III FZ 634/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-19
NSApodatkoweŚredniansa
podatek od środków transportowychprzywrócenie terminuuzasadnienie wyrokubrak winyCOVID-19kwarantannasamoizolacjapostępowanie sądoweNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu przez likwidatora.

Skarżąca spółka w likwidacji wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA, powołując się na konieczność samoizolacji z powodu kontaktu żony z osobą zakażoną COVID-19. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając brak uprawdopodobnienia braku winy. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania braku winy, czego w tym przypadku nie uczyniono.

Przedmiotem sprawy było zażalenie spółki I. [...] sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Spółka wnosiła o przywrócenie terminu, twierdząc, że jej likwidator musiał poddać się samoizolacji z powodu kontaktu żony z osobą zakażoną COVID-19. Sąd pierwszej instancji uznał, że likwidator nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, co było podstawą do odmowy przywrócenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana tylko wtedy, gdy strona nie dokonała czynności procesowej bez swojej winy. W niniejszej sprawie likwidator nie przedłożył wystarczających dowodów na uprawdopodobnienie braku winy, takich jak dokumentacja medyczna czy potwierdzenie kontaktu z inspekcją sanitarną. Samo powołanie się na samoizolację, bez jej faktycznego uprawdopodobnienia, nie było wystarczające do uwzględnienia wniosku. NSA zaznaczył, że choć samoizolacja w okresie pandemii może być podstawą do przywrócenia terminu, każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny, a w tym konkretnym przypadku brak było wystarczających dowodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania braku winy. Samo powołanie się na samoizolację, bez odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność działania, nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do rozpoznania zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu w pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia sądu pierwszej instancji, od których przysługuje zażalenie, są zaskarżalne do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie wnosi się do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem sądu, który wydał zaskarżone postanowienie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 87

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem należy także dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. art. 4 § 6

Określa obowiązek kwarantanny dla osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe z osobą zakażoną.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. art. 4 § 7

Wyłącza spod obowiązku kwarantanny osoby zaszczepione lub te, które były poddane izolacji w ciągu ostatnich 6 miesięcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu przez likwidatora. Niewystarczające dowody przedstawione przez stronę na poparcie wniosku o przywrócenie terminu.

Odrzucone argumenty

Konieczność samoizolacji z powodu kontaktu z osobą zakażoną COVID-19 jako podstawa do przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja przywrócenia terminu ma na celu wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę postępowania. Skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu procesowego w kontekście pandemii COVID-19 oraz wymogów dowodowych w zakresie uprawdopodobnienia braku winy."

Ograniczenia: Każdy przypadek przywrócenia terminu jest oceniany indywidualnie w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych i przedstawionych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z pandemią COVID-19 i jej wpływem na terminy sądowe, co było istotne dla wielu stron postępowań w tamtym okresie.

Czy samoizolacja z powodu COVID-19 zawsze usprawiedliwia uchybienie terminowi sądowemu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 634/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Dalkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od środków transportowych
Sygn. powiązane
I SA/Kr 1217/21 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-10-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 86 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 19 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1217/21 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi I. [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2021 r., nr: [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2016 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1.1. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1217/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 28 października 2021 r. w sprawie ze skargi I. [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. ("Skarżąca", "Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2021 r., w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej podatku od środków transportowych po wznowieniu postępowania za 2016 r.
W dniu 9 grudnia 2021 r. J. B. (dalej: "Likwidator"), likwidator spółki, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 28 października 2021 r., załączając do wniosku kserokopie badań laboratoryjnych oraz zaświadczenie o objęciu kwarantanną od 5 grudnia do 14 grudnia 2021 r. zwolnienie lekarskie. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że w okresie od doręczenia w dniu 19 listopada 2021 r. sentencji wyroku do 26 listopada 2021 r. tj. upływu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 28 października 2021 r. jego żona miała w pracy bezpośredni kontakt z wirusem Covid-19, co powodowało konieczność zachowania izolacji przez cała rodzinę. Sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu uzasadniając, że likwidator nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
1.2. Na powyższe postanowienie likwidator wniósł zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
2.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
2.2. Instytucja przywrócenia terminu ma na celu wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę postępowania zobowiązaną do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ponadto w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem należy także dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie.
Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu można wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się w orzecznictwie m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 21 lipca 2022 r., sygn akt III OZ 447/2, CBOIS).
2.3. W grudniu 2021 r. obowiązkowej kwarantannie nie podlegały osoby współzamieszkujące z osobą skierowaną na test diagnostyczny w kierunku SARS-CoV-2 w okresie oczekiwania na wynik tego testu. W przypadku dodatniego wyniku testu u tej osoby, osoby z nią współzamieszkujące są obejmowane kwarantanną, a kwarantanna osoby badanej przekształca się w izolację. O obowiązku poddania się kwarantannie takich osób mówi § 4 ust. 6 - 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 512 i 546) w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii.
Z treści § 4 ust. 6 tego rozporządzenia wynika, że osoba prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z osobą, u której stwierdzono zakażenie wirusem SARS-CoV-2 lub z nią zamieszkująca, od dnia uzyskania przez osobę, u której stwierdzono zakażenie wirusem SARS-CoV-2, pozytywnego wyniku testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2, jest obowiązana poddać się kwarantannie trwającej do upływu 7 dni od dnia zakończenia izolacji osoby, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe lub zamieszkuje. Należy jednak wskazać, że na podstawie § 4 ust. 7 obowiązku, o którym wyżej mowa, nie stosuje się do osób zaszczepionych przeciwko COVID-19 oraz osób, które były poddane izolacji w warunkach domowych, izolacji albo hospitalizacji z powodu zakażenia wirusem SARS-CoV-2, nie później niż 6 miesięcy od dnia uzyskania przez osobę, u której stwierdzono zakażenie wirusem SARS-CoV-2, o której mowa w ust. 6, pozytywnego wyniku testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2.
2.4. W przedmiotowej sprawie likwidator nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Nie przedłożył do akt sprawy żadnych dokumentów stanowiących dostateczny środek uprawdopodobnienia niemożności działania, nie wykazał, że z uwagi na objawy kontaktował się z lekarzem w celu uzyskania skierowania na test diagnostyczny np. pod kątem COVID-19, albo że kontaktował się z inspekcją sanitarną w tej sprawie. Powoływał się jedynie na samoizolację, ale jej fakt ani powód nie został niczym potwierdzony, a nawet uprawdopodobniony. Sam likwidator nie miał bezpośredniego kontaktu z osobą chorą, toteż powoływanie się na zalecenia przedstawione na stronie rządowej jest bezpodstawne, ponieważ dotyczą one innej sytuacji w której był likwidator. Likwidator nie podjął żadnych kroków w celu skontaktowania się z lekarzem, chociaż twierdził, że miał objawy chorobowe i źle się czuł. We wniosku o przywrócenie terminu załączył jedynie skierowanie jego syna na kwarantannę, jednakże nie obejmowała ona skarżącego.
2.5. W orzecznictwie samoizolacja w warunkach pandemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2 uznawana jest za przesłankę przewrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, jednakże każdy taki przypadek rozpatrywany jest odrębnie w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i nie sposób wyprowadzać w tym zakresie generalnych wniosków. W niniejszej sprawie nie można było uznać ażeby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dokonał wadliwej oceny, że likwidator nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy.
2.6. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI