IV KZ 3/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, uznając wniosek skazanego za spóźniony, mimo jego argumentacji o błędnym liczeniu terminu.
Skazany J.M. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego po upływie 7-dniowego terminu od jego ogłoszenia. Przewodniczący Sądu Okręgowego odmówił sporządzenia uzasadnienia, uznając wniosek za spóźniony. Skazany złożył zażalenie, argumentując, że termin nie obejmuje dni wolnych od pracy i sobót, a także wskazując na błąd obrońcy. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, wyjaśniając zasady obliczania terminów procesowych i podkreślając, że obrońca z urzędu nie miał obowiązku składania wniosku o uzasadnienie, a skazany został prawidłowo pouczony.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego J.M. na zarządzenie Przewodniczącego VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Częstochowie, które odmówiło sporządzenia na piśmie i doręczenia uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2024 r. (sygn. akt VII Ka 815/24). Wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony przez skazanego 11 dni po ogłoszeniu wyroku, co naruszało 7-dniowy termin określony w art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k. Skazany argumentował, że termin nie obejmuje dni wolnych od pracy i sobót, a także wskazywał na błąd obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy, analizując protokół rozprawy apelacyjnej, stwierdził, że skazany i jego obrońca zostali prawidłowo pouczeni o terminie na złożenie wniosku o uzasadnienie oraz o tym, że obrońca z urzędu nie ma obowiązku składania takiego wniosku. Sąd wyjaśnił, że reguła z art. 123 § 3 k.p.k. (przesunięcie terminu, gdy przypada na dzień wolny lub sobotę) ma zastosowanie tylko wtedy, gdy koniec terminu przypada na taki dzień. W tym przypadku, termin należało liczyć od 30 listopada 2024 r. (sobota), a jego koniec przypadał na piątek 6 grudnia 2024 r., co oznaczało, że wniosek złożony 10 grudnia był spóźniony. Sąd Najwyższy podkreślił również, że twierdzenie o braku winy w niedotrzymaniu terminu musi być kategoryczne i uzasadnione, a zaniechanie obrońcy nie zawsze jest podstawą do przywrócenia terminu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek złożony po upływie 7 dni od ogłoszenia wyroku jest spóźniony, a zasady obliczania terminów procesowych, w tym uwzględnianie dni wolnych od pracy i sobót, zostały prawidłowo zastosowane.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że termin 7 dni na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego biegnie od daty ogłoszenia orzeczenia. Reguła z art. 123 § 3 k.p.k. o przesunięciu terminu, gdy przypada na dzień wolny lub sobotę, ma zastosowanie tylko wtedy, gdy koniec terminu przypada na taki dzień. W analizowanej sprawie koniec terminu przypadał na dzień roboczy, a zatem wniosek złożony po terminie był spóźniony. Sąd podkreślił również, że obrońca z urzędu nie miał obowiązku składania wniosku o uzasadnienie, a skazany został prawidłowo pouczony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Przewodniczący VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Częstochowie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 422 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Termin zawity do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego wynosi 7 dni i rozpoczyna bieg od daty ogłoszenia wyroku.
k.p.k. art. 457 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem należy zgłosić w terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia orzeczenia.
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie lub zarządzenie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 422 § § 2a
Kodeks postępowania karnego
Wyjątek od biegu terminu od ogłoszenia orzeczenia, gdy oskarżony jest pozbawiony wolności, nie ma obrońcy i nie był obecny na ogłoszeniu – termin biegnie od doręczenia wyroku.
k.p.k. art. 126
Kodeks postępowania karnego
Termin zawity do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia może być przywrócony w trybie art. 126 k.p.k., o ile niedotrzymanie nastąpiło z przyczyn niezależnych od skazanego.
k.p.k. art. 126 § § 2
Kodeks postępowania karnego
O przywróceniu terminu orzeka organ, przed którym należało dokonać czynności.
k.p.k. art. 123 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin.
k.p.k. art. 123 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Jeżeli koniec terminu przypada na dzień wolny od pracy lub sobotę, czynność można wykonać następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony po upływie ustawowego terminu 7 dni od ogłoszenia wyroku. Reguła z art. 123 § 3 k.p.k. o przesunięciu terminu nie ma zastosowania, gdy koniec terminu przypada na dzień roboczy. Obrońca z urzędu nie miał obowiązku składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Skazany został prawidłowo pouczony o terminach i procedurach.
Odrzucone argumenty
Termin 7 dni na złożenie wniosku o uzasadnienie nie obejmuje sobót i niedziel. Przekroczenie terminu nastąpiło z winy obrońcy z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
„Przewodniczący (…) pouczył strony, że wyrok jest prawomocny, że uzasadnienie na piśmie zostanie sporządzone tylko na wniosek strony złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. „Dotychczasowy obrońca oraz pełnomocnik, wyznaczeni z urzędu nie mają obowiązku sporządzania i podpisywania kasacji” „Jak trafnie wskazano w zaskarżonym zarządzeniu, zasadą jest, że termin zawity do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego wynosi 7 dni i termin ten rozpoczyna swój bieg od daty ogłoszenia wyroku (art. 422 § 1 zd. pierwsze k.p.k.).” „Twierdzenie strony, że wniosek nie został złożony z winy obrońcy, musi mieć charakter kategoryczny i zostać należycie uzasadniony. Nie można bowiem przyjmować, iż każde niewniesienie przez obrońcę określonego pisma procesowego, jest przez niego zawinione w rozumieniu art. 126 § 1 k.p. Takie stanowisko prowadziłoby do rezultatów niepożądanych i nieracjonalnych, w których strona postępowania mogłaby w zasadzie w dowolnym momencie zmienić zdanie co do woli wzruszenia orzeczenia, składając wniosek o przywrócenie terminu z powołaniem się na zaniechanie obrońcy” „Jeżeli koniec terminu przypada na dzień uznany przez ustawę za dzień wolny od pracy lub na sobotę, czynność można wykonać następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.” „Wypada wyjaśnić, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień uznany przez ustawę za dzień wolny od pracy lub na sobotę, czynność można wykonać następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. A zatem, wydłużenie terminu zawitego, w tym przypadku 7-dniowego, następuje tylko wówczas, gdy ostatni dzień na złożenie wniosku (czy też wniesienia środka zaskarżenia), przypadałby na dzień ustawowo wolny od pracy albo w sobotę (która nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy). Zatem jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy albo sobotę, termin upływa dnia następnego, czyli jest przesuwany na najbliższy dzień niebędący ustawowo wolnym od pracy. Innymi słowy, skoro do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin (art. 123 § 1 k.p.k.), to w przypadku skazanego termin ten należało liczyć od dnia 30 listopada 2024 roku (była to sobota), a jego koniec przypadał na dzień 6 grudnia 2024 r. (piątek). Jak wprost wynika z treści art. 123 § 3 k.p.k., przedłużenie terminu następuje tylko wtedy, gdy jego koniec przypada na sobotę albo dzień wolny od pracy.”
Skład orzekający
Andrzej Stępka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów procesowych w postępowaniu karnym, w szczególności dotyczących wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz zasady obliczania terminów z uwzględnieniem dni wolnych od pracy i sobót."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym; zasady obliczania terminów mogą mieć zastosowanie analogiczne w innych postępowaniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej, jaką jest terminowość złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Jest jednak interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe wyjaśnienie zasad obliczania terminów.
“Spóźniony wniosek o uzasadnienie wyroku: kiedy sobota i niedziela naprawdę przesuwają termin?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KZ 3/25 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie J. M. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Częstochowie, z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt VII Ka 815/24, o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 29 listopada 2024 r., w sprawie VII Ka 815/24, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 8 lipca 2024 r., sygn. akt IV K 125/24, uznał oskarżonego J. M. winnym przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i za to skazał go na karę ograniczenia wolności, orzekł również środki karne, rozstrzygnął o kosztach procesu. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, Sąd Okręgowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt VII Ka 815/24, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. W dniu 10 grudnia 2024 r. oskarżony złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu pisemnego uzasadnienia tego wyroku wraz z jego sentencją. Powyższym zarządzeniem Przewodniczącego odmówiono sporządzenia i doręczenie uzasadnienia stwierdzając, że wniosek ten jest spóźniony. Podniesiono, że zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem należy zgłosić w terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia orzeczenia. W niniejszej sprawie ogłoszenie wyroku Sądu odwoławczego nastąpiło w dniu 29 listopada 2024 roku, tymczasem oskarżony złożył wniosek 11 dni po ogłoszeniu tego orzeczenia. Zażalenie na to zarządzenie złożył skazany podnosząc, iż przekroczenie terminu nie nastąpiło z jego winy. Stwierdził, że w sprawie reprezentował go obrońca z urzędu, który powinien w ustawowym terminie złożyć stosowny wniosek, względnie uprzedzić go o ustawowym terminie. Dalej skazany wywiódł – „byłem przekonany, iż termin 7 dni nie obejmuje sobót i niedziel, dlatego też wniosek złożyłem w dniu 10.12.2024 r. Od 29.11.2024 r. do złożenia przeze mnie wniosku do 10.12.2024 r. wypadły 2 soboty i 2 niedziele”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie skazanego nie zasługuje na uwzględnienie. Z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 29 listopada 2024 roku wynika, że oskarżony uczestniczył w niej osobiście, obecny był również jego obrońca z urzędu (k. 166). W protokole tym znajduje się obszerny zapis o pouczeniach udzielonych wówczas przez Sąd stronom. Należy w tym miejscu przytoczyć ich najistotniejszą treść, gdyż świadczy ona wprost o bezzasadności zażalenia, a mianowicie: „Przewodniczący (…) pouczył strony, że wyrok jest prawomocny, że uzasadnienie na piśmie zostanie sporządzone tylko na wniosek strony złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku. (…) Udzielono stronom pouczenia co do terminu i sposobu zaskarżenia kasacją. Pouczono, iż w celu wniesienia kasacji strona powinna w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku złożyć do sądu wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem , po czym w terminie 30 dni od doręczenia może wnieść kasację do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Sądu Okręgowego w Częstochowie. Pouczono, iż kasacja musi być sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego. Strona nieposiadająca obrońcy albo pełnomocnika z wyboru może złożyć wniosek o wyznaczenie obrońcy albo pełnomocnika z urzędu, przy czym w przypadku wniesienia kasacji i jej nieuwzględnienia może zostać obciążona kosztami wynikającymi z ustanowienia obrońcy lub pełnomocnika z urzędu. Dotychczasowy obrońca oraz pełnomocnik, wyznaczeni z urzędu nie mają obowiązku sporządzania i podpisywania kasacji ” (wygrubienie tekstu – SN). Jak trafnie wskazano w zaskarżonym zarządzeniu, zasadą jest, że termin zawity do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego wynosi 7 dni i termin ten rozpoczyna swój bieg od daty ogłoszenia wyroku (art. 422 § 1 zd. pierwsze k.p.k.). Wyjątek stanowi sytuacja, gdy oskarżony jest pozbawiony wolności, nie ma obrońcy i pomimo złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono wyrok, nie był obecny podczas ogłoszenia orzeczenia. Wówczas w myśl dyspozycji art. 422 § 2a k.p.k., siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia biegnie od daty doręczenia oskarżonemu wyroku. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie jednak nie zachodziła. Termin zawity do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia może być przywrócony w trybie art. 126 k.p.k., o ile jego niedotrzymanie nastąpiło z przyczyn od skazanego niezależnych. Może on wówczas w zawitym terminie 7 dni od ustania przeszkody zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, powołując się na dopełnienie czynności, która miała być w terminie wykonana, w postaci złożonego już spóźnionego wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku sądu odwoławczego z uzasadnieniem. Jednak ewentualna kwestia przywrócenia terminu rozpatrywana jest w odrębnym postępowaniu, przy czym w tym przedmiocie orzeka organ, przed którym należało dokonać czynności (art. 126 § 2 k.p.k.). Twierdzenie strony, że wniosek nie został złożony z winy obrońcy, musi mieć charakter kategoryczny i zostać należycie uzasadniony. Nie można bowiem przyjmować, iż każde niewniesienie przez obrońcę określonego pisma procesowego, jest przez niego zawinione w rozumieniu art. 126 § 1 k.p. Takie stanowisko prowadziłoby do rezultatów niepożądanych i nieracjonalnych, w których strona postępowania mogłaby w zasadzie w dowolnym momencie zmienić zdanie co do woli wzruszenia orzeczenia, składając wniosek o przywrócenie terminu z powołaniem się na zaniechanie obrońcy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2025 r., IV KO 133/24, LEX nr 3832510). Na rozprawie w dniu 29 listopada 2024 r. oskarżony został pouczony, że dotychczasowy obrońca z urzędu nie ma obowiązku składać takiego wniosku. Niezależnie od tego, to obowiązkiem skazanego było zwrócić się do dotychczasowego obrońcy, by jednak stosowny wniosek złożył. Przepis art. 123 § 1 k.p.k. reguluje zasady obliczania terminu do złożenia stosownego pisma procesowego i stanowi, że do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin. Z kolei paragraf 3 tego przepisu stwierdza – „ Jeżeli koniec terminu przypada na dzień uznany przez ustawę za dzień wolny od pracy lub na sobotę, czynność można wykonać następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą”. Rzecz jednak w tym, że reguła z art. 123 § 3 k.p.k. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania z przyczyn obiektywnych. Wypada wyjaśnić, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień uznany przez ustawę za dzień wolny od pracy lub na sobotę, czynność można wykonać następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. A zatem, wydłużenie terminu zawitego, w tym przypadku 7- dniowego, następuje tylko wówczas, gdy ostatni dzień na złożenie wniosku (czy też wniesienia środka zaskarżenia), przypadałby na dzień ustawowo wolny od pracy albo w sobotę (która nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy). Zatem jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy albo sobotę, termin upływa dnia następnego, czyli jest przesuwany na najbliższy dzień niebędący ustawowo wolnym od pracy. Innymi słowy, skoro do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin (art. 123 § 1 k.p.k.), to w przypadku skazanego termin ten należało liczyć od dnia 30 listopada 2024 roku (była to sobota), a jego koniec przypadał na dzień 6 grudnia 2024 r. (piątek). Jak wprost wynika z treści art. 123 § 3 k.p.k., przedłużenie terminu następuje tylko wtedy, gdy jego koniec przypada na sobotę albo dzień wolny od pracy. Jeśli z kolei początek biegu terminu przypada na dzień wolny od pracy czy sobotę, dni te są wliczane normalnie do terminu i nie powodują jego przewdłużenia. A zatem, w niniejszej sprawie ostatnim dniem, w którym skazany J. M. mógł skutecznie wnieść wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 29 listopada 2024 r., był piątek 6 grudnia 2024 r. W tej sytuacji Sąd Najwyższy zaskarżone zarządzenie utrzymał w mocy. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI