III FZ 544/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-19
NSApodatkoweŚredniansa
wyłączenie sędziegopostępowanie sądowoadministracyjneprawomocność orzeczenianiedopuszczalność wnioskuskarżącyNSAłączny podatek pieniężny

NSA odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, uznając go za niedopuszczalny po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Skarżący R. S. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów NSA Pawła Borszowskiego i Bogusława Woźniaka w sprawie, która została już prawomocnie zakończona postanowieniem NSA z 5 grudnia 2025 r. Sąd uznał, że instytucja wyłączenia sędziego ma zastosowanie tylko w toku toczącego się postępowania. Ponieważ sprawa była już zakończona, a postanowienie NSA było ostateczne, wniosek o wyłączenie sędziów został odrzucony jako niedopuszczalny.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał wniosek R. S. o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Pawła Borszowskiego oraz sędziego NSA Bogusława Woźniaka. Wniosek ten został złożony w sprawie dotyczącej postanowienia NSA z dnia 5 grudnia 2025 r., sygn. akt III FZ 544/25, które oddalało zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2025 r. (sygn. akt I SA/Sz 387/23). Postanowienie WSA dotyczyło odrzucenia zażalenia skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. Sędziowie, których dotyczył wniosek, oświadczyli, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające ich wyłączenie. NSA, rozpatrując wniosek, stwierdził, że jest on niedopuszczalny. Sąd podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności w toku postępowania. Ponieważ postępowanie przed NSA w tej sprawie zostało zakończone prawomocnym postanowieniem z 5 grudnia 2025 r., które było ostateczne i nie podlegało zaskarżeniu, wniosek o wyłączenie sędziów stał się bezprzedmiotowy. Sąd wskazał, że wniosek nie służy już zagwarantowaniu rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, a jedynie próbie zmiany prawomocnego orzeczenia. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 64 § 3 w zw. z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, NSA postanowił odrzucić wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny po prawomocnym zakończeniu postępowania, ponieważ instytucja ta ma na celu zapewnienie bezstronności w toku toczącej się sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że instytucja wyłączenia sędziego ma zastosowanie tylko w trakcie trwania postępowania. Po prawomocnym zakończeniu sprawy, gdy orzeczenie jest ostateczne, nie ma podstaw do żądania wyłączenia sędziego, gdyż nie służy to już gwarancji rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, a jedynie próbie zmiany prawomocnego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia wniosku.

p.p.s.a. art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia wniosku.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia wniosku.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Okoliczności stanowiące przesłanki wyłączenia sędziego.

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zgłoszenia wniosku o wyłączenie sędziego przez stronę.

p.p.s.a. art. 20 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sposób zgłaszania wniosku o wyłączenie sędziego i wymóg uprawdopodobnienia przyczyn.

p.p.s.a. art. 168 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definicja prawomocności orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny po prawomocnym zakończeniu postępowania. Instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności w toku toczącej się sprawy, a nie zmianę prawomocnego orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

W przypadku gdy postępowanie zostało prawomocnie zakończone, to wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, ponieważ nie toczy się już postępowanie. Wniosek skarżącego o wyłączenie ww. wymienionych sędziów NSA zmierza zaś do zmiany prawomocnego postanowienia z 5.12.2025 r.

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady niedopuszczalności wniosku o wyłączenie sędziego po prawomocnym zakończeniu postępowania w sądach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wniosek o wyłączenie sędziego jest składany po prawomocnym zakończeniu postępowania przed NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani szerokiego znaczenia społecznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 544/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o wyłączenie sędziów
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 20, art. 19, art. 58§ 1 pkt 6, art. 64 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Dnia 19 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. S. o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Pawła Borszowskiego i sędziego NSA Bogusława Woźniaka w sprawie dotyczącej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2025 r., sygn. akt III FZ 544/25 oddalające zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 387/23 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 18 maja 2023 r., nr SKO/CZ/400/2228/2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. postanawia odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 5.12.2025 r., III FZ 544/25, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie R. S. (dalej: skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 29.07.2025 r., I SA/Sz 387/23.
2. W piśmie datowanym na 26.01.2026 r. skarżący wniósł o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Pawła Borszowskiego oraz sędziego NSA Bogusława Woźniaka.
2.1. W złożonym oświadczeniu sędzia NSA Paweł Borszowski oraz sędzia NSA Bogusław Woźniak oświadczyli, że w sprawie nie zachodzą w stosunku do nich żadne z okoliczności stanowiących przesłanki wyłączenia sędziego (art. 18 i art. 19 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.)).
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Wniosek skarżącego jest niedopuszczalny. Instytucja wyłączenia sędziego, tak z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.), stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sędziego, który nie pozostaje w relacjach osobistych ze stronami, nie miał wcześniej określonych związków z rozpoznawaną sprawą, jak i nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.
Wskazane w powołanych przepisach podstawy wyłączenia koncentrują się na ochronie strony przed zaistnieniem realnego bądź też potencjalnego zagrożenia niezachowania bezstronności danego sędziego w konkretnej "danej sprawie". Oceny wniosku o wyłączenie dokonuje się na tle konkretnej sprawy, a jego zasadność zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia przez sędziego postępowania. Wniosek taki ma zagwarantować rozpoznanie sprawy przez bezstronny sąd, czyli sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą.
W przypadku gdy postępowanie zostało prawomocnie zakończone, to wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, ponieważ nie toczy się już postępowanie. Natomiast mając na uwadze art. 20 § 1 p.p.s.a. nie ma również podstaw do żądania wyłączenia od orzekania sędziego w sprawie, która nie jest rozpoznawana przez dany sąd. Zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. W myśl przepisów działu IV rozdziału 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi środki odwoławcze przysługują od orzeczeń wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne, natomiast orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego jako ostateczne, nie podlegają zaskarżeniu i są prawomocne od chwili ich ogłoszenia bądź podpisania sentencji w przypadku orzeczenia wydanego na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu wraz z pouczeniem, że jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Skoro postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. III FZ 544/25 zostało zakończone postanowieniem NSA z 5.12.2025 r, odrzucającym zażalenie skarżącego, to wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie jest niedopuszczalny. Nie ma on na celu zagwarantowania rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, ponieważ sprawa została już rozpoznana przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wniosek skarżącego o wyłączenie ww. wymienionych sędziów NSA zmierza zaś do zmiany prawomocnego postanowienia z 5.12.2025 r. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują instytucji odroczenia rozpatrzenia wniosku, który złożony został w toku postępowania sądowoadministracyjnego, jak i nie przewidują uzależnienia jego rozpatrzenia od wystąpienia określonych zdarzeń w przyszłości.
3.2. W konsekwencji wniesiony w sprawie wniosek należy uznać za niedopuszczalny, co skutkuje jego odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 64 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.
Sędzia NSA Stanisław Bogucki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI