III FZ 667/25

III FZ 667/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 października 2025 r. sygn. akt I SA/Lu 245/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 27 lutego 2025 r. nr 0601-IEW.4120.3.2024.20 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia 1) oddalić zażalenie, 2) sprostować oczywistą omyłkę pisarską w sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 października 2025 r. sygn. akt I SA/Lu 245/25 w ten sposób, że w miejsce błędnego numeru zaskarżonej decyzji "0601-IEW.1.4120.3.2024.20" wpisać prawidłowy numer "0601-IEW.4120.3.2024.20".
Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 października 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 245/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi S. S. (dalej: strona, skarżący) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 27 lutego 2025 r., wydanej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że nie została przedstawiona żadna argumentacja, która pozwalałaby przyjąć, by uiszczenie kwoty, wynikającej z zaskarżonej decyzji, wiązać się miało z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji majątkowej skarżącego. Bez przedłożenia żadnych dokumentów, bez pełnego obrazu sytuacji finansowo-majątkowej Sąd I instancji nie był w stanie ocenić, czy ewentualna egzekucja kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji jest w stanie zagrozić sytuacji finansowej skarżącego.
Posiłkując się danymi wynikającymi z postępowania o przyznanie skarżącemu prawa pomocy WSA w Lublinie zaznaczył, że skarżący aktualnie pracy nie posiada, poszukuje jej, zatem aktualnie nie może być mowy o egzekucji z wynagrodzenia za pracę. W uzasadnieniu wniosku wykazuje również brak nieruchomości, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych, zatem również takich w przypadku strony nie obejmie ewentualna egzekucja. W ocenie Sądu I instancji trudno zatem w przedstawionej sytuacji zasadnie wywodzić o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody przez ewentualną egzekucję czy też trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie wskazuje bowiem żadnych składników majątkowych będących w jego posiadaniu (ruchomych, nieruchomych), z których mogłaby być ona prowadzona wyrządzając ww. skutki.
Pismem z 19 listopada 2025 r. skarżący wystąpił z zażaleniem na powyższe postanowienie, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez zastosowanie przez Sąd dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów poprzez pominiecie okoliczności, że skarżący wniósł skargę od decyzji nakładającej na niego zobowiązanie rzędu 600.000,00 zł, nadto z tego tytułu wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w administracji, skarżącemu zajęto znaczną część pobieranego przez niego zasiłku chorobowego,
2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy skarżący w szczególności poprzez złożone w związku z ubieganiem się o zwolnienie z kosztów sądowych dokumenty wykazał zaistnienie przesłanek warunkujących uwzględnienie tego wniosku.
Nadto, w związku ze zmianą sytuacji skarżącego w stosunku do momentu pierwotnego złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz w celu usunięcia ewentualnych wątpliwości Sądu co do sytuacji finansowo - majątkowej skarżącego, wniesiono o przeprowadzenie dowodów z załączonych do zażalenia: wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego małżonki za ostatnie 3 miesiące na okoliczność: ustalenia sytuacji finansowo - majątkowej skarżącego oraz ustalenia, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowić będzie poważne zagrożenie dla materialnego bytu rodziny skarżącego i może skutkować popadnięciem w niedostatek.
Formułując powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 27 lutego 2025 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczającym złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia czy wręcz samo sparafrazowanie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy. Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji.
Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (postanowienie NSA z 20 maja 2008 r. I FZ 229/08).
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji organu uznając, że skarżący nie wykazał, że w jego przypadku wystąpiła którakolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie jest prawidłowa.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że argumentacja przedstawiona na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie obrazuje pełnej sytuacji majątkowej skarżącego. Oceny tej nie zmieniają również wyciągi z rachunków bankowych dołączone do zażalenia. Sama okoliczność, że skarżący ponosi aktualnie liczne wydatki (w tym komercyjne np. na treningi piłkarskie syna) nie przesądza jeszcze o ryzyku wynikającym z braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dokumentacja przedłożona w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania ma wskazywać na pełną sytuację finansową tj. musi uwzględniać nie tylko zobowiązania finansowe, ale również wszelkie informacje o posiadanym majątku zarówno skarżącego, jak i osób współtworzących z nim gospodarstwo domowe. Przykładowo, jak wynika z uzasadnienia zażalenia, żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą. Prowadzenie aktywnej działalności gospodarczej niewątpliwie rzutuje na ocenę możliwości finansowych skarżącego i jego rodziny, a wyjaśnień w tym zakresie (w tym obejmujących ewentualny majątek i oszczędności żony) zabrakło w argumentacji wniosku skarżącego. Bez znaczenia pozostaje okoliczność wynikła na tle postępowania o przyznanie prawa pomocy, iż skarżący wraz z żoną mają rozdzielność majątkową. Rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego określa status majątkowy małżonków, nie wpływa natomiast na ich wzajemne obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego członków rodziny (por. postanowienie NSA z: 17 grudnia 2024 r., sygn. akt I GZ 417/24; 11 września 2025 r., sygn. akt I GZ 323/25).
Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 kwietnia 2012 r., I FZ 66/12, wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu uzasadniać mogą konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, a nie sama aktualna sytuacja majątkowa, w której znajduje się strona, czy też oderwana od tej sytuacji wysokość kwoty objętej zaskarżoną decyzją. Słusznie zatem WSA w Lublinie wskazał, że skoro skarżący nie wskazuje na żadne składniki majątkowe będące w jego posiadaniu i podnosi fakt bycia bezrobotnym, to powoduje trudności w stwierdzeniu, w czym konkretnie miałoby się przejawiać teraz niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Wskazać przy tym należy, że braki wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie mogą być uzupełnione w zażaleniu, natomiast – jak wskazano powyżej – na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej wraz z dokumentami uzasadniającymi rzeczywiste możliwości finansowe strony. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi.
Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji.
Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji (art. 156 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 166 p.p.s.a. powyższy przepis znajduje odpowiednio zastosowanie do postanowień. W niniejszej sprawie w sentencji zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał błędny numer zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie.
W związku z powyższym zaistniała potrzeba sprostowania sentencji zaskarżonego postanowienia, o czym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 166 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.