Orzeczenie

III K 379/21

SAOSKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalnościŚrednianajwyższy
wolność słowazniesławieniezniewagakrytykamediaodpowiedzialność karnawolność prasywolność wypowiedzi

Sprawa dotyczyła oskarżenia D. K., prezesa zarządu spółki odszkodowawczej, o czyny z art. 212 §1 i §2 kk w zb. z art. 216 §1 i §2 kk w zw. z art. 11 §2 kk, polegające na zniesławieniu i znieważeniu pokrzywdzonej. Zarzuty dotyczyły wypowiedzi w programie telewizyjnym „ (...) ” oraz wpisów na stronie internetowej spółki, w których oskarżony krytykował działania poprzednich pełnomocników pokrzywdzonej w sprawie odszkodowawczej. Sąd, analizując dowody, w tym nagranie programu, zeznania świadków i wyjaśnienia oskarżonego, ustalił, że oskarżony w programie telewizyjnym nie wymienił konkretnie żadnego z poprzednich pełnomocników, formułując jedynie ogólną krytykę ich działań. Sąd podkreślił, że to prowadząca program E. J. wymieniła nazwę spółki (...) . Sąd uznał, że wypowiedzi oskarżonego mieściły się w granicach konstytucyjnie gwarantowanej wolności słowa (art. 54 Konstytucji RP) oraz zasad współżycia społecznego (art. 5 kc), stanowiąc dozwoloną krytykę, która nie przekroczyła granic odpowiedzialności za treść podniesionych zarzutów. Podobnie ocenił wpisy na stronie internetowej spółki, wskazując na użycie formy liczby mnogiej („firmy odszkodowawcze”, „poprzedni pełnomocnicy”) i brak wskazania konkretnego podmiotu. Sąd podkreślił, że nie można przypisać oskarżonemu odpowiedzialności za wypowiedzi innych osób, w tym prowadzącej program. W konsekwencji, sąd na podstawie art. 414 §1 kpk w zw. z art. 17 §1 pkt 2 kpk uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzuconych mu czynów, uznając, że nie wyczerpał on znamion przestępstw zniesławienia i zniewagi. Sąd odniósł się również do kosztów postępowania, orzekając na podstawie art. 632 kpk, i stwierdził, że nie zasądzi zwrotu kosztów obrony na rzecz oskarżonego, gdyż zostały one pokryte przez spółkę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja granic wolności słowa w kontekście krytyki działań poprzednich pełnomocników w mediach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji medialnej i braku bezpośredniego wskazania podmiotów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wypowiedzi krytykujące działania poprzednich pełnomocników w sprawie odszkodowawczej, dokonane w programie telewizyjnym i w internecie, stanowią przestępstwo zniesławienia lub zniewagi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wypowiedzi te nie stanowią przestępstwa zniesławienia ani zniewagi, jeśli mieszczą się w granicach dozwolonej krytyki i wolności słowa, a oskarżony nie wymienia konkretnych podmiotów w sposób umożliwiający ich identyfikację.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oskarżony formułował ogólną krytykę działań poprzednich pełnomocników, nie wskazując konkretnych podmiotów, a jego wypowiedzi mieściły się w ramach konstytucyjnie gwarantowanej wolności słowa i dozwolonej krytyki, nie przekraczając granic odpowiedzialności.

Czy odpowiedzialność karna za zniesławienie lub zniewagę może być przypisana za wypowiedzi innych osób, w tym prowadzącego program medialny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oskarżony nie może ponosić odpowiedzialności za wypowiedzi innych osób, nawet jeśli dotyczą one tej samej sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że nie można przypisać oskarżonemu odpowiedzialności za wypowiedzi innych osób, w tym prowadzącej program E. J., która wymieniła nazwę spółki.

Jaka jest granica między dozwoloną krytyką a przestępstwem zniesławienia lub zniewagi w kontekście wypowiedzi medialnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Granica ta wyznaczana jest przez konstytucyjną wolność słowa, zasady współżycia społecznego oraz wymóg, aby krytyka była rzeczowa, pozbawiona wulgaryzmów i nie przekraczała granic odpowiedzialności za treść zarzutów.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 54 Konstytucji RP, zasad współżycia społecznego (art. 5 kc) oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że krytyka jest dozwolona, jeśli jest zgodna z dobrymi obyczajami, rzeczowa i nie używa słów wulgarnych lub ośmieszających.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uniewinnienie
Strona wygrywająca
D. K.

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznaoskarżony
Pokrzywdzonainnepokrzywdzona
(...) sp. z o.o. w K.spółkainne
J. J. (1)osoba_fizycznapokrzywdzona
E. J.osoba_fizycznainne

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

k.k. art. 212 § 2

Kodeks karny

Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 za pomocą środków masowego komunikowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

k.k. art. 216 § 1

Kodeks karny

Kto znieważa inną osobę w jej obecności albo choćby pod jej nieobecność, lecz publicznie lub w zamiarze, aby zniewaga do osoby tej dotarła, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

k.k. art. 216 § 2

Kodeks karny

Kto znieważa inną osobę za pomocą środków masowego komunikowania, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Pomocnicze

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Jeżeli sprawca dopuścił się więcej niż jednego przestępstwa i wszystkie zostały popełnione w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, lub w innych podobnych okolicznościach, sąd orzeka karę łączną, stosując zasady określone w art. 85-92.

k.p.k. art. 414 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd wydaje wyrok uniewinniający, gdy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających przypisanie oskarżonemu winy.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy okoliczności faktyczne lub prawne uzasadniają wnioski o niedopuszczalności wydania orzeczenia karnego lub o stałym braku możliwości skazania oskarżonego za dany czyn.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.

Konstytucja RP art. 54

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdemu zapewnia się wolność wyrażania opinii oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.

k.p.k. art. 632

Kodeks postępowania karnego

W razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia postępowania sąd orzeka o kosztach procesu.

k.p.k. art. 623

Kodeks postępowania karnego

Jeżeli oskarżony został uniewinniony lub postępowanie umorzono, sąd orzeka o kosztach procesu, biorąc pod uwagę w szczególności sposób prowadzenia sprawy przez strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypowiedzi oskarżonego stanowiły ogólną krytykę, a nie konkretne pomówienie. • Oskarżony nie wymienił konkretnych podmiotów, co uniemożliwia przypisanie mu odpowiedzialności za zniesławienie. • Wypowiedzi oskarżonego mieściły się w granicach konstytucyjnie gwarantowanej wolności słowa i dozwolonej krytyki. • Nie można przypisać oskarżonemu odpowiedzialności za wypowiedzi innych osób, w tym prowadzącej program. • Formułowanie ocen w ramach wolności słowa nie jest przestępstwem, jeśli nie przekracza granic rzeczowej potrzeby i dobrych obyczajów.

Godne uwagi sformułowania

„to ich działanie było kardynalnym błędem, że były same błędy w ich działaniu” • „Pewnego dnia odebraliśmy telefon od zrozpaczonej mamy J. - „Błagam Was o pomoc! Słyszałam, że jesteście najlepsi. Pomogliście już A. , pomóżcie mojej kochanej córce. Tylko w Was moja jedyna nadzieja ” • „Z prawnego punktu widzenia wcześniejsze działania odszkodowawcze zostały przeprowadzone w sposób mało profesjonalny, śmiało można by rzec - „na kolanie” • „Wcześniejsi pełnomocnicy wywalczyli jedynie 68.000 PLN, gdyż w toku sprawy wykryliśmy liczne uchybienia. • „Misją naszej firmy jest „naprawianie” tego, co zepsuli inni pełnomocnicy. • „nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. • „realizowanie funkcji ochronnej przepisu art. 212 §1 kk nie może prowadzić do kryminalizacji życia społecznego, którego nieodłączną cechą jest występowanie sytuacji konfliktowych, wzbudzających emocje i powodujących wyrażanie ocen zachowania

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja granic wolności słowa w kontekście krytyki działań poprzednich pełnomocników w mediach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji medialnej i braku bezpośredniego wskazania podmiotów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między wolnością słowa a ochroną dobrego imienia, co jest tematem zawsze aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Wolność słowa czy zniesławienie? Sąd rozstrzyga, czy krytyka prawników w mediach jest przestępstwem.

Sektor

usługi prawne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst