III FZ 713/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
opłata kancelaryjnanależności sądoweumorzeniezwolnienie z opłatpostępowanie sądowoadministracyjneegzekucjaskarżącysytuacja materialnadowody

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające umorzenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, uznając brak wystarczających dowodów na trudną sytuację materialną skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącemu umorzenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, mimo wniosku o zwolnienie. Skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację materialną, co uniemożliwiło ocenę zasadności umorzenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie, potwierdzając, że opłata kancelaryjna podlega uiszczeniu, a jej umorzenie wymaga wykazania nadmiernych trudności lub ciężkich skutków dla dłużnika.

Sprawa dotyczyła zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło umorzenia należności sądowej z tytułu opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Skarżący pierwotnie został wezwany do uiszczenia 100 zł opłaty, a po odmowie zwolnienia z niej, wniósł o umorzenie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną, co uniemożliwiło wiarygodną ocenę wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując sprawę, przypomniał przepisy dotyczące opłat kancelaryjnych za odpisy orzeczeń z uzasadnieniem oraz zasady ich umarzania. Podkreślono, że zgodnie z przepisami, umorzenie opłaty jest możliwe jedynie w przypadku wykazania, że jej ściągnięcie spowodowałoby nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki dla dłużnika lub jego rodziny. Skarżący nie wykazał takiej sytuacji, nie przedkładając wymaganych dokumentów źródłowych. W związku z tym, NSA uznał, że brak było podstaw do umorzenia opłaty kancelaryjnej i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony bez wykazania przez wnioskodawcę, że ściągnięcie należności spowodowałoby nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki, co wymaga przedłożenia stosownych dokumentów.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy prawa (w tym rozporządzenie w sprawie umarzania należności sądowych) wymagają od wnioskodawcy wykazania swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodowej poprzez przedłożenie dokumentów źródłowych. Brak takich dowodów uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 234 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 142 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 229

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie art. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym

rozporządzenie art. 7 § ust. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym

rozporządzenie art. 7 § ust. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów źródłowych, co uniemożliwia umorzenie opłaty kancelaryjnej.

Godne uwagi sformułowania

brak było podstaw do tego, aby umorzyć opłatę kancelaryjną w stosunku do skarżącego nie wykazał że znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do umorzenia opłaty kancelaryjnej ściągnięcie tej należności groziłoby zbyt ciężkimi skutkami

Skład orzekający

Bogusław Dauter

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Procedury związane z opłatami sądowymi, wymogiem wykazywania trudnej sytuacji materialnej przy wnioskach o umorzenie, oraz obowiązkami stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji braku wykazania trudnej sytuacji materialnej przez stronę, a nie ogólnej zasady umarzania opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy rutynowej kwestii opłat sądowych. Brak w niej nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 713/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wr 257/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2021-05-26
III FZ 712/22 - Postanowienie NSA z 2023-02-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 234 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 257/19 w przedmiocie umorzenia należności sądowej w sprawie ze skargi M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 7 listopada 2022 r., III SA/Wr 257/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącemu umorzenia należności sądowej z tytułu opłaty kancelaryjnej, w sprawie ze skargi M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 9 kwietnia 2019 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia wojewódzki sąd administracyjny wskazał, że zarządzeniem z 15 czerwca 2021 r. wezwano skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jej ściągnięcia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący wniósł o zwolnienie z opłaty kancelaryjnej. W związku z prawomocnym ostanowieniem starszego referendarza sądowego z 24 września 2021 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty kancelaryjnej, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z 25 lutego 2022 r., skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 15 czerwca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej.
W związku z nieuiszczeniem ww. opłaty, zarządzeniem z 25 maja 2022 r.
Przewodniczący Wydziału III WSA we Wrocławiu zarządził przymusowe ściągnięcie kwoty opłaty kancelaryjnej. Postanowieniem z 19 lipca 2022 r. Sąd odrzucił zażalenie na ww. zarządzenie. W zażaleniu na ww. postanowienie zgłosił wniosek o zwolnienie z
opłaty za sporządzenie uzasadnienie, które zakwalifikowano jako wniosek o umorzenie należności sądowej. Pismem z 15 września 2022 r. przewodniczący wydziału III wezwał skarżącego do złożenia uzupełniającego oświadczenia i dokumentów źródłowych, obejmujących dane o stanie majątkowym, rodzinnym i uzyskiwanych dochodach oraz o wydatkach związanych z bieżącym utrzymaniem rodziny.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca ogólnikowo oświadczył, że nie posiada stałego źródła dochodów i utrzymuje się pracy dorywczej (nie precyzując nawet, jakiego rodzaju prace dorywcze podejmuje i z jaką częstotliwością) oraz, że osiąga średni dochód miesięczny w wysokości około 800 zł. Nadto przedstawił dane dotyczące wydatków. Nie przedłożył jednak żadnych dokumentów źródłowych potwierdzających prawdziwość przedstawionych informacji. Tym samym wnioskodawca uniemożliwił dokonanie wiarygodnej oceny, że nie dysponuje środkami, z których mógłby uiścić opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł, a ściągnięcie tej należności groziłoby zbyt ciężkimi skutkami.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, zarzucając, że nie został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Skarżący wniósł o uchylenie zarządzenia w całości i zwolnienie z opłaty kancelaryjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jednocześnie art. 142 § 2 p.p.s.a. nakazuje sądowi doręczenie wnioskodawcy odpisu wyroku z uzasadnieniem. Należy przy tym zauważyć, że wniosek strony, o jakim mowa w art. 142 § 2 p.p.s.a. podlega opłacie. Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a. za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się opłatę kancelaryjną. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek o uzasadnienie, po uprzednim wezwaniu do jej uiszczenia. Kwotę należnej opłaty precyzuje natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090), które w § 2 wskazuje, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia pobiera się w kwocie 100 zł.
Zgodnie z art. 229 p.p.s.a. opłata kancelaryjna może zostać umorzona lub rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2003 r. poz. 2194, dalej: "rozporządzenie") należności sądowe mogą być umorzone na wniosek dłużnika w całości lub w części, jeżeli dłużnik wykaże, że z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji, spowodowałoby dla dłużnika lub jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Skarżący, wnioskując o umorzenie opłaty, nie wykazał że znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do umorzenia opłaty kancelaryjnej. W szczególności nie załączył, stosownie do § 7 ust. 3 rozporządzenia, dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego oraz inne, które organ wzywający uzna za niezbędne w danej sprawie (§ 7 ust. 3). Dokumentami, o których mowa w ust. 3, mogą być w szczególności odpisy zeznań podatkowych, informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, informacji o gruntach, wyciągi lub wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, wypisy z rejestrów urzędowych, odpisy aktualnych bilansów, odpisy orzeczeń
alimentacyjnych, zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, nagród, honorariów, emerytur i rent, zasiłków z tytułu ubezpieczenia społecznego, pomocy społecznej lub
bezrobocia oraz innych należności i otrzymywanych świadczeń, a także dotyczące
obciążeń i zobowiązań finansowych, w odniesieniu zaś do osób fizycznych ponadto
informacje lub odpisy wywiadów środowiskowych, rodzinnych, sporządzonych przez
ośrodki pomocy społecznej (§ 7 ust. 4).
Wbrew twierdzeniom skarżącego został on prawidłowo wezwany do przedłożenia w zakreślonym terminie 14 dni oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wraz z niezbędnymi dokumentami (k. 122 akt sądowych), mimo tego, nie uzupełnił wniosku w wystarczającym zakresie. Dlatego, brak było podstaw do tego, aby umorzyć opłatę kancelaryjną w stosunku do skarżącego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI