III FZ 77/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-23
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od nieruchomościprzywrócenie terminubrak winystarannośćpostępowanie sądoweNSAWSAskarżącyorganzażalenie

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając, że wysłanie skargi na nieaktualny adres z wyszukiwarki internetowej nie jest brakiem winy.

Spółka złożyła skargę na decyzję SKO wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, twierdząc, że nadano ją na nieaktualny adres znaleziony w internecie. WSA odmówił przywrócenia terminu, wskazując, że prawidłowy adres znajdował się na doręczonej decyzji. NSA oddalił zażalenie spółki, potwierdzając, że korzystanie z niezweryfikowanych źródeł informacji i wysyłanie pisma na nieaktualny adres nie stanowi braku winy.

Spółka "M." sp.j. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Warszawie dotyczącą podatku od nieruchomości za 2020 r., jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jako przyczynę uchybienia terminu spółka podała wysłanie skargi na nieaktualny adres SKO, który znalazła w wyszukiwarce internetowej, podczas gdy prawidłowy adres znajdował się na doręczonej jej decyzji oraz innych dokumentach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu, uznając, że spółka ponosi winę za uchybienie, ponieważ nie zachowała należytej staranności przy weryfikacji adresu organu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie spółki, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania braku winy, co oznacza zachowanie szczególnej staranności. Wysłanie pisma na nieaktualny adres, znaleziony w nieoficjalnym źródle, podczas gdy prawidłowy adres był dostępny w oficjalnych dokumentach, nie może być uznane za brak winy. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że spółka nie uprawdopodobniła okoliczności przemawiających za niezawinionym charakterem uchybienia terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wysłanie pisma na nieaktualny adres znaleziony w wyszukiwarce internetowej, podczas gdy prawidłowy adres znajduje się w oficjalnych dokumentach, nie stanowi braku winy strony w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Strona ma obowiązek zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Korzystanie z niezweryfikowanych źródeł informacji, takich jak wyszukiwarki internetowe, zamiast oficjalnych dokumentów (decyzja, pisma organu), nie zwalnia strony z odpowiedzialności za uchybienie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przywrócenie terminu następuje, gdy strona nie dokonała czynności bez swojej winy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 87 § § 1-4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zasady składania wniosku o przywrócenie terminu.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez NSA.

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarżąca ponosi winę za uchybienie terminu do wniesienia skargi. Skarżąca miała dostęp do aktualnych danych adresowych SKO w oficjalnych dokumentach, co czyniło zbędnym poszukiwanie adresu w wyszukiwarce internetowej. Korzystanie z niezweryfikowanych źródeł informacji i wysyłanie pisma na nieaktualny adres nie stanowi braku winy.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej, że wysłanie skargi na nieaktualny adres znaleziony w internecie nie nastąpiło bez jej winy.

Godne uwagi sformułowania

Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Zbędne zatem było poszukiwanie adresu organu w wyszukiwarce internetowej.

Skład orzekający

Jolanta Sokołowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia braku winy w kontekście uchybienia terminu procesowego, zwłaszcza w przypadku korzystania z niezweryfikowanych źródeł informacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu z powodu błędnego adresu, ale zasady dotyczące staranności są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą staranności stron i konsekwencji korzystania z niepewnych źródeł informacji, co jest istotne dla praktyków prawa.

Błąd w internecie kosztował spółkę szansę na sądową ochronę – NSA wyjaśnia, co to znaczy „brak winy”.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 77/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1891/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-10-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 86 § 1, art. 87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "M." . sp.j. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1891/22 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi z wniosku "M." . sp.j. z siedzibą w S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "M." . sp.j. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 września 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1891/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, z wniosku "M." sp.j. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca lub spółka) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w sprawie ze skargi spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO) z dnia 29 czerwca 2022 r., w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r.
W stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 11 sierpnia 2022 r. spółka wniosła skargę na ww. decyzję SKO wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Spółka uzasadniła wniosek o przywrócenie terminu faktem, iż wnosząc skargę w dniu 4 sierpnia 2022 r., została ona nadana w terminie, natomiast 10 sierpnia 2022 r. koperta zawierająca skargę została zwrócona skarżącej z adnotacją "adresat wyprowadził się". Skarga została nadana przez spółkę na nieaktualny adres SKO, gdyż sugerowała się ona wynikiem wyszukiwarki internetowej, w której zawierał się poprzedni adres SKO. W ocenie spółki, nie zawiniła ona w uchybieniu terminu, gdyż to na SKO ciąży obowiązek aktualizowania swoich danych w wyszukiwarce internetowej.
Sąd pierwszej instancji, uznał iż kwestią bezsporną jest to, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi, gdyż decyzja została doręczona skarżącej w dniu 6 lipca 2022 r., a skargę nadano w dniu 11 sierpnia 2022 r. Sąd stwierdził, iż nadanie skargi na nieaktualny adres SKO nie nastąpiło bez winy strony, gdyż aktualne dane adresowe SKO znajdują się w lewym górnym rogu decyzji skierowanej do spółki, na potwierdzeniu odbioru decyzji przez spółkę oraz na wezwaniu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z dnia 17 maja 2022 r., skierowanym do spółki. Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach wykluczony jest brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. W związku z tym Sąd na podstawie art. 86 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi przez spółkę.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie zarzucając naruszenie art. 86 i art. 87 P.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a. § 1 jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 87 § 1 - § 4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§4).
Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie dotrzymania terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 p.p.s.a. zalicza się miedzy innymi chorobę, ale nie każdą, a wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi miało charakter niezawiniony.
Słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że podana przez skarżącą przyczyna niedochowania terminu do wniesienia skargi nie wypełnia znamion braku winy skarżącej. Skarżąca dysponowała bowiem aktualnym adresem SKO, jako że jest on zamieszczony na doręczonej skarżącej decyzji, znajduje się również na innych, wskazanych w zaskarżonym postanowieniu, dokumentach pozostających w dyspozycji skarżącej. Zbędne zatem było poszukiwanie adresu organu w wyszukiwarce internetowej. Jeśli zaś skarżąca zdecydowała się korzystać z innych źródeł informacji, niż wynikające z dokumentów urzędowych (decyzja, pismo SKO), to zupełnie niezasadne jest przypisywanie sobie braku winy w poczynieniu błędnych ustaleń odnośnie do aktualnego adresu SKO.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI