III FZ 593/25

III FZ 593/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 260, art. 258 § 1 i 2, art. 259 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 25/24, w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 lipca 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 25/24, w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 maja 2024 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2023 r., nr SKO.F/41.4/702/2023/13375, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 19 lutego 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 25/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odrzucił zażalenie na postanowienie tego Sądu, działającego jako sąd drugiej instancji, z 22 lipca 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 25/24, w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 maja 2024 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 7 sierpnia 2023 r., nr SKO.F/41.4/702/2023/13375, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r.
W uzasadnieniu postanowienia WSA w Gliwicach wskazał, że postanowienie z dnia 22 lipca 2024 r. wydane zostało w oparciu o art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z przywołanym przepisem w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, zaś sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu od wymienionego w art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy zażalenie nie przysługuje i jako niedopuszczalne podlega ono odrzuceniu, co w ocenie Sądu uzasadniało zastosowanie sankcji na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 194 § 1 p.p.s.a.
Nie zgadzając się z zapadłym orzeczeniem, pismem z 24 marca 2025 r. Skarżący złożył zażalenie, w treści którego wyraził ogólne niezadowolenie z rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu.
Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy, który w ramach powierzonych czynności posiada kompetencje sądu. Na mocy art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzenia w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, o którym mowa w art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (podobnie jak w przypadku postanowień wskazanych w pkt 7 i 8 tego przepisu), strona może wnieść sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 7 dni liczonych od doręczenia zarządzenia. Po myśli art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o zmianie zaskarżonego zarządzenia (postanowienia) referendarza sądowego albo jego utrzymania w mocy. W omawianym przypadku nie zachodzi skutek anulacyjny kwestionowanego rozstrzygnięcia, a rozpoznający sprzeciw sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Wyjątek od powyższej reguły wprowadza art. 258 § 4 p.p.s.a. przewidujący w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywanie czynności wyszczególnionych w § 2 tego przepisu przez sąd (nie zaś referendarza sądowego). Tylko w takiej sytuacji sąd rozpoznaje sprawę w ramach pierwszej instancji z możliwością poddania rozstrzygnięcia kontroli instancyjnej w drodze zażalenia (art. 258 § 4 in fine p.p.s.a.).
Wypadkowa przywołanych regulacji pozwala na wyprowadzenie twierdzenia, że w przypadku spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi po 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje art. 258 i 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), nieprzewidującym prawa strony do wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na jego podstawie. W zmienionym stanie prawnym zarówno w art. 194 § 1 p.p.s.a., jak i żadnym innym przepisie tej ustawy, ustawodawca nie zawarł podstawy prawnej wnoszenia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w razie merytorycznej kontroli sprzeciwu czy art. 259 § 2 p.p.s.a. w przypadku jego odrzucenia wobec kwestii formalnych. Zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w postępowaniu wpadkowym w ramach prawa pomocy przysługuje jedynie w przypadku, o którym mowa w art. 258 § 4 p.p.s.a.
Ponieważ w rozpoznawanej sprawie Skarżącemu nie przysługiwało uprawnienie do zaskarżenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 22 lipca 2024 r., Sąd ten zasadnie zastosował sankcję z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 194 § 1 p.p.s.a. i zażalenie odrzucił.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.