III K 12/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę H. Ś. oskarżonej o czyn z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk, polegający na wprowadzeniu w błąd firmy (...) S. L. i D. K. co do zamiaru uregulowania należności za dostarczony towar mięsny, czym doprowadzono do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 995 321,42 zł. Oskarżona, prowadząca działalność gospodarczą pod firmą (...) A. H. S., działała w porozumieniu z mężem, M. S., który był dyrektorem handlowym i głównym mózgiem operacji. Sąd szczegółowo analizował sytuację finansową firmy, jej relacje z bankami i ubezpieczycielami, a także kontekst osobistego konfliktu między małżonkami S., który nasilił się w 2014 roku. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy oskarżona działała z zamiarem bezpośrednim oszustwa. Sąd, opierając się na opinii biegłego oraz analizie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał, że brak jest podstaw do przypisania oskarżonej popełnienia przestępstwa oszustwa. Niewywiązanie się ze zobowiązania wynikało z nagłego wstrzymania finansowania przez banki w związku z konfliktem małżeńskim i pogorszeniem się relacji między małżonkami, a nie z wcześniejszego zamiaru oszukania kontrahenta. Sąd podkreślił, że przestępstwo oszustwa wymaga udowodnienia zamiaru bezpośredniego, a nie tylko opóźnienia w spłacie zobowiązania. W związku z tym, H. Ś. została uniewinniona od zarzucanego jej czynu, a kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że niewywiązanie się ze zobowiązania cywilnoprawnego, nawet przy znacznym zadłużeniu, nie stanowi automatycznie przestępstwa oszustwa, jeśli brak jest dowodów na zamiar oszukania w chwili zawierania umowy. Podkreślenie roli nagłego wstrzymania finansowania przez bank jako przyczyny niewypłacalności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu małżeńskiego i nagłego odcięcia finansowania przez bank, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niewywiązanie się z umowy o współpracę handlową i nieuiszczenie zapłaty za pobrany towar stanowi przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku oskarżonej H. Ś. nie można dopatrzyć się wypełnienia znamion przestępstwa oszustwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przestępstwo oszustwa wymaga udowodnienia zamiaru bezpośredniego oszukania kontrahenta w chwili zawierania umowy. W przypadku oskarżonej, niewywiązanie się ze zobowiązania wynikało z nagłego wstrzymania finansowania przez bank i konfliktu małżeńskiego, a nie z wcześniejszego zamiaru oszukania. Firma prowadziła realną i dochodową działalność, a jej kondycja finansowa była dobra do momentu nagłego odcięcia finansowania.
Czy opóźnianie się w spłacie zaciągniętego zobowiązania może automatycznie przesądzać o istnieniu zamiaru oszukania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo opóźnianie się w spłacie zobowiązania nie jest wystarczające do przypisania sprawstwa czynu z art. 286 § 1 kk.
Uzasadnienie
Do przypisania sprawstwa czynu z art. 286 § 1 kk w przypadku nieuregulowania należności za pobrany towar, konieczne jest wykazanie, że zamiar niewykonania zobowiązania w przyszłości istniał w chwili składania zamówienia na towar. Wykluczony jest zamiar ewentualny.
Czy działania zmierzające do ocalenia swojego majątku kosztem wierzycieli, podjęte po upływie terminów spłaty długów, przesądzają o zamiarze dokonania oszustwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, muszą tu nastąpić inne okoliczności przedmiotowe związane z zachowaniem się sprawcy w okresie uzyskania dyspozycji majątkowej, które będą jednoznacznie przesądzać o z góry powziętym zamiarze niewykonania danego zobowiązania.
Uzasadnienie
Zachowania sprawcy zmierzające do ocalenia swego majątku kosztem wierzycieli podejmowane są z zasady już po upływie terminów spłaty długów, co nie przesądza jeszcze o zamiarze dokonania oszustwa. Muszą tu bowiem nastąpić inne okoliczności przedmiotowe związane z zachowaniem się sprawcy w okresie uzyskania dyspozycji majątkowej, które będą jednoznacznie przesądzać o z góry powziętym zamiarze niewykonania danego zobowiązania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. Ś. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| M. S. | osoba_fizyczna | współsprawca (zmarły) |
| Zakład (...) Spółka Jawna S. L. i D. K. | spółka | pokrzywdzony |
| Bank (...) S.A. | instytucja | kredytujący |
| A. O. | spółka | firma oskarżonej |
| A. B. | spółka | firma powiązana |
| A. (...) | spółka | firma powiązana |
Przepisy (4)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa można popełnić wyłącznie z zamiarem bezpośrednim kierunkowym. Wykluczony jest zamiar ewentualny. Do przypisania sprawstwa czynu konieczne jest wykazanie, że zamiar niewykonania zobowiązania w przyszłości istniał w chwili składania zamówienia na towar.
Pomocnicze
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
W przypadku wydania wyroku uniewinniającego, kosztami postępowania obciąża się Skarb Państwa.
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
Ograniczenie zdolności do kierowania postępowaniem w stopniu znacznym może wpływać na przypisanie winy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na zamiar oszukania w chwili zawierania umowy. • Niewywiązanie się ze zobowiązania wynikało z przyczyn cywilnoprawnych (nagłe wstrzymanie finansowania przez bank, konflikt małżeński). • Firma prowadziła realną i dochodową działalność, a jej kondycja finansowa była dobra. • Ograniczona zdolność do kierowania postępowaniem oskarżonej z powodu zaburzeń depresyjnych reaktywnych.
Godne uwagi sformułowania
Przestępstwo opisane w art. 286 § 1 kk można popełnić wyłącznie z zamiarem bezpośrednim kierunkowym. • Wykluczony jest zamiar ewentualny po stronie sprawcy. • Nie każda przecież, nawet nierzetelna realizacja stosunku zobowiązaniowego oznacza automatycznie zrealizowanie znamion oszustwa. • Nagłe odcięcie finansowania przez bank można porównać z odcięciem tlenu żywemu organizmowi. • W przypadku przestępstwa oszustwa wykluczony jest zamiar ewentualny.
Skład orzekający
Grzegorz Krogulec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że niewywiązanie się ze zobowiązania cywilnoprawnego, nawet przy znacznym zadłużeniu, nie stanowi automatycznie przestępstwa oszustwa, jeśli brak jest dowodów na zamiar oszukania w chwili zawierania umowy. Podkreślenie roli nagłego wstrzymania finansowania przez bank jako przyczyny niewypłacalności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu małżeńskiego i nagłego odcięcia finansowania przez bank, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być relacje między zobowiązaniami cywilnoprawnymi a odpowiedzialnością karną, szczególnie w kontekście konfliktów rodzinnych i problemów finansowych firm. Pokazuje również znaczenie udowodnienia zamiaru przestępczego.
“Czy problemy finansowe firmy i konflikt małżeński to już oszustwo? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 995 321,42 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.