Orzeczenie · 2026-03-31

III FZ 641/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-31
NSAAdministracyjneWysokansa
grzywnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiprzekroczenie terminuorgan administracjiskarżącyzażalenieNSAWSAkoszty postępowania

Sprawa dotyczyła zażalenia Skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, które wymierzyło Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 300 zł za nieprzekazanie skargi do sądu administracyjnego w ustawowym terminie. Skarżący uznał tę kwotę za symboliczną i nieproporcjonalną do możliwości finansowych organu oraz stopnia naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie WSA i wymierzył Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 1000 zł. Sąd uznał, że grzywna w wysokości 300 zł nie spełniała wystarczająco celów dyscyplinujących i prewencyjnych, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ dopuścił się podobnego naruszenia wcześniej, za co został już ukarany. NSA podkreślił, że organy administracji publicznej powinny dawać przykład przestrzegania prawa i dopełniać najwyższej staranności w realizacji obowiązków procesowych. Stwierdzono znaczne przekroczenie terminu (3 miesiące) na przekazanie skargi, a argumentacja organu dotycząca przyczyn opóźnienia była niejednokrotnie wewnętrznie niespójna. NSA uznał, że wysokość grzywny powinna być adekwatna do ciężaru przewinienia i rozmiaru przekroczenia terminu, a nie zależeć od potencjalnej skuteczności skargi. W konsekwencji, NSA podwyższył grzywnę do 1000 zł, zasądził od Wójta Gminy na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania oraz zarządził zwrot wpisu od zażalenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie podwyższenia grzywny nałożonej na organ administracji za naruszenie obowiązków procesowych, zwłaszcza w kontekście powtarzających się naruszeń i konieczności zapewnienia prewencyjnego charakteru sankcji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nieprzekazania skargi do sądu administracyjnego w terminie, ale zawiera ogólne zasady dotyczące staranności organów i funkcji grzywny.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wysokość grzywny wymierzonej organowi za nieprzekazanie skargi do sądu administracyjnego w ustawowym terminie jest adekwatna do stopnia przewinienia i spełnia cele prewencyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, grzywna w wysokości 300 zł była nieadekwatna i nie spełniała celów prewencyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny podwyższył ją do 1000 zł.

Uzasadnienie

NSA uznał, że grzywna 300 zł była zbyt niska, zwłaszcza że organ dopuścił się podobnego naruszenia wcześniej. Podkreślono obowiązek organów administracji do najwyższej staranności procesowej i konieczność zapewnienia prewencyjnego charakteru sankcji.

Czy okoliczności wskazane przez organ (omyłka, wprowadzenie w błąd co do wycofania skargi, stres pracownika) mogą usprawiedliwiać przekroczenie terminu do przekazania skargi do sądu administracyjnego?

Odpowiedź sądu

Nie, te okoliczności nie znoszą odpowiedzialności organu za przekroczenie terminu, choć mogą wpływać na miarkowanie wysokości grzywny.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że problemy organizacyjne czy błędy pracowników nie stanowią usprawiedliwienia dla przekroczenia terminu. NSA potwierdził, że choć przyczyny mogą rzutować na wysokość grzywny, nie zwalniają organu z obowiązku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w całości i wymierzył Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 1000 zł.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 55 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy.

p.p.s.a. art. 54 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do sądu administracyjnego w terminie 30 dni.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 64 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 232 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o zwrocie wpisu od zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niska wysokość grzywny wymierzonej przez WSA była nieadekwatna do stopnia przewinienia organu. • Poprzednia kara grzywny nałożona na ten sam organ za podobne naruszenie nie spełniła funkcji wychowawczej ani prewencyjnej. • Organ administracji publicznej powinien dawać przykład przestrzegania prawa i dopełniać najwyższej staranności w realizacji obowiązków procesowych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wójta dotycząca przyczyn opóźnienia była wielowątkowa i niejednokrotnie wewnętrznie niekoherentna. • Przekazanie skargi do sądu przed rozpoznaniem wniosku o grzywnę nie zwalnia organu z odpowiedzialności za przekroczenie terminu. • Potencjalna niedopuszczalność skargi nie może wpływać na możliwość wymierzania grzywny w wymiarze symbolicznym.

Godne uwagi sformułowania

organy - jako osoby znające prawo – winni dawać przykład jego przestrzegania • organ jako element aparatu państwowego obowiązany jest do dopełniania najwyższej staranności w realizacji obowiązków procesowych • czynność, o której mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., ma charakter procesowy i stanowi gwarancję procesowej realizacji prawa do sądu • art. 54 § 1, 1a i 2 p.p.s.a. statuują bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli legalności działania organu przez sąd administracyjny • nie należy przy tym tracić z pola widzenia, że tożsame działanie organu, w odniesieniu do tej samej osoby i innej skargi, było powodem nałożenia odrębnej grzywny

Skład orzekający

Krzysztof Winiarski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie podwyższenia grzywny nałożonej na organ administracji za naruszenie obowiązków procesowych, zwłaszcza w kontekście powtarzających się naruszeń i konieczności zapewnienia prewencyjnego charakteru sankcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieprzekazania skargi do sądu administracyjnego w terminie, ale zawiera ogólne zasady dotyczące staranności organów i funkcji grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy egzekwują obowiązki procesowe od organów administracji i jak ważna jest konsekwencja w stosowaniu sankcji, nawet jeśli pierwotna kara wydaje się symboliczna.

Grzywna dla Wójta: NSA podnosi karę za opieszałość w sądzie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst