III FZ 602/23

III FZ 602/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Wr 877/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-08-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 § 1; art. 87 § 1-4; art. 184; art. 197 § 2.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S.S. i M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 877/22 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi S.S. i M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2022 r., nr SKO 4011/478/22 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 6 września 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 877/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpatrując wniosek S.S. i M.S. (dalej: "Skarżący"), odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji podał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 17 sierpnia 2023 r. oddalił skargę ww. stron na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 13 lipca 2022 r., nr SKO 4011/478/22 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r.
Wskazał również, że pismem z 31 sierpnia 2023 r. (data stempla pocztowego) Skarżący za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika wnieśli o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie opisu orzeczenia z uzasadnieniem wraz z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku. Uzasadniając swoje stanowisko podnieśli, że pismem z 22 sierpnia 2023 r. zawnioskowali o sporządzenie uzasadnienia wyroku wskazując omyłkowo sygn. akt I SA/Wr 817/22, zamiast prawidłowo I SA/Wr 877/22. Nadto wskazali, że w dniu wskazanym we wniosku wyrok zapadł bowiem w sprawie I SA/Wr 877/22, gdzie skarżącymi byli S. i M. S. oraz że brak było na wokandzie sprawy o sygn. I SA/Wr 817/22 (gdzie występują te same strony).
WSA we Wrocławiu zaznaczył również, że postanowieniem z 31 sierpnia 2023 r. wydanym w sprawie o sygn. I SA/Wr 817/22 Sąd ten odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku (Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt III FZ 561/23 oddalił zażalenie od tego postanowienia).
Uzasadniając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, Sąd I instancji stwierdził, że z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Tego rodzaju okolicznościami nie jest, wskazywana przez Strony "omyłka pisarska w sygnaturze akt", albowiem z treści przywołanego przez Skarżących wniosku z 22 sierpnia 2023 r. wyraźnie wynika, że strony złożył go do sprawy o sygn. I SA/Wr 817/22, albowiem wskazali nie tylko sygnaturę tej sprawy, ale także numer decyzji 9 maja 2022 r., nr SKO 4121/350/22, który jest przedmiotem sprawy o sygn. I SA/Wr 817/22. Natomiast przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja z 13 lipca 2022 r., nr SKO 4011/478/22. Również przywołana przez Skarżących data orzeczenia nie jest tożsama z datą wydania wyroku w niniejszej sprawie, albowiem strony wskazały na orzeczenie z 18 sierpnia 2023 r., natomiast wyrok w niniejszej sprawie zapadł 17 sierpnia 2023 r. Zdaniem Sądu, wskazane przez Skarżących przyczyny uchybienia związane z pomyłką polegającą na skierowaniu wniosku do niewłaściwej sprawy, stanowią o niedbalstwie i niedochowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika należytej staranności.
Skarżący reprezentowani przez radcę prawnego, pismem z 2 października 2023 r. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości oraz zarzucając mu naruszenie:
1. art. 45 Konstytucji RP przez pozbawienie Skarżących prawa do sądu polegające na odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, pomimo braku winy Skarżących, a w konsekwencji pozbawienie ich możliwości skutecznego dochodzenia swych praw;
2. art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), poprzez jego błędną wykładnię prowadząca do uznania, że:
a. wniosek o przywrócenie terminu należy uznać za niezasadny wobec niedbalstwa strony,
b. wniosek o przywrócenie terminu złożony został po upływie terminu podczas gdy wniosek omyłkowo został złożony pod nieprawidłową sygnaturę sprawy,
c. do uchybienia terminu doszło z winy Skarżących, podczas gdy wniosek został złożony po terminie, niemniej z uwagi na oczywistą omyłkę pisarską, został przedłożony do sprawy o innej sygnaturze akt;
3. art. 86 § 1 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Skarżący nie dokonał czynności bez swojej winy, co zostało odzwierciedlone we wniosku o przywrócenie terminu, wraz z którym Skarżący dopełnił uchybionej czynności oraz uprawdopodobnił brak winy.
W oparciu o powyższe, Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wskazali, że z treści ich korespondencji nie wynikało, aby mieli na celu złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie, w której nie doszło jeszcze do rozpoznania skargi. Dodatkowo podnieśli, że w niniejszej sprawie nastąpił szereg okoliczności, za które skarżący nie mogą ponosić odpowiedzialności, a w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią podlegającą rozstrzygnięciu jest okoliczność, że pełnomocnik Skarżących nie zachował się niedbale, a jedynie doszło do omyłki pisarskiej w oznaczeniu sygnatury sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl zaś art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z powyższych przepisów wynika, że jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w jego uchybieniu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji uznał, iż Skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak ich winy w uchybieniu terminu. Podkreślić bowiem należy, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Kryterium braku winy wiąże się w związku z tym z koniecznością dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy nie można zaś mówić, gdy strona dopuściła się chociaż lekkiego niedbalstwa. Natomiast powołane przez Skarżących okoliczności nie wskazywały na to, że niedokonanie czynności w ustawowym terminie spowodowane było przeszkodą nie do przezwyciężenia przy dochowaniu najwyższej staranności.
Nie mogło stanowić okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku błędne wskazanie sygnatury akt innej sprawy zawisłej przed WSA. Argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu wskazywała raczej na brak staranności przy sporządzeniu wniosku o uzasadnienie wyroku, a nie na nadzwyczajne okoliczności niezależne od Skarżących. W interesie Skarżących leżało aby przy sporządzeniu wniosku procesowego zwrócić uwagę na to, do której sprawy adresują wniosek. Oczywiście nie można wykluczyć przypadku gdy pomyłka w podaniu właściwej sygnatury akt może być niezawiniona, spowodowana uzasadnionymi okolicznościami, lecz w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu nie zawarto żadnej argumentacji, z której Sąd I instancji mógłby wywieść przyczyny pomyłki. Zwłaszcza, że Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę, że omyłka nie występuje tylko w sygnaturze sprawy, lecz dotyka również przedmiotu zaskarżenia, jak i daty wydanego przez Sąd wyroku. Ograniczenie się zatem przez Skarżących we wniosku o przywrócenia terminu jedynie do stwierdzenia, że wystąpiła omyłka pisarska wynikająca z faktu, iż przed WSA we Wrocławiu toczy się jeszcze inne postępowanie, którego Skarżący są stronami, nie jest wystarczające dla uznania, że w sprawie zachodzi brak winy.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Skarżący dopuścili się niedbalstwa, które jest postacią winy wykluczającą możliwość przywrócenia uchybionego terminu procesowego. Trafnie zatem Sąd I instancji uznał, że złożony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie, a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Należy również zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie w wyniku oddalenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu nie doszło do pozbawienia Skarżących prawa do sądu gwarantowanego art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Nieprzywrócenie stronie terminu do dokonania czynności procesowej, przy zastosowaniu przez Sąd w prawidłowy sposób art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a., nie może stanowić naruszenia wynikającego z ww. przepisu prawa strony do sądu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.