III FZ 541/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-16
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowedoręczeniefikcja doręczeniaterminy procesowezarządzenie referendarzapostanowieniezażaleniesądy administracyjnepodatek od nieruchomości

NSA oddalił zażalenie na odrzucenie sprzeciwu od zarządzenia o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając fikcję doręczenia za skuteczną mimo późniejszego odbioru przesyłki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił sprzeciw skarżącej od zarządzenia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy, uznając go za wniesiony po terminie. Skarżąca odebrała przesyłkę z postanowieniem po upływie 14 dni od pierwszej awizacji, jednak sąd pierwszej instancji zastosował fikcję doręczenia z art. 73 § 4 p.p.s.a., uznając doręczenie za skuteczne z dniem 15 kwietnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał to rozstrzygnięcie za prawidłowe, oddalając zażalenie.

Sprawa dotyczyła zażalenia J. W. na postanowienie WSA w Gliwicach, które odrzuciło jej sprzeciw od zarządzenia starszego referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika). WSA odrzucił sprzeciw, ponieważ uznał go za wniesiony po terminie. Skarżąca otrzymała odpis postanowienia referendarza 19 kwietnia 2022 r., po dwukrotnej awizacji (1 i 11 kwietnia 2022 r.). WSA przyjął, że przesyłka została skutecznie doręczona z dniem 15 kwietnia 2022 r. (po upływie 14 dni od pierwszej awizacji, zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a.), a siedmiodniowy termin na wniesienie sprzeciwu upłynął 22 kwietnia 2022 r. Sprzeciw wniesiono 25 kwietnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że nawet jeśli przesyłka została odebrana przez adresata po upływie terminu 14 dni, fikcja skutecznego doręczenia z art. 73 § 4 P.p.s.a. pozostaje w mocy. NSA zaznaczył, że późniejsze wydanie przesyłki przez operatora pocztowego było błędem, który mógłby uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu, ale skarżąca takiego wniosku nie złożyła. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie jako niezasługujące na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odebranie przesyłki po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawnego doręczenia, nie zmienia skutków procesowych tej fikcji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a., doręczenie uważa się za skuteczne z upływem 14 dni od pierwszej awizacji, nawet jeśli przesyłka zostanie odebrana później. Późniejsze odebranie nie niweczy skutków fikcji prawnej doręczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 73 § § 1, § 3, § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Doręczenie uważa się za skuteczne z upływem 14 dni od pierwszej awizacji, nawet jeśli przesyłka zostanie odebrana później. Późniejsze odebranie nie niweczy skutków fikcji prawnej doręczenia.

p.p.s.a. art. 259 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona może wnieść sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie fikcji doręczenia zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. mimo późniejszego odbioru przesyłki.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej oparta na późniejszym faktycznym odbiorze przesyłki, która miała niweczyć skutki fikcji doręczenia.

Godne uwagi sformułowania

Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu w trybie fikcji doręczenia co prawda nie niweluje skutku doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu.

Skład orzekający

Paweł Borszowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących fikcji doręczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 73 P.p.s.a.) oraz możliwość przywrócenia terminu w przypadku błędów operatora pocztowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyznania prawa pomocy i sprzeciwu od zarządzenia referendarza. Kluczowe jest, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia fikcji doręczenia i terminów procesowych, co jest istotne dla prawników procesujących przed sądami administracyjnymi.

Fikcja doręczenia: Kiedy późniejszy odbiór przesyłki nie ratuje terminu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III FZ 541/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 73
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2022 r., sygn. akt I SPP/Gl 55/22 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 marca 2021 r., nr SKO.F/41.4/81/2021/1235 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia oddalić zażalenia.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 lipca 2022 r., sygn. akt I SPP/Gl 55/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił sprzeciw J. W., zwanej dalej "Skarżącą", od zarządzenia starszego referendarza sądowego tego Sądu z dnia 17 marca 2022 r.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Przesyłka pocztowa zawierająca odpis tego postanowienia została wydana Skarżącej w dniu 19 kwietnia 2022 r., po jej dwukrotnej awizacji przez operatora pocztowego w dniach 1 i 11 kwietnia 2022 r. Przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 15 kwietnia 2022 r.
Na powyższe postanowienie Skarżąca, pismem nadanym w placówce pocztowej 25 kwietnia 2022 r., wniosła sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucając sprzeciw wskazał, że uwzględniając zasadę wynikającą z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", doręczenie uważa się za dokonane w dniu 15 kwietnia 2022 r., tj. z upływem czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Tym samym siedmiodniowy termin do wniesienia sprzeciwu na przedmiotowe postanowienie upłynął, zdaniem Sądu, w dniu 22 kwietnia 2022 r. zaś wnosząc zażalenie 25 kwietnia 2022 r. Skarżąca uczyniła to po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej.
Skarżąca nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługują na uwzględnienie.
Jak wynika z treści art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia.
Mając na względzie treść tego przepisu stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odczytał treść znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru dotyczącego doręczenia Skarżącej odpisu postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 17 marca 2022 r.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie błędnie została wydana po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. Skoro pierwsza awizacja przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie miała miejsce 1 kwietnia 2022 r., to czternastodniowy termin, w którym przesyłka ta mogła zostać odebrana przez adresata, upłynął 15 kwietnia 2022 r. i z upływem tego dnia nastąpił z mocy prawa skutek w postaci uznania przesyłki za doręczoną. Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z art. 73 § 4 p.p.s.a. fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać konsekwencji prawnych późniejszego doręczenia przesyłki (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2016 r., II FSK 1762/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez Skarżącą po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a.
W świetle powyższego jako prawidłowe ocenić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, który uznał, że wprawdzie przedmiotowa przesyłka została odebrana w dniu 19 kwietnia 2022 r., jednakże fakt ten nie uchyla skutków doręczenia wynikających z powołanych wyżej przepisów. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił sprzeciw Skarżącej. Mając na uwadze regulację art. 73 p.p.s.a., w rozpoznawanej sprawie przyjąć należało, że skutek doręczenia przesyłki nastąpił w dniu 15 kwietnia 2022 r. a siedmiodniowy termin na wniesienie sprzeciwu upłynął 22 kwietnia 2022 r., a więc wniesienie tego środka zaskarżenia 25 kwietnia 2022 r. było czynnością dokonaną po terminie.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że okoliczność, iż adresatowi wydano przesyłkę w terminie późniejszym, wprawdzie nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia dla liczenia terminu według art. 73 p.p.s.a., jednakże wydanie przesyłki po upływie 14 dni, o których mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a., niewątpliwie było błędnym działaniem operatora pocztowego. Adresat przesyłki ma zaś prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została doręczona mu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu w trybie fikcji doręczenia co prawda nie niweluje skutku doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Skuteczność takiego wniosku zależna jest od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI