III FZ 61/26

III FZ 61/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Sz 514/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2025-10-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 219 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 października 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 514/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi D. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 4 lipca 2025 r. nr 3201-IOD1.4102.22.2025.5 w przedmiocie kary porządkowej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 22 października 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 514/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę D. T. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie w przedmiocie nałożenia kary porządkowej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a."
Odrzucając skargę WSA w Szczecinie wyjaśnił, że skarżąca została pisemnie wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wezwanie sądowe zostało doręczone 8 października 2025 r. pełnomocnikowi pocztowemu skarżącej. Zawierało pouczenie, że jego niewykonanie w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi. Skarżąca w zakreślonym terminie nie uiściła wpisu od skargi. Brak fiskalny skargi został uzupełniony dopiero 16 października 2025 r. Natomiast termin 7 dni na wykonanie wezwania sądowego upływał z dniem 15 października 2025 r. i nie był to dzień ustawowo wolny od pracy (środa). W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie wykonała wezwania sądowego, bowiem wpis od skargi został zapłacony po upływie zakreślonego, ustawowego terminu.
Skarżąca wystąpiła z zażaleniem na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. W treści zażalenia wskazano, że opłatę dokonano w dniu 15 października 2025 r. w późnych godzinach wieczornych, natomiast z powodów technicznych, systemowych banku data księgowania pojawia się jako dzień 16 października 2025 r. Skarżąca wystąpiła ponadto z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty sądowej podnosząc, że wystąpiła do Banku o potwierdzenie wprowadzenia zlecenia płatności w dniu 15 października 2025 r. i oczekuje na stosowny dokument.
Zarządzeniem z 18 listopada 2025 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I WSA w Szczecinie wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty sądowej zostanie przedłożony sędziemu sprawozdawcy po rozpoznaniu zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Dzień po wniesieniu zażalenia skarżąca uzupełniła środek zaskarżenia poprzez wystąpienie z wnioskiem dowodowym tj. dokumentami przysłanymi skarżącej z X. S.A. Z potwierdzeń wykonania przelewu podpisanych przez pracownika banku wynika, że skarżąca wykonała przelew ze swojego rachunku bankowego na rachunek WSA w Szczecinie (przelew Elixir), zawierając w tytule przelewu sygnaturę akt sprawy z opisem "opłata od skargi" w kwocie 100,00 zł. Na potwierdzeniu wykonania przelewu wskazano następujące daty: "Data przekazania: 15-10-2025 r.", "Data księgowania: 16-10-2025 r."
WSA w Szczecinie wystąpił do X. S.A. o wyjaśnienie: w jakiej dacie D. T. złożyła zlecenie zapłaty kwoty 100 zł z tytułu wpisu od skargi; w jakiej dacie to zlecenie zostało przyjęte przez Bank; czy w dacie przyjęcia tego zlecenia były środki w kwocie 100 zł na rachunku bankowym; czy w dniach 15 i 16 października 2025 r. po stronie Banku były jakiekolwiek przeszkody systemowo - techniczne w odniesieniu do dokonywania przelewów.
Pismem z 17 grudnia 2025 r. Bank odmówił udzielenia Sądowi informacji objętych tajemnicą bankową.
W zarządzeniu z 28 stycznia 2026 r. sędzia sprawozdawca przedstawiła argumentację w odpowiedzi na nowe okoliczności wynikające z zażalenia skarżącej i odpowiedzi banku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Z zastrzeżeniem wypadków wymienionych w § 2 i § 3 przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Przepis § 3 stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu, jeżeli pomimo wezwania nie zostanie uiszczony należny wpis.
Natomiast zgodnie z art. 219 § 2 zd. 1 p.p.s.a. opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, ponieważ uznał, że została ona opłacona z uchybieniem wymaganego terminu, tj. w dniu 16 października 2025 r. Informację te Sąd ustalił na podstawie dokumentu elektronicznego polecenia przelewu, znajdującego się na k. 30 akt sądowych. Z dokumentu tego wynika, że rachunek bankowy skarżącej został obciążony z tytułu opłaty od skargi w dniu 16 października 2025 r. Tożsama data wskazana jest również jako data autoryzacji, data rozrachunku oraz data przetworzenia przelewu. Co jednak istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, skarżąca przedłożyła potwierdzenie wykonania przelewu w X. S.A. (k. 60 i 61 akt sądowych). Z dokumentu tego wynika jednoznacznie, że przekazanie przelewu bankowego w sprawie nastąpiło w dniu 15 października 2025 r., zaś jego księgowanie w dniu 16 października 2025 r.
Podkreślenia przy tym wymaga, że ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że momentem mającym znaczenie dla oceny daty uiszczenia opłaty sądowej przelewem jest moment złożenia dyspozycji przez stronę, a nie dzień realizacji przelewu (czyli zaksięgowania wpłaconej kwoty pieniężnej na rachunku bankowym zleceniodawcy). Przy uiszczeniu opłaty przelewem decyduje data złożenia przez stronę zlecenia dokonania przelewu w banku lub instytucji uprawnionej do przyjmowania zleceń, pod warunkiem, że w tej dacie, a przynajmniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty istniało pokrycie tej kwoty na rachunku strony. Nie ma wówczas znaczenia to, kiedy bank lub instytucja finansowa faktycznie wykonała polecenie przelewu (por. postanowienie NSA z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III FZ 731/21). Celem uznania, iż datą istotną dla stwierdzenia, że wpis został uiszczony w terminie, jest data zlecenia przelewu, a nie data jego wykonania przez bank zlecającego, jest uniknięcie zamknięcia drogi sądowej w sytuacji, gdy podmiot dokonał wszystkich zależnych od siebie czynności w celu wykonania wezwania w terminie, zaś faktyczna realizacja płatności nastąpiła po terminie z przyczyn leżących wyłącznie po stronie banku (głównie ze względu na odgórnie określone pory realizacji przelewów). W takim przypadku przyjęło się uważać, że złożenie polecenia przelewu w terminie oznacza wypełnienie wezwania w terminie, jeśli strona posiadała w momencie składania zlecenia (lub najpóźniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty) odpowiednie środki na rachunku na pokrycie tej opłaty, a przelew został rzeczywiście zrealizowany (por. postanowienia NSA: z 6 września 2018 r., sygn. akt I FZ 134/18; z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt I FZ 130/19; z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II OZ 742/24).
Dopełnieniem powyższych poglądów, skutkującym nadaniem wykładni art. 219 § 2 p.p.s.a. kompleksowego charakteru, jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale siedmiu sędziów tego Sądu z 22 stycznia 2018 r., sygn. akt I FPS 3/17, dotyczące kwestii uiszczenia opłaty sądowej na rachunek bankowy za pośrednictwem innego niż bank lub Poczta Polska S.A. podmiotu, działającego na podstawie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1572 ze zm.). Zgodnie z tezą przywołanej uchwały w przypadku uiszczania opłaty sądowej na rachunek bankowy właściwego sądu administracyjnego, stosownie do art. 219 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. za pośrednictwem krajowej instytucji płatniczej w rozumieniu ww. ustawy o usługach płatniczych dzień przekazania środków pieniężnych tej instytucji lub jej agentowi jest równoznaczny z dniem uiszczenia opłaty, o ile doszło do uznania rachunku bankowego sądu należną kwotą. Powyższe oznacza, że moment złożenia zlecenia płatniczego krajowej instytucji płatniczej (w tym agentowi działającemu w imieniu i na rzecz tej instytucji), które obejmuje polecenie wykonania transferu środków pieniężnych otrzymanych od zlecającego przez tę instytucję (agenta) w celu ich przekazania do odbiorcy (w tym na jego rachunek bankowy), należy postrzegać tak samo, jak moment takiego zlecenia składanego bankowi (SKOK), czy Poczcie Polskiej S.A., o ile w wyniku tych działań zlecenie zostanie faktycznie wykonane.
W uzasadnieniu powyższej uchwały zwrócono uwagę, że ustalenie momentu uiszczenia opłaty sądowej znacznie komplikuje się przy jej uiszczaniu na rachunek bankowy właściwego sądu administracyjnego poza bankiem prowadzącym taki rachunek. W tym przypadku wpłata nie od razu, a nawet niekoniecznie tego samego dnia pojawia się jako uznanie na sądowym rachunku bankowym. W tym wszystkim istotne jest jednak, że to właśnie strona w określonym momencie inicjuje w sposób nieodwołalny (bo z zamiarem zaspokojenia środkami pieniężnymi docelowego adresata) tego rodzaju transakcję płatniczą, powierzając w ten sposób ostateczne zrealizowanie transakcji koniecznemu w tym zakresie pośrednikowi.
W uchwale przytoczono również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zapadłe w wyroku z 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05. Trybunał podkreślił bowiem, że informacje o numerach kont bankowych sądu są powszechnie i w każdym czasie dostępne, samo zaś przekazanie środków na konto sądowe może być dokonane w każdej formie przekazu bankowego, w tym zlecenia telefonicznego i internetowego, przez całą dobę. Każde zlecenie bankowe jest odpowiednio rejestrowane i za datę dokonania opłaty uznaje się datę dokonania zlecenia, a w razie wątpliwości bank przedstawia stosowną dokumentację (wydruk zlecenia internetowego lub transkrypt zlecenia ustnego), będącego dowodem na okoliczność, kiedy stosowne zlecenie zostało złożone.
W realiach niniejszej sprawy zaznaczenia wymaga, że skarżąca wykazała za pomocą wiarygodnych środków dowodowych (potwierdzenie nadesłane z banku), że złożyła zlecenie dokonania przelewu w ostatnim dniu ustawowego terminu do uiszczenia wpisu.
Mając zatem na uwadze dane wynikające z dokumentu potwierdzenia wykonania przelewu oraz ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych uznać należy, że skarżąca wpis od skargi uiściła w terminie tj. 15 października 2025 r., bowiem w tym dniu dokonała zlecenia (przekazania) przelewu na rachunek bankowy WSA w Szczecinie.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.