III FZ 542/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-19
NSApodatkoweŚredniansa
wyłączenie sędziegopostępowanie sądowoadministracyjneprawomocnośćniedopuszczalność wnioskuskarżącyNSAWSASKOłączny podatek pieniężny

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, uznając go za niedopuszczalny po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Skarżący R. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziów NSA Pawła Borszowskiego i Bogusława Woźniaka w sprawie, która została już prawomocnie zakończona postanowieniem o odrzuceniu zażalenia. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za niedopuszczalny, ponieważ postępowanie zostało zakończone, a instytucja wyłączenia sędziego ma zastosowanie tylko w toku toczącego się postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek R. S. o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Pawła Borszowskiego i sędziego NSA Bogusława Woźniaka. Wniosek dotyczył sprawy, w której Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 grudnia 2025 r. (sygn. akt III FZ 542/25) odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2025 r. (sygn. akt I SA/Sz 579/22). Postanowienie WSA dotyczyło wyłączenia sędziów w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. Sędziowie Borszowski i Woźniak złożyli oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za niedopuszczalny, powołując się na art. 20 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wskazał, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności w toku postępowania. Ponieważ postępowanie przed NSA zostało zakończone prawomocnym postanowieniem o odrzuceniu zażalenia, wniosek o wyłączenie sędziów jest niedopuszczalny, gdyż nie toczy się już postępowanie. Sąd podkreślił, że wniosek zmierza do zmiany prawomocnego postanowienia, co jest niedopuszczalne. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 64 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., wniosek został odrzucony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, gdy postępowanie zostało już prawomocnie zakończone.

Uzasadnienie

Instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności w toku toczącego się postępowania. Po prawomocnym zakończeniu sprawy, nie ma już postępowania, które wymagałoby rozpoznania przez bezstronny sąd, a wniosek taki zmierza do zmiany prawomocnego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 20 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 168 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, gdy postępowanie zostało prawomocnie zakończone. Instytucja wyłączenia sędziego ma zastosowanie tylko w toku toczącego się postępowania. Wniosek o wyłączenie sędziego nie może zmierzać do zmiany prawomocnego orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wyłączenia sędziego, tak z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.), stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sędziego, który nie pozostaje w relacjach osobistych ze stronami, nie miał wcześniej określonych związków z rozpoznawaną sprawą, jak i nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W przypadku gdy postępowanie zostało prawomocnie zakończone, to wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, ponieważ nie toczy się już postępowanie. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego jako ostateczne, nie podlegają zaskarżeniu i są prawomocne od chwili ich ogłoszenia bądź podpisania sentencji w przypadku orzeczenia wydanego na posiedzeniu niejawnym.

Skład orzekający

Stanisław Bogucki

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Borszowski

członek

Bogusław Woźniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady niedopuszczalności wniosku o wyłączenie sędziego po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawach sądowoadministracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w NSA po odrzuceniu zażalenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 542/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o wyłączenie sędziów
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 6 i art. 64 § 3, art. 193, art. 19, art. 18, art. 20
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 19 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. S. o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Pawła Borszowskiego i sędziego NSA Bogusława Woźniaka w sprawie dotyczącej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2025 r., sygn. akt III FZ 542/25 odrzucające zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 579/22 w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2022 r., nr SKO/KD/400/997/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 r. postanawia odrzucić wniosek.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 12.12.2025 r., III FZ 542/25, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie R. S. (dalej: skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 19.08.2025 r., I SA/Sz 579/22.
2. W piśmie datowanym na 26.01.2026 r. skarżący wniósł o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Pawła Borszowskiego oraz sędziego NSA Bogusława Woźniaka.
2.1. W złożonym oświadczeniu sędzia NSA Paweł Borszowski oraz sędzia NSA Bogusław Woźniak oświadczyli, że w sprawie nie zachodzą w stosunku do nich żadne z okoliczności stanowiących przesłanki wyłączenia sędziego (art. 18 i art. 19 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.)).
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Wniosek skarżącego jest niedopuszczalny. Instytucja wyłączenia sędziego, tak z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.), stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sędziego, który nie pozostaje w relacjach osobistych ze stronami, nie miał wcześniej określonych związków z rozpoznawaną sprawą, jak i nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.
Wskazane w powołanych przepisach podstawy wyłączenia koncentrują się na ochronie strony przed zaistnieniem realnego bądź też potencjalnego zagrożenia niezachowania bezstronności danego sędziego w konkretnej "danej sprawie". Oceny wniosku o wyłączenie dokonuje się na tle konkretnej sprawy, a jego zasadność zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia przez sędziego postępowania. Wniosek taki ma zagwarantować rozpoznanie sprawy przez bezstronny sąd, czyli sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą.
W przypadku gdy postępowanie zostało prawomocnie zakończone, to wniosek o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalny, ponieważ nie toczy się już postępowanie. Natomiast mając na uwadze art. 20 § 1 p.p.s.a. nie ma również podstaw do żądania wyłączenia od orzekania sędziego w sprawie, która nie jest rozpoznawana przez dany sąd. Zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. W myśl przepisów działu IV rozdziału 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi środki odwoławcze przysługują od orzeczeń wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne, natomiast orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego jako ostateczne, nie podlegają zaskarżeniu i są prawomocne od chwili ich ogłoszenia bądź podpisania sentencji w przypadku orzeczenia wydanego na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu wraz z pouczeniem, że jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Skoro postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. III FZ 542/25 zostało zakończone postanowieniem NSA z 12.12.2025 r, odrzucającym zażalenie skarżącego, to wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie jest niedopuszczalny. Nie ma on na celu zagwarantowania rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, ponieważ sprawa została już rozpoznana przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wniosek skarżącego o wyłączenie ww. wymienionych sędziów NSA zmierza zaś do zmiany prawomocnego postanowienia z 12.12.2025 r. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują instytucji odroczenia rozpatrzenia wniosku, który złożony został w toku postępowania sądowoadministracyjnego, jak i nie przewidują uzależnienia jego rozpatrzenia od wystąpienia określonych zdarzeń w przyszłości.
3.2. W konsekwencji wniesiony w sprawie wniosek należy uznać za niedopuszczalny, co skutkuje jego odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 64 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.
Sędzia NSA Stanisław Bogucki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI