III FZ 9/26

III FZ 9/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1413/22 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2024-01-31
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 220 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu 17 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 1413/22 w przedmiocie wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr 2401-IEW2.4261.8.2022.12 UNP: 2401-22-195705 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Zarządzeniem z 19 maja 2025 r., I SA/Gl 1413/22 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), wezwał J. J. (dalej: "skarżący", "strona") do uiszczenia wpisu od zażalenia z 10 kwietnia 2025 r. na zarządzenie z 17 marca 2025 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi z 31 stycznia 2024 r.
2. Pismem z 12 grudnia 2025 r. skarżący wniósł zażalenie, żądając uchylenia zaskarżonego zarządzenia w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
3. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasadę tą konkretyzuje art. 230 § 1 i 2 ustawy stanowiący, że od pism takich jak skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie zaś z art. 194 § 1 oraz art. 198 powołanej ustawy, zażalenie można wnieść na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz zarządzenie przewodniczącego.
Uznać należy, że skoro w art. 230 § 2 p.p.s.a. ustawodawca nie wprowadził rozróżnienia, o jakie zażalenie chodzi: czy od postanowienia sądu czy od zarządzenia przewodniczącego, to należy przyjąć, że co do zasady zażalenie podlega wpisowi w obu tych wypadkach. Wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 220 § 4 p.p.s.a., albowiem zwolniono od wpisu sądowego zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wydane na podstawie art. 220 § 1 tejże ustawy oraz zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania wydane na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Innymi słowy, ustawodawca zwolnił od wpisu stronę, która wnosi zażalenie w związku z faktem, iż jej pismo procesowe, powodujące konieczność uiszczenia wpisu sądowego, zostało odrzucone z powodu braków fiskalnych.
Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić trzeba, że zażalenie na zarządzenie wydane w trybie art. 49 § 2 p.p.s.a. podlega wpisowi sądowemu zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. Wynika to również z art. 227 § 2 tejże ustawy, który to przepis stanowi, że od zażalenia na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie kosztów sądowych nie pobiera się opłat sądowych, a zatem, a contrario, od innych zażaleń na zarządzenia przewodniczącego należy wpis pobrać (za wyjątkiem art. 220 § 4 ustawy - o czym była mowa wyżej).
W niniejszej sprawie skarżący złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego z 17 marca 2025 r. pozostawiające bez rozpoznania jego wniosek z 31 stycznia 2024 r., wydane na podstawie art. 49 § 2 w zw. z art. 87 § 4 p.p.s.a. Od zażalenia tego nie został uiszczony należy wpis, zatem, mając na uwadze powyższe wywody, sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał stronę do uzupełnienia tego braku.
Zaprezentowanego poglądu nie zmienia fakt, że w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535), wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 233 p.p.s.a., ustawodawca nie wskazał wpisu od zażalenia na zarządzenie przewodniczącego. Niemniej jednak trzeba pamiętać, że Rada Ministrów była upoważniona jedynie do określenia wysokości wpisów. Oznacza to, że brak stosownej regulacji w tym akcie prawnym nie może przesądzać o braku obowiązku uiszczenia takiego wpisu. Obowiązek ten jasno bowiem wynika z przytoczonych przepisów rangi ustawowej, w szczególności art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. Jego wysokość zaś można określić na podstawie art. 233 tej ustawy, przyjmując w tym przypadku, że powinien on być wpisem minimalnym przewidzianym przez ustawę - 100 zł. Tym bardziej, że właśnie taką wysokość wpisu ustawodawca przewidział dla zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych. Analogiczne potraktowanie zarządzenia przewodniczącego z postanowieniem wojewódzkiego sądu administracyjnego wpisuje się w konwencję uregulowań prawnych dotyczących zarządzenia przewodniczącego przyjętych na gruncie p.p.s.a.
W świetle przywołanych okoliczności zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej należało uznać za niezasadne, zaś samo zarządzenie za zgodne z prawem zarówno co do zasady, jak i wysokości.
Biorąc pod uwagę powyższe, stosownie do treści art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.