III K 204/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Szczecinie postanowieniem z dnia 19 września 2012r. zwrócił sprawę przeciwko J. S. prokuratorowi celem uzupełnienia postępowania przygotowawczego. Głównym powodem zwrotu była wadliwość czynności procesowych związanych z przedstawieniem zarzutów, w tym zlecenie ich wykonania Policji w ramach pomocy prawnej z zagranicy, co Sąd Okręgowy uznał za niedopuszczalne. Dodatkowo, wskazano na brak pouczenia podejrzanego o obowiązku wskazania adresu dla doręczeń w kraju. Prokurator złożył zażalenie, argumentując, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące pomocy prawnej z Danią oraz art. 138 kpk. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do istoty problemu, choć z pewnymi modyfikacjami argumentacji. Sąd Apelacyjny podkreślił, że samo sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów wobec nieobecnego w kraju podejrzanego jest skuteczne i nie wymaga ogłoszenia w drodze pomocy prawnej. Jednakże, kluczową wadą postępowania okazało się przesłuchanie podejrzanego przez nieuprawniony organ Policji duńskiej, co wynikało z błędnego określenia właściwego organu do wykonania pomocy prawnej zgodnie z Konwencją UE. Uzyskanie wyjaśnień od podejrzanego przez nieuprawniony organ czyni je bezwartościowymi procesowo. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uznał za zasadne utrzymanie w mocy postanowienia o zwrocie sprawy prokuratorowi w celu prawidłowego przesłuchania podejrzanego oraz pouczenia go o obowiązku wskazania adresu dla doręczeń w kraju.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących międzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych, zakresu czynności procesowych w postępowaniu przygotowawczym, a także wadliwości postępowania wynikającej z działania nieuprawnionych organów.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podejrzany przebywa za granicą i wymagane jest przesłuchanie w ramach pomocy prawnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czynność przedstawienia zarzutów w postępowaniu przygotowawczym może być wykonana przez Policję w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, gdy podejrzany przebywa za granicą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sporządzenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest skuteczne nawet bez ogłoszenia podejrzanemu, jeśli przebywa za granicą. Jednakże, samo przesłuchanie podejrzanego w ramach pomocy prawnej musi być wykonane przez właściwy organ.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że choć sporządzenie postanowienia o zarzutach wobec nieobecnego w kraju podejrzanego jest skuteczne, to przesłuchanie go w ramach pomocy prawnej musi być wykonane przez organ właściwy zgodnie z międzynarodowymi umowami i przepisami krajowymi. Wykonanie tej czynności przez nieuprawniony organ zagraniczny stanowi istotną wadę postępowania.
Czy brak pouczenia podejrzanego przebywającego za granicą o obowiązku wskazania adresu dla doręczeń w kraju stanowi istotną wadę postępowania przygotowawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak takiego pouczenia, zwłaszcza w kontekście konieczności uzupełnienia postępowania, jest uzasadnionym wymogiem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny zgodziły się, że pouczenie podejrzanego o obowiązku wskazania adresu dla doręczeń w kraju (art. 138 kpk) jest istotne dla prawidłowego przebiegu postępowania, nawet w dobie międzynarodowej pomocy prawnej, i jego brak może stanowić podstawę do zwrotu sprawy.
Czy czynność przesłuchania podejrzanego w drodze międzynarodowej pomocy prawnej może być wykonana przez organ nieuprawniony zgodnie z przepisami Konwencji UE i krajowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przesłuchanie podejrzanego przez organ nieuprawniony stanowi istotną wadę postępowania przygotowawczego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny szczegółowo analizuje przepisy Konwencji o pomocy prawnej oraz Europejskiego atlasu sądowego, dochodząc do wniosku, że Prokuratura Okręgowa zwróciła się o pomoc prawną do niewłaściwego organu Policji duńskiej, co skutkuje wadliwością przeprowadzonego przesłuchania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Apelacyjnej | organ_państwowy | prokurator |
| Prokurator Rejonowy w Gryfinie | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie przygotowawcze |
| Prokurator Okręgowy w Szczecinie | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie przygotowawcze |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 311 § 3
Kodeks postępowania karnego
Zakres powierzania Policji prowadzenia śledztwa jest ograniczony i nie obejmuje czynności związanych z przedstawieniem zarzutów ani zamknięciem śledztwa.
k.p.k. art. 313 § 1
Kodeks postępowania karnego
Czynności związane z przedstawieniem zarzutów obejmują sporządzenie postanowienia, jego ogłoszenie i przesłuchanie podejrzanego. W przypadku nieobecności podejrzanego w kraju, wystarczające jest sporządzenie postanowienia.
k.p.k. art. 138
Kodeks postępowania karnego
Podejrzany przebywający stale za granicą ma obowiązek wskazania adresu dla doręczeń w kraju i musi zostać o tym pouczony.
Pomocnicze
k.p.k. art. 585 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wymienia czynności podlegające wykonaniu w drodze pomocy prawnej, w tym przesłuchanie osób w charakterze oskarżonych.
k.p.k. art. 585 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 585 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 300
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 71 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 345 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 284 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przesłuchanie podejrzanego przez nieuprawniony organ zagraniczny stanowi istotną wadę postępowania przygotowawczego. • Brak pouczenia o obowiązku wskazania adresu dla doręczeń w kraju jest istotnym uchybieniem.
Odrzucone argumenty
Zażalenie prokuratora kwestionujące błędną interpretację przepisów o pomocy prawnej i art. 138 kpk.
Godne uwagi sformułowania
godzi ona w istotne interesy uczestników postępowania, w tym prawo podejrzanego do obrony poprzez przeprowadzenie czynności przez organ w ogóle do tychże czynności nieuprawniony. • wykonanie czynności związanych z przedstawieniem zarzutów i zakończeniem śledztwa przez policję w ramach czynności powierzonych w trybie art. 311 § 3 kpk , zleconych chociażby w ramach pomocy prawnej pomiędzy organami państw członkowskich Unii Europejskiej stanowi wadliwość czynności procesowych tego rodzaju • już samo sporządzenie postanowienia o zmianie zarzutów z dnia 10 lutego 2012r. przez prokuratora było równie skuteczne. • przesłuchanie podejrzanego J. S. , w sprawie o czyny polegające na przywłaszczeniu mienia znacznej wartości, zostało przeprowadzone przez organ do tego nieuprawniony.
Skład orzekający
Andrzej Wiśniewski
przewodniczący
Stanisław Kucharczyk
sędzia
Maciej Kawałko
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących międzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych, zakresu czynności procesowych w postępowaniu przygotowawczym, a także wadliwości postępowania wynikającej z działania nieuprawnionych organów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podejrzany przebywa za granicą i wymagane jest przesłuchanie w ramach pomocy prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii międzynarodowej współpracy sądowej w sprawach karnych i potencjalnych pułapek proceduralnych, które mogą wpłynąć na ważność postępowania.
“Wpadka z pomocą prawną z Danii: dlaczego przesłuchanie przez niewłaściwy organ może zrujnować sprawę karną?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.