III FZ 614/22

III FZ 614/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 178, art. 180, art. 194 § i § 2, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SPP/Wa 244/22, w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 marca 2022 r., nr 1401-IEW3.4251.7.2022.BF, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SPP/Wa 244/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając jako sąd drugiej instancji, odrzucił sprzeciw Z. sp. z o.o. z siedzibą w G. od zarządzenia starszego referendarza sądowego tego sądu z 29 czerwca 2022 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w sprawie zarejestrowanej pod sygn. III SA/Wa 1132/22.
W uzasadnieniu postanowienia WSA w Warszawie wskazał, że mimo prawidłowego wezwania skarżącej do złożenia wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPPr, nie dokonano czynności procesowej w wyznaczonym terminie. Powyższe skutkowało wydaniem przez starszego referendarza sądowego zarządzenia z 29 czerwca 2022 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, którego odpis wraz z uzasadnieniem skarżąca odebrała 4 lipca 2022 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej 14 lipca 2022 r. od wskazanego zarządzenia spółka wniosła sprzeciw.
W wyniku kontroli formalnej wniesionego środka zaskarżenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że wskazany sprzeciw skarżąca wniosła 3 dni po upływie ustawowego terminu, co uzasadniało zastosowanie sankcji jego odrzucenia na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Na postanowienie z 25 sierpnia 2022 r. skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc, że zostało wydane w sposób wadliwy, gdyż złożyła sprzeciw od zarządzenia w terminie. Podkreśliła, że zarządzenie zostało jej doręczone faktycznie 7 lipca 2022 r., a sprzeciw wniosła 14 lipca 2022 r., czyli w terminie 7 dni od jego otrzymania. Spółka wskazywała, że od 2002 r. wynajmuje pomieszczenie w pensjonacie od osoby trzeciej na potrzeby prowadzenia biura zarządu spółki, a wezwanie mogło nie zostać doręczone spółce, lecz pozostawione u innego odbiorcy, czego skarżąca nie jest w stanie zweryfikować.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega odrzuceniu.
W myśl art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni liczonych od doręczenia odpisu postanowienia.
Jak wynika z akt sprawy, przesyłka sądowa zawierająca odpis kwestionowanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 sierpnia 2022 r. została odebrana przez skarżącą 29 sierpnia 2022 r. (k. 25), co znajduje potwierdzenie w systemie elektronicznym śledzenia przesyłek pocztowych. Zażalenie na ww. postanowienie skarżąca nadała w urzędzie pocztowym 7 września 2022 r., a zatem 2 dni po upływie 7-dniowego terminu, o którym mowa powyżej.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżąca dokonała czynności procesowej wniesienia środka zaskarżenia z uchybieniem zakreślonego ustawowo terminu, toteż już z tej przyczyny zażalenie należało odrzucić jako spóźnione.
Niezależnie od powyższego, zażalenie wniesione w sprawie podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy, który w ramach powierzonych czynności posiada kompetencje sądu. Na mocy art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzenia w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, o którym mowa w art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (podobnie jak w przypadku postanowień wskazanych w pkt 7 i 8 tego przepisu), strona może wnieść sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 7 dni liczonych od doręczenia zarządzenia. Po myśli art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o zmianie zaskarżonego zarządzenia (postanowienia) referendarza sądowego albo jego utrzymania w mocy. W omawianym przypadku nie zachodzi skutek anulacyjny kwestionowanego rozstrzygnięcia, a rozpoznający sprzeciw sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Wyjątek od powyższej reguły wprowadza art. 258 § 4 p.p.s.a. przewidujący w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywanie czynności wyszczególnionych w § 2 tego przepisu przez sąd (nie zaś referendarza sądowego). Tylko w takiej sytuacji sąd rozpoznaje sprawę w ramach pierwszej instancji z możliwością poddania rozstrzygnięcia kontroli instancyjnej w drodze zażalenia (art. 258 § 4 in fine p.p.s.a.).
Wypadkowa przywołanych regulacji pozwala na wyprowadzenie twierdzenia, że w przypadku spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi po 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), nieprzewidującym prawa strony do wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na jego podstawie. W zmienionym stanie prawnym zarówno w art. 194 § 1 p.p.s.a., jak i żadnym innym przepisie tej ustawy, ustawodawca nie zawarł podstawy prawnej wnoszenia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w razie merytorycznej kontroli sprzeciwu czy art. 259 § 2 p.p.s.a. w przypadku jego odrzucenia wobec kwestii formalnych. Zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w postępowaniu wpadkowym w ramach prawa pomocy przysługuje jedynie w przypadku, o którym mowa w art. 258 § 4 p.p.s.a.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżącej nie przysługiwało uprawnienie do zaskarżenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 sierpnia 2022 r., sąd ten zobowiązany był zastosować sankcję z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i zażalenie odrzucić. Sąd pierwszej instancji nie wychwycił zaistniałego uchybienia i nie zastosował ww. sankcji mimo występowania ku temu przesłanek procesowych, błędnie pouczając stronę o przysługującym prawie wniesienia zażalenia na wskazane rozstrzygnięcie, a następnie zażalenie takowe przekazując do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.