniu 19 marca 2013 r.; III. w pozostałej części łączone wyroki pozostawił do odrębnego wykonania, IV. w pozostałym zakresie postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego umorzył, V. na podstawie art. 624 §1 k.p.k. zwolnił skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w przedmiocie wydania wyroku łącznego; VI. na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) oraz § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) w zw. § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 r.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. D. C. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek VAT w stawce 23 % tytułem wynagrodzenia za obronę skazanego wykonywaną z urzędu. Wyrok ten zaskarżył w całości obrońca D. M. , zarzucając mu obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 20.03.2015r.), poprzez orzeczenie kary łącznej na podstawie przepisów o karze łącznej w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015r., zamiast przepisów aktualnie obowiązujących. W oparciu o powyższy zarzut apelujący wniósł o uchylenie kwestionowanego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zarzut podniesiony w apelacji obrońcy skazanego jest zasadny. Uchwalona w dniu 20 lutego 2015r. ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 20.03.2015 r.), wprowadziła zmiany w zakresie regulacji odnoszących się do zagadnienia zbiegu przestępstw, łączenia kar i środków karnych oraz wymiaru kary łącznej, które weszły w życie w dniu 1 lipca 2015r. Zgodnie jednakże z treścią art. 19 ust. 1 tejże nowelizacji, przepisów rozdziału IX Kodeksu karnego , dotyczących zbiegu przestępstw oraz łączenia kar i środków karnych, w brzmieniu nadanym tą ustawą, nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem jej wejścia w życie (tj. przed 1 lipca 2015 r.), chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie tej ustawy. W przedmiotowej sprawie sąd orzekający zobowiązany był zatem do dokonania oceny i wyboru porządku prawnego (aktualnego, bądź poprzednio obowiązującego) właściwego do rozstrzygnięcia wniosku skazanego D. M. z dnia 7 października 2015r. o wydanie wyroku łącznego. Na skutek błędnych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy uznał, że wszystkie wyroki dotyczące tego skazanego uprawomocniły się przed dniem 1 lipca 2015r. i orzekł w sprawie nieprawidłowo, bo na podstawie przepisów w „starym” brzmieniu. Tymczasem wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2015 roku, sygn. akt II K 953/14 uprawomocnił się w dniu 30 września 2015 roku, co obligowało do zastosowania przepisów w wersji aktualnie obowiązującej. Zaskarżone orzeczenie zostało zatem wydane z niewątpliwą obrazą art. 19 ust. 1 w/w ustawy. Treść uzasadnienia kwestionowanego wyroku wskazuje, że na etapie sporządzania pisemnych motywów wyroku swoje uchybienie dostrzegł także sąd meriti. Zakres uchybienia zdyskwalifikował zaskarżone orzeczenie w całości, co spowodowało konieczność jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, który wyrokując ponownie winien zastosować właściwe przepisy prawne. Rację ma obrońca skazanego, że w tej sytuacji zachodzi potrzeba przeprowadzenia na nowo całego przewodu sądowego. O nieopłaconych kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 618 §1 k.p.k. pkt 11 k.p.k. oraz §4 ust. 1, 2 i 3, §17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1801). Dlatego też orzeczono jak sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI