III KK 484/07

Sygn. akt III KK 484/07 
 
 
W Y R O K 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ  
Dnia 28 marca 2008 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
 
 
SSN Rafał Malarski – sprawozdawca (przewodniczący) 
 
 
 
SSN Halina Gordon–Krakowska  
 
 
 
SSN Antoni Kapłon  
 
 
 
 
Protokolant Jolanta Włostowska 
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Zbigniewa Goszczyńskiego 
 
w sprawie J. T. D.  
skazanego z art. 279 § 1 k.k. i in. 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie 
w dniu 28 marca 2008 r. 
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego 
od wyroku Sądu Okręgowego w E. 
z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt VI Ka […], 
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w O. 
z dnia 11 czerwca 2007 r., sygn. akt II K […], 
 
I. 
uchyla wyroki sądów obu instancji w części dotyczącej skazań za 
przestępstwa i uniewinnia oskarżonego od zarzutów popełnienia tych 
przestępstw; 
II. 
obciąża Skarb Państwa kosztami procesu.  
 
 

 
2
U Z A S A D N I E N I E 
 
Obrońca z urzędu skazanego J. D. złożył kasację od prawomocnego wyroku 
Sądu Okręgowego w E. z 19 września 2007 r. w części utrzymującej w mocy wyrok 
Sądu Rejonowego w O. z 11 czerwca 2007 r., skazujący oskarżonego za dokonanie w 
dniach od 1 do 6 kwietnia 2005 r. na szkodę M. B. kradzieży z włamaniem 5 ton 
zboża wartości 2000 zł w warunkach art. 64 § 2 k.k. (rok i 2 miesiące pozbawienia 
wolności) i kradzieży 2,5 ton ziemniaków wartości 1000 zł w warunkach art. 64 § 1 
k.k. (rok pozbawienia wolności), oraz w części orzekającej nową karę łączną roku i 2 
miesięcy pozbawienia wolności. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów 
postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 5 § 2 
k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., przez bezkrytyczne podzielenie 
stanowiska sądu a quo o winie oskarżonego, mimo że brak było wystarczających 
dowodów do przyjęcia, iż popełnił on zarzucane mu czyny. W konsekwencji obrońca 
wniósł „o uchylenie zaskarżonego wyroku w części utrzymującej w mocy wyrok 
Sądu I instancji i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w E. do ponownego 
rozpoznania w postępowaniu apelacyjnym, ewentualnie – na zasadzie art. 537 § 2 
k.p.k. – uniewinnienie oskarżonego”. 
Prokurator Okręgowy w E. zażądał w odpowiedzi na kasację jej 
uwzględnienia. W uzasadnieniu pisma poparł sformułowany w kasacji wniosek o 
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w 
postępowaniu odwoławczym. Stanowisko to zyskało akceptację obecnego na 
rozprawie kasacyjnej prokuratora Prokuratury Krajowej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Kasacja zasługiwała na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty 
okazały się zasadne. 
Sformułowana w art. 2 § 2 k.p.k. zasada prawdy materialnej wprowadza w 
procesie karnym wymóg opierania wszelkich rozstrzygnięć na zgodnych z prawdą 
ustaleniach faktycznych, przez które rozumie się ustalenia udowodnione, czyli takie, 
gdy w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzonemu jest 

 
3
niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny. Obowiązek udowodnienia odnosić 
należy jednak tylko do ustaleń niekorzystnych dla oskarżonego, jako że on sam 
korzysta z domniemania niewinności (art. 5 § 1 k.p.k.), a nie dające się usunąć 
wątpliwości rozstrzyga się na jego korzyść (art. 5 § 2 k.p.k.). Ze względu na te 
zasady wydanie wyroku uniewinniającego jest konieczne zarówno wówczas, gdy 
wykazano niewinność oskarżonego, jak i wtedy – co chyba częściej ma miejsce – gdy 
nie udowodniono, że jest on winny popełnienia zarzucanego mu czynu przestępnego. 
W tym ostatnim wypadku wystarczy zatem, że twierdzenia oskarżonego, negujące 
tezy aktu oskarżenia, zostaną uprawdopodobnione. Wyrok uniewinniający musi 
jednak zapaść również i w takiej sytuacji, gdy wskazywana przez oskarżonego teza 
jest co prawda nieuprawdopodobniona, ale też nie zdołano udowodnić mu sprawstwa 
i winy. Należy podkreślić, że walor prawny uniewinnień z różnych powodów jest taki 
sam, ponieważ polskie prawo karnoprocesowe nie przewiduje tzw. wyroków 
pośrednich, czyli pozostawiających daną osobę w stanie ciągłego podejrzenia 
(absolutio ab instantia). 
Przechodząc na grunt konkretnej sprawy, trzeba powiedzieć, że J. D. nie 
udowodniono winy. Nie chodzi przy tym o to, że dysponowano dowodami, iż 
oskarżony nie dopuścił się przestępstw na szkodę M. B., ale o to, że zabrakło w 
sprawie dostatecznych dowodów jego winy i że do końca utrzymywały się realne 
wątpliwości w kwestii jego odpowiedzialności karnej. Innymi słowy: kwestia 
sprawstwa połączonej z włamaniem kradzieży zboża oraz zwykłej kradzieży 
ziemniaków nie została w toku procesu w pełni wyświetlona. 
Sąd Najwyższy, pozostając w przekonaniu, że ocena poszczególnych 
dowodów nie nosi cech dowolności i pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k., stwierdza, 
że nawet krytyczne odniesienie się do wyjaśnień oskarżonego o wcześniejszym 
zbyciu przedmiotowych płodów rolnych przez samego pokrzywdzonego nie 
uprawniało jeszcze do wydania wyroku skazującego, skoro – co przecież nie budzi 
wątpliwości – na dobrą sprawę tezę oskarżenia wspierały tylko dwie okoliczności: 
zamieszkiwanie J. D. tempore criminis na terenie posesji, z której skradziono zboże i 
ziemniaki, oraz głębokie przeświadczenie pokrzywdzonego i jego żony, że sprawcą 

 
4
zaboru ich mienia musiał być oskarżony. Bez wpływu na ustalenie w przedmiocie 
winy pozostawał styl życia oskarżonego, w tym także jego wcześniejsza karalność. 
Dobitnie wypada w tym miejscu zauważyć, że w świetle mających obciążyć 
oskarżonego dowodów, których ocena nie nasuwała zastrzeżeń, konkurencyjnej do 
prokuratorskiej wersji zdarzenia (a więc tej zakładającej, że kradzieży dokonała inna 
osoba) nie dało się wyłączyć. Nie miało znaczenia, że wariant korzystny dla 
oskarżonego był nieco mniej prawdopodobny (trzeba to przyznać) niż wariant 
forsowany przez oskarżyciela publicznego. Wynikająca z gwarancji procesowych 
dyrektywa in dubio mitius nakazywała jednak w niniejszej sprawie, gdy zachodziła 
dwojaka możliwość rozstrzygnięcia (w świetle tych samych dowodów umotywowana 
i nie dająca się wykluczyć), wybrać tę możliwość, która dla oskarżonego J. D. była 
łagodniejsza.  
W tych warunkach, podzielając wysunięte w kasacji zarzuty, Sąd Najwyższy 
uchylił wyroki sądów obu instancji w zaskarżonym zakresie i – uznając skazania za 
oczywiście niesłuszne – uniewinnił oskarżonego (art. 537 § 2 k.p.k.). O kosztach 
procesu orzeczono po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.