III FZ 97/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćpostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieegzekucjaświadczenia pieniężnesąd administracyjnyp.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wyłączenia sędziów, uznając brak podstaw do kwestionowania ich bezstronności.

Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło wyłączenia sędziów z powodu braku uzasadnionej wątpliwości co do ich bezstronności. Skarżący argumentował, że sędziowie powinni zostać wyłączeni, a doręczony mu odpis postanowienia nie był podpisany. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziów z mocy ustawy ani na wniosek strony, a zarzut braku podpisu nie został wykazany.

Sprawa dotyczyła zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odmówiło wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie dotyczącej egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący domagał się wyłączenia sędziów, powołując się na okoliczności, które jego zdaniem mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. WSA odmówił wyłączenia, wskazując, że sędziowie złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia zgodnie z art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a skarżący nie wykazał istnienia szczególnych okoliczności budzących wątpliwości co do ich bezstronności. Dodatkowo, skarżący podniósł zarzut braku podpisu na doręczonym mu odpisie postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym i uznał je za niezasługujące na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że wyłączenie sędziego może nastąpić z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) lub na wniosek strony, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). NSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie zaszły przesłanki z art. 18 p.p.s.a., a okoliczności podane przez skarżącego nie uzasadniały wątpliwości co do bezstronności sędziów w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. Sąd zaznaczył, że subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności nie jest wystarczające do wyłączenia sędziego, a fakt wydania przez sędziów rozstrzygnięć, z którymi strona się nie zgadza, nie stanowi przeszkody do orzekania. Zarzut dotyczący braku podpisu na odpisie postanowienia również został uznany za niezasadny, gdyż nie wykazano, aby dokument nie spełniał wymogów formalnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów, które mogłyby wywołać wątpliwości w rozumieniu art. 19 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny odmawia wyłączenia sędziego, jeśli strona nie wykaże obiektywnych okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Subiektywne przekonanie strony o stronniczości sędziego nie jest wystarczającą podstawą do jego wyłączenia. Fakt wydania przez sędziego rozstrzygnięcia, z którym strona się nie zgadza, nie stanowi przeszkody do orzekania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyłączenie sędziego na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Podstawą jest istnienie obiektywnej okoliczności, a nie subiektywne przekonanie strony.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Enumeratywnie wymienione przyczyny wyłączenia sędziego, tworzące zamknięty katalog.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak obiektywnych okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziów. Subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności nie jest podstawą do wyłączenia. Fakt wydania niekorzystnego rozstrzygnięcia nie dyskwalifikuje sędziego. Zarzut braku podpisu na odpisie postanowienia nie został wykazany.

Odrzucone argumenty

Domaganie się wyłączenia sędziów z powodu subiektywnego odczucia braku bezstronności. Zarzut braku podpisu na odpisie postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, nie może stanowić podstawy do jego wyłączenia To, że sędziowie wydali w sprawie rozstrzygnięcia, z którymi nie zgadza się Skarżący, nie stanowi bowiem przeszkody do orzekania przez nich w sprawie.

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przesłanek wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności rozróżnienie między obiektywnymi a subiektywnymi podstawami wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w kontekście egzekucji świadczeń pieniężnych i procedury zażaleniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego – bezstronności sędziów, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład rutynowej, ale istotnej interpretacji przepisów proceduralnych.

Kiedy można żądać wyłączenia sędziego? Sąd NSA wyjaśnia granice bezstronności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 97/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I SA/Lu 297/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2023-05-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 18, art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 297/22 w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 16 marca 2022 r., nr 0601-IEE.711.18.2022.7 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 297/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "WSA") odmówił wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: Moniki Kazubińskiej-Kręcisz, Wiesławy Achrymowicz, Andrzeja Niezgody od orzekania w sprawie J. B. (dalej: "Skarżący") ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 16 marca 2022 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Wymienione postanowienie, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane jest na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W uzasadnieniu WSA wyjaśnił, że sędziowie wymienieni we wniosku Skarżącego złożyli oświadczenia, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), dające podstawę do ich wyłączenia od rozpoznawania sprawy, a prawdziwość tych oświadczeń nie budzi wątpliwości. Sąd wskazał również, że Skarżący nie wykazał, aby istniała jakaś szczególna okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w przedmiotowej sprawie.
Skarżący wywiódł zażalenie od wskazanego postanowienia i wniósł o jego uchylenie. Skarżący podniósł także, że doręczony jemu odpis postanowienia nie został podpisany przez skład Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość zastosowania wykładni rozszerzającej. W tej sprawie nie została ujawniona żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Z kolei art. 19 p.p.s.a. wskazuje na wyłączenie sędziego na jego wniosek lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W tym przypadku podstawą wyłączenia sędziego jest istnienie obiektywnej okoliczności, która mogłaby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W szczególności, wyłączeniu na podstawie art. 19 p.p.s.a. może podlegać sędzia, który z innych przyczyn niż wymienione w art. 18 p.p.s.a., mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy. Trzeba jednak podkreślić, że wnioskowanie o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a., nie może prowadzić do wyeliminowania z postępowania sędziów, których strona w swoim subiektywnym przekonaniu uznaje za stronniczych. Innymi słowy, subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego, nie może stanowić podstawy do jego wyłączenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie WSA zasadnie przyjął, że brak jest przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie któregokolwiek sędziego w niniejszym postępowaniu. W sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia określone w art. 18 p.p.s.a., a podane przez Skarżącego okoliczności nie są tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). To, że sędziowie wydali w sprawie rozstrzygnięcia, z którymi nie zgadza się Skarżący, nie stanowi bowiem przeszkody do orzekania przez nich w sprawie.
Odnosząc się zaś do twierdzenia Skarżącego zawartego w zażaleniu, a dotyczącego braku podpisu przez skład Sądu na doręczonym odpisie postanowienia należy stwierdzić, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący nie wykazał aby doręczony jemu odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem nie spełniał wymogów dokumentu urzędowego wskazanych w § 18 Zarządzenia Nr 14 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI