III FZ 88/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-05
NSApodatkoweWysokansa
podatek od nieruchomościpostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieskarga kasacyjnaprzymus adwokacko-radcowskiodrzucenie środka zaskarżeniaNSAWSA

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA o odrzuceniu zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej, podkreślając obowiązek reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego.

Spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu jej skargi kasacyjnej, argumentując, że sama je sporządziła i podpisała. WSA odrzucił to zażalenie, powołując się na wymóg sporządzenia go przez adwokata lub radcę prawnego zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał to rozstrzygnięcie za słuszne, oddalając zażalenie spółki i podkreślając, że brak profesjonalnej reprezentacji w tym przypadku jest brakiem niepodlegającym konwalidacji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki "M." – sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, które odrzuciło zażalenie spółki na wcześniejsze postanowienie WSA o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2021 r. WSA odrzucił skargę kasacyjną spółki, ponieważ została ona sporządzona i podpisana osobiście przez prezesa zarządu, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego), co jest wymogiem formalnym określonym w art. 194 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Następnie WSA odrzucił zażalenie spółki na to postanowienie, również z powodu niezachowania wymogu profesjonalnej reprezentacji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie spółki na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem NSA, niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej stanowi brak niepodlegający konwalidacji. NSA wskazał, że wymóg ten ma na celu zapewnienie pomocy prawnej i odpowiedniego poziomu merytorycznego środków zaskarżenia, co służy bezpieczeństwu prawnemu i prawidłowości postępowania. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie spółki, uznając postanowienie WSA za zasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a., zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny.

Uzasadnienie

Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej stanowi brak niepodlegający konwalidacji, co skutkuje niedopuszczalnością takiego zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 194 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny. Niezachowanie tego wymogu stanowi brak niepodlegający konwalidacji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis art. 178 stosuje się do zażalenia.

p.p.s.a. art. 49

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Brak, który nie podlega konwalidacji.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 175 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zastosowanie do odesłania zawartego w art. 194 § 4 zd. 2 p.p.s.a.

p.p.s.a. art. 175 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zastosowanie do odesłania zawartego w art. 194 § 4 zd. 2 p.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezachowanie wymogu sporządzenia zażalenia przez adwokata lub radcę prawnego jest brakiem niepodlegającym konwalidacji. Wymóg profesjonalnej reprezentacji służy zapewnieniu bezpieczeństwa prawnego i prawidłowego poziomu merytorycznego środków zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Zażalenie zostało sporządzone i podpisane osobiście przez prezesa zarządu spółki. Sankcja odrzucenia zażalenia stanowi ograniczenie prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej [...] stanowi brak niepodlegający konwalidacji Przepisy formalne zapewniają bezpieczeństwo prawne i przejrzystość postępowania, pełniąc funkcję ochronną dla wszystkich uczestników postępowania i zapewniając bezstronność osiąganą przez jednakowe wymagania formalne stawiane obu stronom procesu. Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu bądź pozbawienie strony instancji odwoławczej.

Skład orzekający

Krzysztof Winiarski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania wymogu reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego w przypadku zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz interpretacja prawa do sądu w kontekście wymogów formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu formalnego postępowania sądowoadministracyjnego, jakim jest przymus adwokacko-radcowski, co jest istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.

Czy prezes spółki może sam napisać skargę kasacyjną? NSA wyjaśnia kluczowy wymóg formalny.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 88/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
I SA/Go 131/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2024-09-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 49; art. 175 § 2 i 3; art. 178; art. 184; art. 194 § 4; art. 197 § 2.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "M." – sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Go 131/24, w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi "M." – sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 14 marca 2024 r., nr SKO-413/182-P/24, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 18 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił zażalenie "M." – sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: skarżąca) na postanowienie tego Sądu z 21 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Go 131/24, w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku tego Sądu z 5 września 2024 r., sygn. akt I SA/Go 131/21, oddalającego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z 14 marca 2024 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia stanowił art. 194 § 4 w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Wymienione orzeczenia, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że 4 grudnia 2024 r. do Sądu wpłynęło zażalenie na postanowienie sporządzone i podpisane osobiście przez prezesa zarządu skarżącej spółki. W ocenie Sądu pierwszej instancji, ponieważ wspomniane zażalenie zostało sporządzone i podpisane osobiście przez prezesa zarządu, należało stwierdzić, że obligatoryjny wymóg formalny z art. 194 § 4 p.p.s.a. nie został dochowany, co powodowało konieczność odrzucenia zażalenia.
Nie zgadzając się z zapadłym orzeczeniem, skarżąca wywiodła zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlegało oddaleniu.
Stosownie do art. 194 § 4 zd. 1 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny (z zastrzeżeniem art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. znajdującego zastosowanie wobec odesłania zawartego w art. 194 § 4 zd. 2 p.p.s.a. – bez wpływu dla sprawy). Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a., co oznacza jego nieusuwalność (postanowienia NSA: z 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; z 8 grudnia 2004 r., OZ 713/04; z 2 października 2012 r., II OZ 832/12; z 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11; z 20 stycznia 2021 r., III FZ 7/21).
Bezsporną w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że prezes zarządu spółki samodzielnie sporządził zarówno skargę kasacyjną, jak i zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim odrzucające skargę kasacyjną wobec niezachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy jej sporządzeniu.
Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu w toczącym się postępowaniu nie doszło do utrudnienia procesu i pozbawienia skarżącej prawa do postępowania kasacyjnego. Wprowadzając w art. 194 § 4 p.p.s.a. (podobnie art. 175 § 1 p.p.s.a.) wymóg sporządzenia środka odwoławczego przez profesjonalnego pełnomocnika, ustawodawca kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie pomocy prawnej ze strony osób posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą, a nadto zapewnieniem prawidłowego poziomu merytorycznego wnoszonego środka zaskarżenia, umożliwiającego dokonanie pełnej kontroli instancyjnej kwestionowanego rozstrzygnięcia w zakreślonym zażaleniem zakresie. Przepisy formalne zapewniają bezpieczeństwo prawne i przejrzystość postępowania, pełniąc funkcję ochronną dla wszystkich uczestników postępowania i zapewniając bezstronność osiąganą przez jednakowe wymagania formalne stawiane obu stronom procesu. Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu bądź pozbawienie strony instancji odwoławczej.
W realiach rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji słusznie zastosował sankcję odrzucenia zażalenia, co czyni kwestionowane orzeczenie zasadnym i zgodnym z przepisami prawa. Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI