III FZ 694/25

III FZ 694/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 801/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi C. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 sierpnia 2025 r., nr 2201-IEE.7192.2.228.2025.DK w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z 5 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 801/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Organ") z 25 sierpnia 2025 r. w sprawie ze skargi C. P. (dalej: "Skarżący") w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
W skardze na postanowienie Organu z 25 sierpnia 2025 roku w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie zaskarżonego aktu w całości, gdyż jego zdaniem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że jest w podeszłym wieku, a jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura obciążona przedmiotową egzekucją, zaś długotrwałość postępowania wywołuje w jego sytuacji skutki dalece odmienne, niż w przypadku osób w sile wieku. Skarżący podniósł ponadto, że zaskarżone postanowienie obarczone jest istotnym błędem, gdyż mimo braku zaskarżenia przez przeważającą część wierzycieli, Organ nie uwzględnił uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu egzekucji w zakresie większej części wierzytelności, co ma zasadnicze znaczenie dla sytuacji dłużnika.
Jak wskazał Sąd I instancji, zaskarżone postanowienie Organu uchyla postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie zakończenia łącznego prowadzenia egzekucji do majątku zobowiązanego i umarza postępowanie. Jest to zatem zdaniem Sądu akt, który nie stwierdza, ani nie tworzy po stronie skarżącego obowiązków nadających się do egzekucji, nie określa ono obowiązku uiszczenia konkretnej kwoty, nie kreuje więc obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym przez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego.
Pismem z 19 listopada 2025 r. Skarżący złożył zażalenie na przedmiotowe postanowienie Sądu pierwszej instancji. Skarżący w uzasadnieniu zażalenia wskazał, że postanowieniem z 25 sierpnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku uchylił postanowienie o umorzeniu egzekucji prowadzonej z jego emerytury, co w wprost wpływa na jego sytuację majątkową, albowiem świadczenie emerytalne jest pomniejszane o kwotę zajętą w toku egzekucji. Podniósł, że wykonanie tego postanowienia skutkuje nałożeniem na niego obowiązku zapłaty, przejawiającego się obniżeniem emerytury o kwotę (...) zł.
Skarżący wniósł o uchylenie i zmianę zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, a także o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W punkcie wyjścia odnotować należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, wykonania nałożonych na adresata obowiązków lub przyznanych praw. Wykonanie aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania.
Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wstrzymać wykonanie tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu polega więc na wstrzymaniu skutków prawnych, które on wywołuje, związanych z ustaleniem praw i obowiązków strony postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie, które uchyla postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie zakończenia łącznego prowadzenia egzekucji do majątku zobowiązanego i umarza postępowanie nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania. Postanowienie to nie należy do grupy aktów administracyjnych zobowiązujących lub ustalających dla ich adresata nakazu powinnego zachowania. Nie jest to również akt, na podstawie którego podmiot zyskuje uprawnienia. Nie nakłada też na Skarżącego żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Zatem, jako że nie posiada przymiotu wykonalności, nie należy do grupy aktów administracyjnych, do których ma zastosowanie instytucja wstrzymania wykonania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a.
W nawiązaniu do złożonego w zażaleniu wniosku o przyznanie pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że sprawa dotycząca przyznania Skarżącemu prawa pomocy pozostaje w toku (sygn. akt I SPP/Gd 234/25), w związku z powyższym wniosek Skarżącego w tym przedmiocie pozostaje bezprzedmiotowy do czasu jej rozstrzygnięcia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.