Orzeczenie · 2023-10-09

III K 1/23

Sąd
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
Miejsce
Piotrków Trybunalski
Data
2023-10-09
SAOSKarneprzestępstwa gospodarczeŚredniaokręgowy
zarząd spółkiniewypłacalnośćupadłośćoszustwokredytdofinansowanie UEnieprawdziwe oświadczeniaodpowiedzialność karnakodeks spółek handlowychkodeks karny

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał sprawę przeciwko P. P. (1) i P. O. , członkom zarządu spółki Instytut (...) Sp. z o.o. Oskarżeni byli o szereg przestępstw, w tym doprowadzenie do niewypłacalności spółki (art. 301 § 3 kk), nadużycie uprawnień i wyrządzenie szkody majątkowej w wielkich rozmiarach (art. 296 § 1 i 3 kk), niezgłoszenie wniosku o upadłość (art. 586 ksh), wprowadzanie w błąd w celu uzyskania dofinansowania z UE i kredytu bankowego (art. 297 § 1 kk), wyłudzenie pożyczek (art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk) oraz usiłowanie oszustwa (art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk). Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, sąd uniewinnił obu oskarżonych od większości zarzutów, w tym od czynów związanych z doprowadzeniem do niewypłacalności, nadużyciem uprawnień i oszustwami, wskazując na brak wystarczających dowodów, niezrealizowanie znamion czynów zabronionych lub istnienie wątpliwości prawnych przemawiających na korzyść oskarżonych. P. P. (1) został uznany winnym popełnienia czynu z art. 586 ksh (niezgłoszenie wniosku o upadłość) oraz dwóch czynów z art. 297 § 1 kk (wprowadzanie w błąd przy ubieganiu się o dofinansowanie i kredyt). Za te czyny orzeczono kary grzywny, które następnie połączono w karę łączną. P. O. został uniewinniony od wszystkich zarzutów. Sąd szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcia, analizując dowody i przepisy prawa, w tym kwestie związane z niewypłacalnością spółki, odpowiedzialnością członków zarządu oraz znamionami przestępstw oszustwa i nadużycia zaufania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki, znamion przestępstw gospodarczych (oszustwo, nadużycie zaufania), niezgłoszenia wniosku o upadłość oraz oceny dowodów w sprawach gospodarczych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać uwzględnienia odmiennych okoliczności w innych sprawach. Analiza dowodów i stosowanie zasady in dubio pro reo.

Zagadnienia prawne (5)

Czy zaciąganie nieuzasadnionych zobowiązań finansowych przez członków zarządu spółki, które zwiększają jej zadłużenie, stanowi nadużycie uprawnień w rozumieniu art. 296 § 1 kk, nawet jeśli spółka już wcześniej była niewypłacalna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo zaciąganie zobowiązań finansowych przez członków zarządu, jeśli mieści się w granicach ich uprawnień i statutowych kompetencji, nie stanowi nadużycia uprawnień w rozumieniu art. 296 § 1 kk, nawet jeśli działania te są nieopłacalne gospodarczo. Odpowiedzialność karna na podstawie tego przepisu dotyczy działań bezprawnych, a nie tylko niegospodarności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zaciąganie zobowiązań finansowych przez członków zarządu mieściło się w granicach ich uprawnień menadżerskich. Ocena tych działań jako nieopłacalnych gospodarczo nie jest wystarczająca do przypisania odpowiedzialności karnej na podstawie art. 296 § 1 kk, który chroni przed działaniami bezprawnymi, a nie tylko niegospodarnością. Ponadto, w przypadku, gdy spółka była już niewypłacalna przed objęciem stanowiska przez oskarżonych, ich późniejsze działania nie mogły doprowadzić do niewypłacalności.

Czy niezgłoszenie wniosku o upadłość spółki, mimo zaistnienia warunków do jej ogłoszenia, stanowi przestępstwo z art. 586 ksh?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli członek zarządu, mając świadomość istnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości, zaniecha złożenia wniosku, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 586 ksh.

Uzasadnienie

Sąd uznał oskarżonego P. P. (1) winnym popełnienia czynu z art. 586 ksh, stwierdzając, że miał on świadomość złej kondycji finansowej spółki i istnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości, czemu dawał wyraz w korespondencji, a mimo to zaniechał złożenia wniosku.

Czy złożenie nierzetelnych oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej spółki we wniosku o dofinansowanie z UE lub o kredyt bankowy, w celu uzyskania tych środków, stanowi przestępstwo z art. 297 § 1 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli oświadczenia te są istotne dla przyznania środków i zawierają nieprawdziwe dane, a sprawca działa w celu uzyskania korzyści majątkowej, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 297 § 1 kk.

Uzasadnienie

Sąd uznał P. P. (1) winnym popełnienia czynu z art. 297 § 1 kk, stwierdzając, że złożył on nierzetelne oświadczenia dotyczące przychodów i aktywów spółki we wniosku o dofinansowanie z UE oraz we wniosku o kredyt bankowy, co miało istotne znaczenie dla przyznania tych środków. Oskarżony P. O. został uniewinniony od analogicznego zarzutu z uwagi na brak dowodów jego udziału w sporządzaniu wniosku i brak jego podpisu.

Czy zaciągnięcie pożyczki przez spółkę w trudnej sytuacji finansowej, przy zabezpieczeniu hipotecznym i świadomości pożyczkodawcy co do ryzyka, stanowi oszustwo z art. 286 § 1 kk, jeśli pożyczkobiorca nie zwróci środków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie można jednoznacznie wykazać, że sprawcy działali z bezpośrednim zamiarem oszukania pożyczkodawcy i doprowadzenia go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, a jedynie podejmowali działania w ramach dopuszczalnego ryzyka gospodarczego, zabezpieczając interesy wierzyciela.

Uzasadnienie

Sąd uniewinnił oskarżonych od zarzutów oszustwa przy zaciąganiu pożyczki, uznając, że materiał dowodowy nie pozwalał na kategoryczne stwierdzenie, iż działali oni z bezpośrednim zamiarem oszukania pożyczkodawcy. Wskazano na zabezpieczenie pożyczki hipoteką na nieruchomości o dużej wartości, doświadczenie pożyczkodawcy oraz fakt, że spółka podejmowała działania naprawcze, co sugerowało chęć kontynuowania działalności, a nie oszukańczy zamiar.

Czy próba dokonania płatności kartami płatniczymi przy użyciu terminala, w tym poprzez ręczne wprowadzenie numeru karty, stanowi usiłowanie oszustwa z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk, jeśli nie można udowodnić świadomości sprawcy co do nielegalności użytych kart?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie można udowodnić, że sprawcy mieli pełną świadomość, iż używają numerów kart skradzionych lub utraconych, a ich działania można interpretować jako próbę wyjaśnienia problemów z systemem płatności, a nie jako celowe oszustwo.

Uzasadnienie

Sąd uniewinnił oskarżonych od zarzutu usiłowania oszustwa przy użyciu terminala płatniczego. Wskazano na brak dowodów potwierdzających świadomość oskarżonych co do nielegalności użytych kart płatniczych. Podkreślono, że oskarżony P. O. kontaktował się z operatorem terminala w celu wyjaśnienia problemów z płatnościami, co mogło sugerować próbę wyjaśnienia sytuacji, a nie celowe oszustwo. Brak było dowodów pozwalających na ustalenie, kto był posiadaczem kart i czy osoby trzecie brały udział w transakcjach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe uniewinnienie, częściowe skazanie
Strona wygrywająca
P. O. (uniewinniony od wszystkich zarzutów), P. P. (1) (uniewinniony od części zarzutów)

Strony

NazwaTypRola
P. P. (1)osoba_fizycznaoskarżony
P. O.osoba_fizycznaoskarżony
G. K. (1)osoba_fizycznapokrzywdzony
E. W. (1)osoba_fizycznapokrzywdzony
N. D. (1)osoba_fizycznaświadek
B. D.osoba_fizycznaświadek
J. B. (1)osoba_fizycznaświadek
J. K.osoba_fizycznaświadek
K. K.osoba_fizycznaświadek
I. H.osoba_fizycznaświadek
P. B. (1)osoba_fizycznaświadek
B. N.osoba_fizycznaświadek
Instytut (...) Sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
(...) Sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
(...) Bank (...) SAinstytucjapokrzywdzony
(...) Oddział w Polsceinstytucjapokrzywdzony
Skarb Państwaorgan_państwowykoszty postępowania

Przepisy (19)

Główne

k.k. art. 301 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 296 § 1 i 3

Kodeks karny

k.s.h. art. 586

Kodeks spółek handlowych

k.k. art. 297 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 332 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 37a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 53

Kodeks karny

k.p.c. art. 632

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 624 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawo Upadłościowe art. 11 § 1 i 1a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów winy dla większości zarzutów. • Niezrealizowanie znamion czynów zabronionych (np. brak zamiaru oszukańczego, działanie w granicach uprawnień). • Niejasność i nieprecyzyjność aktu oskarżenia. • Istnienie wątpliwości prawnych przemawiających na korzyść oskarżonych (in dubio pro reo).

Godne uwagi sformułowania

nie można bez narażenia się na zarzut braku logiki przyjmować, że skutkowały one niewypłacalnością lub warunkami do ogłoszenia upadłości spółki, bowiem stan ten zaistniał już co najmniej w lutym 2018r. • nie jest rolą biegłego ocena prawna zachowań oskarżonych, ta bowiem zarezerwowana została dla sądu orzekającego w sprawie. • nie sposób przyjmować, że nieregulowanie zobowiązań, o którym mowa, stanowiło przejaw lekkomyślności P. P. (4). • nie można przypisać oskarżonym działania z zamiarem kierunkowym niezwrócenia w ogóle pożyczonej kwoty, ponieważ inne ich zachowania podejmowane w ramach zarządu wskazywały na chęć uzdrowienia kondycji spółki i kontynuowania prowadzonej przez nią działalności. • brak jest dowodu, który przeczyłby twierdzeniom oskarżenia, że ofiarą oszustwa ze strony P. B. (1) padł nie tylko (...) ale również (...).

Skład orzekający

Tomasz Olszewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki, znamion przestępstw gospodarczych (oszustwo, nadużycie zaufania), niezgłoszenia wniosku o upadłość oraz oceny dowodów w sprawach gospodarczych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać uwzględnienia odmiennych okoliczności w innych sprawach. Analiza dowodów i stosowanie zasady in dubio pro reo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności członków zarządu za problemy finansowe spółki, co jest częstym problemem w biznesie. Uniewinnienie od większości zarzutów, mimo poważnych oskarżeń, pokazuje złożoność oceny dowodów i stosowania prawa karnego w kontekście gospodarczym.

Członkowie zarządu uniewinnieni od zarzutów oszustwa – sąd rozstrzyga o granicach odpowiedzialności w biznesie.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst