III FZ 567/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-05
NSApodatkoweWysokansa
skarga kasacyjnapełnomocnictwoadwokatprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiodrzucenie skargizażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej, uznając, że adwokat sporządzający skargę musi posiadać pełnomocnictwo od strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku pełnomocnictwa dla adwokata ją sporządzającego, mimo że przepis wymaga jedynie jej sporządzenia przez adwokata. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że adwokat musi mieć umocowanie do sporządzenia skargi kasacyjnej, a nie tylko do jej wniesienia, odrzucając tym samym pogląd wyrażony w starszym orzecznictwie.

Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie WSA w Rzeszowie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. WSA odrzucił skargę, ponieważ adwokat, który ją sporządził, nie przedłożył pełnomocnictwa od strony, mimo wezwania sądu. Adwokat argumentował, że art. 175 § 1 p.p.s.a. wymaga jedynie sporządzenia skargi przez adwokata, a nie posiadania przez niego pełnomocnictwa. NSA w niniejszej sprawie uznał, że pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił braków formalnych w wyznaczonym terminie, co obligowało WSA do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ugruntowany jest pogląd o niemożności utożsamiania pojęć "sporządzenie" i "wniesienie" skargi kasacyjnej. Skoro art. 175 § 1 p.p.s.a. odnosi się do "sporządzenia skargi kasacyjnej", osoba dokonująca tej czynności procesowej powinna posiadać umocowanie ją obejmujące. NSA podzielił to stanowisko i nie zgodził się z poglądem wyrażonym w postanowieniu NSA z 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 1191/05. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, adwokat sporządzający skargę kasacyjną musi posiadać umocowanie obejmujące tę czynność procesową.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 175 § 1 p.p.s.a. odnosi się do "sporządzenia skargi kasacyjnej", a nie jej wniesienia, co oznacza, że osoba dokonująca tej czynności powinna posiadać umocowanie. Brak takiego umocowania stanowi brak formalny, który obliguje sąd do odrzucenia skargi, jeśli nie zostanie uzupełniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 175 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymaga, aby skarga kasacyjna była sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, co implikuje konieczność posiadania przez niego umocowania do tej czynności.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej, jeżeli jej braki nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 37 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa obowiązek pełnomocnika do dołączenia pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej.

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zwrotu skargi kasacyjnej w celu usunięcia braków.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Adwokat sporządzający skargę kasacyjną musi posiadać umocowanie (pełnomocnictwo) od strony. Niemożność utożsamiania pojęć "sporządzenie" i "wniesienie" skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Art. 175 § 1 p.p.s.a. wymaga jedynie sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata, a nie posiadania przez niego pełnomocnictwa od strony.

Godne uwagi sformułowania

w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd o niemożności utożsamiania pojęć "sporządzenie" i "wniesienie" osoba dokonująca tej czynności procesowej powinna posiadać umocowanie ją obejmujące

Skład orzekający

Jacek Pruszyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Konieczność posiadania pełnomocnictwa przez adwokata sporządzającego skargę kasacyjną, pomimo braku takiego wymogu wprost w art. 175 § 1 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań przed sądami administracyjnymi i specyfiki skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z reprezentacją przez adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Rozstrzygnięcie zmienia dotychczasowe rozumienie przepisu.

Adwokat bez pełnomocnictwa? NSA wyjaśnia, kiedy skarga kasacyjna jest nieważna.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 567/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Sygn. powiązane
I SA/Rz 711/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-03-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.175, art. 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński, , po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt I SA/Rz 711/23 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 25 października 2023 r. nr 18-IOD.4104.23.2023 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 października 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 711/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę kasacyjną A. K. (dalej: skarżąca) od wyroku tut. Sądu w sprawie ze skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 25 października 2023 r., nr 1801-IOD.4104.23.2023 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 860/24 zwrócił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącą w celu usunięcia dostrzeżonych braków, na podstawie art. 180 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). W reakcji na powyższe, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu, adw. L. S. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez przedłożenie pełnomocnictwa, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone adw. L. S. w dniu 9 października 2024 r. Termin do wykonania ww. wezwania upłynął bezskutecznie z dniem 16 października 2024 r. W piśmie z 15 października 2024 r. adw. L. S. poinformował, że skarżąca nie udzieliła mu pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej. Zaznaczył, że skarga kasacyjna dla skarżącej została sporządzona przez niego na podstawie wymagań art. 175 § 1 p.p.s.a., który nie przewiduje, nie żąda i nie warunkuje dla skuteczności i ważności skargi kasacyjnej, aby sporządzający ją adwokat musiał do jej sporządzenia posiadać pełnomocnictwo od strony wnoszącej skargę kasacyjną. Wystarczające jest pod względem prawnym jedynie by skarga kasacyjna została sporządzona przez adwokata. Taki pogląd został wyrażony w postanowieniu NSA
z 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 1191/05. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, warte w tej sytuacji jest rozważenie możliwości skierowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem podjęcia uchwały rozstrzygającej zagadnienie, czy adwokat do skuteczności i ważności sporządzenia skargi kasacyjnej w świetle art. 175 § 1 p.p.s.a. powinien posiadać od strony wnoszącej skargę kasacyjną formalne pełnomocnictwo procesowe. Z przedstawionych względów, Sąd pierwszej instancji zobligowany był do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. Za nieuzasadniony Sąd uznał wniosek o skierowanie sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem podjęcia uchwały, gdyż w okolicznościach sprawy nie występowały przesłanki wskazane w art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca reprezentowana przez adw. L. S., który zaskarżył postanowienie w całości zarzucając naruszenie art. 175 § 1 p.p.s.a., poprzez niezasadne żądanie przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania strony (choćby w jednej czynności procesowej - sporządzenia skargi kasacyjnej) w postępowaniu ze skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy ww. przepis nie nakłada takiego obowiązku, a wymaga jedynie, by skarga kasacyjna została sporządzona przez adwokata, ale nie wymaga by ten był pełnomocnikiem. Wobec powyższego wniósł o uchylenie w całości zaskarżanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (z zastrzeżeniem § 2 - 3 tego przepisu, nieznajdujących zastosowania w sprawie). Według art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W myśl art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej na wezwanie Sądu pierwszej instancji do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w zakresie przedłożenia pełnomocnictwa, w zakreślonym terminie (tj. do 16 października 2024 r.) nie uzupełnił braków formalnych, natomiast w piśmie z 15 października 2024 r. poinformował, że skarżąca nie udzieliła mu pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej. Z argumentacji przedstawionej zarówno ww. piśmie, jak i w zażaleniu wynika, że w ocenie pełnomocnika skarżącej, art. 175 § 1 p.p.s.a. nie przewiduje dla skuteczności złożenia skargi kasacyjnej, aby sporządzający ją adwokat musiał do jej sporządzenia posiadać pełnomocnictwo od strony wnoszącej skargę kasacyjną. W tym zakresie wskazano na postanowienie NSA z 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 1191/05.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro pełnomocnik skarżącej w wyznaczonym terminie nie uzupełnił stwierdzonego braku formalnego skargi kasacyjnej, to Sąd pierwszej instancji zobligowany był do jej odrzucenia na podstawie art. 178 p.p.s.a.
Należy wskazać, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd o niemożności utożsamiania pojęć "sporządzenie" i "wniesienie" (por. np. postanowienia NSA: z 24 października 2011 r., I FSK 1448/11, z 25 września 2008 r., I OZ 727/08 i powołane tam orzecznictwo, czy z 16 grudnia 2004 r., OSK 816/04). Skoro zatem z art. 175 § 1 p.p.s.a. wynika, że to właśnie w zakresie "sporządzenia skargi kasacyjnej", a nie jej wniesienia, obowiązuje tzw. przymus radcowsko-adwokacki, osoba dokonująca tej czynności procesowej powinna posiadać umocowanie ją obejmujące. Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko, tym samym nie zgadza się z poglądem wyrażonym w sprawie I OZ 1191/05.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił oddalić zażalenie.
-----------------------
1

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI